I SA/Rz 716/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-12-06
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał spełnienia ustawowych przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ złożył niepełne i nieprecyzyjne oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, a także zignorował wezwania sądu do uzupełnienia informacji. Wartość jego udziałów w spółce oraz koszty związane z dziećmi budziły wątpliwości, a korzystanie z zawodowego pełnomocnika rodziło dalsze pytania o jego rzeczywiste możliwości finansowe.Stan faktyczny
Skarżący G. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. W oświadczeniu podał dochody, wydatki oraz posiadany majątek, w tym udziały w spółce o znacznej wartości nominalnej. Sąd wezwał go do uzupełnienia informacji dotyczących miejsca pracy, miejsca pracy żony oraz przedłożenia zeznania podatkowego, jednak skarżący nie zastosował się do wezwania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy G. P. w zakresie częściowym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku G. P. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi G. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) października 2013 r., nr (...), w przedmiocie określenia skarżącemu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez częściowe zwolnienie go od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz wysokości uzyskiwanych dochodów podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz dwójką małoletnich dzieci, a źródło utrzymania rodziny stanowi wynagrodzenie za pracę małżonków w wysokości 1680 i 1590 zł netto miesięcznie.
Jeżeli chodzi o zgromadzony majątek to w oświadczeniu wyszczególniono: dom o pow. 200 m2 oraz udziały w "A" sp. z o.o., których wartość skarżący określił na 0 zł (zgodnie z informacją zamieszczoną w Krajowym Rejestrze Sądowym, wartość nominalna tych udziałów wynosi 1 000 000 zł.
Przedkładając listę ponoszonych wydatków skarżący wymienił następujące pozycje: prąd – 250 zł miesięcznie, koszty leczenia dziecka – 150 zł miesięcznie, gaz 250 zł miesięcznie, opłaty za przedszkole 400 zł miesięcznie, woda 140 zł miesięcznie, zakup żywności i ubrań – 2 000 zł miesięcznie, telefon – 150 zł miesięcznie, ubezpieczenie domu – 500 zł rocznie, ubezpieczenie samochodu 540 zł rocznie.
Uzasadniając swój wniosek skarżący podkreślił, że z uwagi na konieczność ponoszenia wydatków na wychowanie i kształcenie dzieci, a zwłaszcza leczenie i opiekę nad córką, nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie.
Składając, na wezwanie referendarza, dodatkowe oświadczenie skarżący sprecyzował, że na telefon wydaje 217 zł miesięcznie, natomiast koszty ogrzewania w jego przypadku wynoszą 120 zł na miesiąc. Dodał też, że jest użytkownikiem samochodu osobowego marki Peugeot 807 z 2004 r., którego wartość wynosi 10 000 zł.
Jeżeli chodzi o spółkę, której udziały skarżący posiada, w dodatkowym oświadczeniu zaznaczono, że nie zatrudnia ona obecnie żadnych pracowników, ani nie prowadzi działalności. Nadmieniono również, że nie zostały podjęte żadne kroki zmierzając do jej likwidacji.
Mimo wezwania, skarżący nie wskazał w dodatkowym oświadczeniu swojego miejsca pracy, jak również miejsca pracy swojej żony. Nie przedłożył także kopii zeznania podatkowego, o którą był wzywany.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 4 grudnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2016, poz. 718, ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie, oznacza przede wszystkim złożenie, pełnego, jednoznacznego i wiarygodnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, jak również, na wezwanie, dodatkowego oświadczenia i odpowiednich dokumentów źródłowych. Zauważyć bowiem należy, że ciężar wykazania przesłanek uzyskania prawa pomocy obciąża w całości wnioskodawcę, który jest zobligowany do wykazania inicjatywy w tym zakresie, a także współdziałania z sądem, w zakresie wyjaśniania wynikłych wątpliwości i nieścisłości.
Skarżący w niniejszej sprawie złożył niepełne i nieprecyzyjne oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, w którym pominięte zostały istotne dla oceny jego wniosku informacje, takie jak chociażby dane wszystkich ponoszonych przez niego wydatkach. Poza tym zamieszczone w oświadczeniu informacje, odnośnie wysokości uzyskiwanych dochodów i możliwości zarobkowych wymagały weryfikacji, zwłaszcza wobec faktu, że skarżący, pełnił funkcję wiceprezesa zarządu sp. z o.o. (zgodnie z informacją z Krajowego Rejestru Sądowego nadal tę funkcje pełni). W tym celu wezwano go o wskazanie miejsca pracy, a także miejsca pracy żony oraz przedłożenie zeznania podatkowego za 2015 r. Wezwanie w tym zakresie zostało przez niego jednak zignorowane, w związku z czym ocena czy też ewentualna weryfikacja informacji o dochodach nie jest możliwa, z winy skarżącego.
Jeżeli chodzi o zadeklarowany przez skarżącego majątek, to w tym zakresie również należy zwrócić uwagę na fakt, że jego oświadczenie o bezwartościowości udziałów, których wartość nominalna wynosi 1 000 000 zł, również budzi wątpliwości, zwłaszcza że spółka, która według niego nie zatrudnia pracowników i nie prowadzi działalności nie została do tej pory zlikwidowana, ani żadne działania w tym zakresie nie są planowane.
Odnosząc się natomiast do głównego argumentu uzasadnienia wniosku o niemożności pokrycia kosztów sądowych, tj. konieczności sfinansowania wychowania dzieci i leczenia córki, to brak jest podstaw do przyjęcia, że koszty te mają duży wpływ na jego sytuację materialną. Same koszty leczenia określił on bowiem na 150 zł miesięcznie, a koszty przedszkola na 400 zł miesięcznie, co nie stanowi zbyt wysokiego obciążenia dla niego, zwłaszcza że może zostać pokryte ze świadczenia wychowawczego.
Niezależnie od powyższego, w przypadku skarżącego zwrócić należy również uwagę na fakt, że skarżący podkreślający niemożność wygospodarowania środków na koszty sądowe, z uwagi na wysokie koszty utrzymania rodziny, korzysta z usług zawodowego pełnomocnika, co dodatkowo rodzi wątpliwości odnośnie jego rzeczywistych dochodów i możliwości zarobkowych.
Mając na uwadze powyższe, z uwagi na niewykazanie przez skarżącego spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło