I SA/Rz 714/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-10-12

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, może zostać uwzględniony, gdy strona posiada dochody pozwalające na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych i spłatę części zobowiązań, a jej sytuacja zdrowotna rokuje odzyskanie zdolności do pracy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona, która posiada dochody pozwalające na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych i spłatę części zobowiązań, a jej sytuacja zdrowotna rokuje odzyskanie zdolności do pracy, nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednakże, biorąc pod uwagę jej trudną sytuację finansową i zdrowotną, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając stronę od kosztów sądowych. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu został oddalony, ponieważ sytuacja strony nie uzasadniała przyznania pomocy w tym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego. Wskazał, że utracił pracę z powodu wypadku i obecnie utrzymuje się ze świadczenia rehabilitacyjnego, a jego żona zarabia najniższą krajową. Rodzina ponosi znaczne wydatki związane z kredytem, egzekucją komorniczą, zadłużeniem na kartach kredytowych, utrzymaniem mieszkania i samochodu. Skarżący nie posiada oszczędności ani innych składników majątku.
Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w całości. II. Odmówiono ustanowienia doradcy podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 12 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.W. o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej jako członka zarządu "A" sp. z. o.o. z siedzibą w [...] wraz ze spółką postanawia I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości, II. odmówić ustanowienia doradcy podatkowego. Sygn. I SA/Rz 714/16 U Z A S A D N I E N I E W rozpoznawanej sprawie skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika doradcy podatkowego wskazując, że w trakcie toczącego się postępowania podatkowego uległ on wypadkowi, w efekcie czego po wyczerpaniu okresu niezdolności do pracy dotychczasowy pracodawca rozwiązał z nim umowę o pracę bez wypowiedzenia i na chwilę obecną źródłem jego utrzymania pozostaje świadczenie rehabilitacyjne w kwocie 2209 zł. Skarżący zaznaczył, że poza ww. dochodami nie posiada innego majątku w postaci oszczędności lub ruchomości zbędnych do bieżącej egzystencji, a z uwagi na orzeczoną niezdolność do pracy nie może podjąć dodatkowej działalności zarobkowej ani działalności gospodarczej. Żona, z którą skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe uzyskuje dochód z zatrudnienia w wymiarze najniższej płacy krajowej 1290 zł, nie posiada oszczędności oraz innych składników majątku ruchomego i nieruchomego. Jako stałe wydatki gospodarstwa domowego skarżący wskazał: spłatę kredytu na samochód 690 zł (Fiat Bravo rok produkcji 2010), potrącenia z tytułu egzekucji komorniczej 700 zł, spłatę zadłużenia na kartach kredytowych 500 zł, czynsz za mieszkanie 570 zł, opłaty za energię elektryczną, gaz, telefony, Internet 330 zł, ubezpieczenie samochodu 95,80 zł, leki 50 zł. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu wchodzą w zakres prawa pomocy, uregulowanego w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a.. Przepisy powoływanej ustawy różnicują przesłanki przyznania prawa pomocy, m. in. od zakresu tej pomocy. Chcąc ubiegać się o pomoc w toku prowadzenia swojej sprawy przed sądem administracyjnym w całkowitym zakresie, czyli jak w niniejszej sprawie, strona musi wykazać, że nie posiada praktycznie żadnych środków na obronę swoich interesów przed sądem, tj. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast gdy skarżący ubiegając się o przyznanie prawa pomocy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, wówczas zakres prawa pomocy staje się częściowy i dlatego w rozpoznawanej sprawie, w oparciu o dane zawarte we wniosku, uznać należało, że istnieje podstawa do przyznania skarżącemu właśnie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia go od kosztów sądowych w tej sprawie. Za wiarygodne uznano oświadczenie skarżącego o stanie jego zdrowia i sytuacji zawodowej oraz oświadczenie o stanie majątkowym. Skarżący wraz z żoną uzyskują dochody, które czynią zadość tylko podstawowym i najpilniejszym potrzebom życiowym rodziny. Nie jest natomiast zasadnym w aktualnym stanie faktycznym przyznanie tegoż prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zakres ten, co należy powtórnie podkreślić, ma za zadanie umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie dochodów pozbawionych, które nawet przy najdalej posuniętych oszczędnościach nie są w stanie wygospodarować środków pieniężnych, by chociaż w części partycypować w kosztach związanych z postępowaniem sądowym; w obecnej zaś chwili skarżącego do takiej kategorii osób nie można zakwalifikować, pomimo wskazywania na czasowy charakter pobieranego zasiłku rehabilitacyjnego. Skoro skarżący pobiera zasiłek rehabilitacyjny, przechodzi intensywną rekonwalescencję, zatem dalsze leczenie rokuje odzyskanie zdolności do pracy, a tym samym będzie on miał możliwości zarobkowe. Skarżący nie przedstawił we wniosku takich okoliczności nadzwyczajnych, losowych, które powodowałyby, że wyczerpał przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, np. nie przedstawił dowodów na wysokie i niezbędne wydatki na ochronę zdrowia (poza deklarowaną kwotą 50 zł na leki), pomimo sygnalizacji wypadku (uraz barku) jest w stanie wygospodarować środki na spłatę zobowiązań kredytowych, bez konieczności sięgania po pomoc z zewnątrz w zaspokojeniu swoich wymogów. Powyższe zatem kwalifikuje skarżącego do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym i dlatego na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło