I SA/Rz 717/06

PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-07-17

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, pobierająca emeryturę i prowadząca działalność gospodarczą wykazującą stratę, może zostać zwolniona od kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w całości lub części?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, pobierająca emeryturę w kwocie nie odbiegającej od przeciętnej i prowadząca działalność gospodarczą, nawet wykazującą stratę bilansową, nie może zostać zwolniona od kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, jeśli nie udowodni, że jej rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają jej partycypowanie w tych kosztach bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie.
Stan faktyczny
Skarżący K.L. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym od opłaty od zażaleń i opłaty kancelaryjnej. Jako podstawę wniosku podał pobieranie emerytury w kwocie 1413,19 zł, którą przeznacza na potrzeby życiowe, oraz posiadanie ½ domu mieszkalnego i działki zlicytowanej przez komornika. Skarżący załączył zeznanie PIT-36, wykazujące przychód z emerytury i działalności gospodarczej, z której wynikła strata. Sąd rozpatrzył wniosek, uznając, że skarżący nie wykazał wystarczającego ubóstwa.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skarg K.L. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2006 r. Nr [...] Nr [...] Nr [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za lata: 2004, 2005, 2006 - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący K.L. w zażaleniach na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie oddalających jego wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji opisanych w sentencji niniejszego postanowienia (pismo z dnia 6 maja 2008r.), zwrócił się o zwolnienie od uiszczenia wpisu od tych zażaleń. Wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia od wyroku w tych sprawach, zawnioskował o zwolnienie z tej opłaty (pismo z 9 czerwca 2008r.). We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym zgodnie z przepisami na druku urzędowego formularza PPF wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Jak podał w uzasadnieniu, pobiera emeryturę w kwocie 1413,19 zł, którą przeznacza na wszelkie potrzeby życiowe: wyżywienie, ubranie ogrzewanie, ochronę zlicytowanej nieruchomości i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych związanych z przedmiotowymi skargami ani obecnie ani w przyszłości. Jako majątek skarżący zadeklarował ½ domu mieszkalnego, w którym zamieszkują dzieci skarżącego wraz ze swoją matką- byłą żoną skarżącego, działkę w Niepołomicach (35,6 a powierzchni) zlicytowaną przez komornika (stan po przybiciu). Do wniosku skarżący załączył kserokopie: zeznania PIT-36, przekazów pocztowych otrzymywanego świadczenia emerytalnego oraz szczegółowe wyjaśnienia obrazujące jego sytuację materialną i życiową. Na wstępie należy wyjaśnić, że ocenie w teraźniejszym postępowaniu o przyznanie prawa pomocy podlega zarówno żądanie skarżącego o zwolnienie od uiszczenia opłaty sądowej od środka odwoławczego (zażalenia) zgłoszone w piśmie z dnia 6 maja 2008r. jak również żądanie o zwolnienie od uiszczenia opłaty kancelaryjnej (pismo z dnia 9 czerwca 2008r.). Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony prawidłowo na urzędowym formularzu (23 czerwca 2008r. – data wpływu do sądu) obejmuje bowiem powyższe opłaty sądowe należne w tym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Odnosząc się do rozpatrywanej sprawy, należy wskazać, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ – zwanej dalej P.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - a takim jest wniosek o zwolnienie od kosztów - następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, i może stosownie do treści art. 245 § 3 P.p.s.a. przybrać różnoraką formę: zwolnienia tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zakres ten kształtowany jest przede wszystkim sytuacją materialną wnioskodawcy, który winien wykazać, że znajduje się w takiej potrzebie i bez możliwości pozyskania środków koniecznych do prowadzenia swojej sprawy z zewnątrz. Wniosek skarżącego jest kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, w którym powtórzone zostały te same argumenty za jego przyznaniem i po raz wtóry argumenty te nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie rozpoznającego wniosek, skarżący nie wykazał, że jest osobą na tyle ubogą, iż jego rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają mu wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Skarżący otrzymuje comiesięcznie emeryturę – stałe i pewne źródło dochodów, którego wysokość nie odbiega od przeciętnego tego typu świadczenia. Nie ma nikogo na utrzymaniu, sam prowadzi gospodarstwo domowe, zatem całą kwotę pobieranej emerytury może przeznaczać wyłącznie na własne utrzymanie i potrzeby. Nie podaje, że ponosi jakiekolwiek nadzwyczajne koszty związane np. ze specjalistycznym leczeniem i co niezwykle istotne w tej sprawie - prowadzi działalność gospodarczą, będącą dodatkowym źródłem przychodów. Z załączonego zeznania podatkowego PIT-36 wynika, że skarżący uzyskał przychód z tytułu emerytury w kwocie 19.281,12 zł, z tytułu działalności gospodarczej w kwocie 3.982 zł i jednocześnie wykazał stratę z tejże działalności w wysokości 818 zł. Mówiąc jednak o stracie należy mieć na uwadze, że wystąpienie straty nie koniecznie oznacza fiasko prowadzonej działalności gospodarczej. Strata jest wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami, np. gdy podmiot ponosi nakłady inwestycyjne, strata może być spowodowana wielkością odpisów amortyzacyjnych będących kosztami uzyskania przychodów, może być wykorzystana do obniżenia dochodu z tego źródła i nie oznacza braku środków finansowych, a co za tym idzie okoliczność ta nie zawsze warunkuje potrzebę udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący nie podnosi, że korzysta z pomocy instytucji wspierających osoby będące w ubóstwie ani że w jakiejkolwiek formie korzysta z pomocy osób trzecich. Prawo pomocy nie może też zostać udzielone asekuracyjnie, na wypadek gdyby podjęto w stosunku do skarżącego zawieszoną egzekucję świadczenia emerytalnego. W postępowaniu o przyznanie tego prawa należy brać pod uwagę aktualną sytuację materialną wnioskodawcy, a ta - zdaniem rozpoznającego wniosek - nie kwalifikuje skarżącego do jego przyznania. Analiza całokształtu sprawy, w tym oświadczenia zawartego we wniosku PPF i załączonych dokumentów źródłowych nie pozwala na uznanie, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Skarżący zwracając się już wielokrotnie o przyznanie prawa pomocy, posługiwał się tymi samymi argumentami, używając identycznych sformułowań, korygując je tylko nieznacznie, np. co do aktualnej kwoty emerytury czy co do kosztów utrzymania psów pilnujących zlicytowanej nieruchomości. To ostatnie zresztą po uwadze Sądu co do nieproporcjonalności tych wydatków w stosunku do tych związanych z utrzymaniem samego skarżącego. Dlatego nie sposób wyprowadzić odmiennych wniosków ze stanu faktycznego oświadczonego w prowadzonym aktualnie postępowaniu nawet pomimo upływu pewnego czasu od momentu rozpoznawania poprzednich wniosków. Konkludując, z powyższych przyczyn należy uznać, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło