I SA/Rz 719/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska po rozpoznaniu w dniu 10 września 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2009r. Nr [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania podatkowego za 2006r. - postanawia – oddalić wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem Przewodniczącego z 22 lipca 2009r. skarżący J.S. został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2009r. [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2006r. w kwocie 498 zł. Wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych, Skarżący podał, że znajduje się obecnie w trudnej sytuacji finansowej, ponieważ prowadzona przez niego spółka jawna "S" przyniosła w 2008r. stratę w wysokości 483.256,05 zł. Skarżący podał także, iż właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 60 ha i z tego tytułu otrzymuje dopłaty bezpośrednie w wysokości 13.962,96 zł rocznie, oraz dopłaty z tytułu przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w wysokości 22.853,60 zł rocznie, które to środki w całości przeznacza na utrzymanie gospodarstwa rolnego w stanie uprawniającym do pobierania tychże dopłat w dalszym ciągu. We wniosku z 30 lipca 2009r. Skarżący podał, iż z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego uzyskuje dochód miesięczny w wysokości 1.500 zł, z którego utrzymuje się oraz uiszcza alimenty w wysokości 1.350 zł miesięcznie, natomiast w kolejnym wniosku z 13 sierpnia 2009r. oświadczył, iż dysponuje miesięcznym dochodem w wysokości 1000 zł., który w całości przeznacza na utrzymanie własne natomiast środki na pokrycie zobowiązań alimentacyjnych pozyskuje z zaciąganych kredytów. Skarżący korzysta obecnie kredytu obrotowego udzielonego mu 3 czerwca 2009r. przez Bank Spółdzielczy w D. w wysokości 50.000 zł oraz dopuszczalnego debetu na rachunku bieżącym w BGŻ w P. w wysokości 100.000 zł. Posiada także zadłużenie w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z tytułu którego kwartalnie uiszcza kwotę 470 zł. Skarżący, poza wymienionym obowiązkiem alimentacyjnym, nie ma na utrzymaniu osób trzecich. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2009r. odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Pismem z dnia 7 września 2009r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w całości bądź w istotnej części . Zgodnie z brzmieniem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skrócie zwanej P.p.s.a., postanowienie wydane przez referendarza sądowego traci swój byt wskutek wniesienia przez stronę sprzeciwu, który nie został przez sąd odrzucony. W takim przypadku sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu przechodzi w gestię sądu, który rozpoznaje ją na posiedzeniu niejawnym i obowiązany jest samodzielnie poczynić ustalenia, i ocenić je z punktu widzenia przesłanek wskazanych w art. 246 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o prawo pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do powołanego wyżej art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd przyzna prawo pomocy w zakresie częściowym, który obejmuje zwolnienie od opłat sądowych tj. wpisu i opłaty kancelaryjnej, osobie fizycznej jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, tj. nie posiada w pełni koniecznych środków finansowych ani obiektywnych możliwości na ich zdobycie. Należy także zauważyć, że ciężar udowodnienia powyższych okoliczności spoczywa w całości na stronie składającej wniosek. Dowody przedstawiane przez stronę, muszą w ocenie Sądu stwarzać stan pewności co do tego, że strona nie jest w stanie udźwignąć pełnych kosztów postępowania, bez opisanego wyżej uszczerbku. Po przeanalizowaniu złożonych przez Skarżącego oświadczeń, Sąd stwierdza iż nie wykazał on, iż przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy ma zastosowanie w jego sytuacji faktycznej. Sąd wziął pod uwagę, iż Skarżący prowadzi gospodarstwo rolne, z którego uzyskuje regularny dochód w zadeklarowanej wysokości 1000 – 1500 zł. miesięcznie, a także otrzymuje dopłaty na prowadzenie tego gospodarstwa w wysokości 36 816 zł. rocznie. Ponadto, Skarżący prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki jawnej, z prowadzenia której deklaruje co prawda stratę, co jednakże nie przesądza, w ocenie Sądu, o całkowitym braku środków z prowadzonego przedsięwzięcia. Prowadzona przez Skarżącego Spółka "S" w 2008r osiągnęła przychód w wysokości 3.119.161,19 zł. Przyczyną straty jako wykazywanego wyniku finansowego, mogą być zarówno niepowodzenia w prowadzonej działalności gospodarczej pociągające za sobą zmniejszenie płynności finansowej przedsiębiorcy, jak również znaczne nakłady inwestycyjne poczynione w celu rozwinięcia dobrze prosperującej działalności. Strata może zatem być jedynie wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami, może być spowodowana znaczną wielkością odpisów amortyzacyjnych i nie przesądza o braku środków finansowych, a zatem okoliczność poniesienia straty nie skutkuje udzieleniem prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Również wysokość zaciągniętych i spłacanych przez Skarżącego kredytów świadczy dobitnie o rozmiarze prowadzonej przez niego działalności, a także o wielkości przepływów finansowych w Spółce. Zadłużenie się przez skarżącego, na tak znaczne kwoty, świadczy o jego znacznej zdolności kredytowej, a także o istniejących w chwili zaciągania kredytu, realnych perspektywach na jego spłatę, co również prowadzi do wniosku, że Skarżący nie znajduje się w nadzwyczajnie trudnej sytuacji materialnej (ubóstwie) powodującej niemożność uiszczenia wymaganego na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi w wysokości 498 zł. Celem prawa pomocy, które, będąc formą dofinansowania jednostki z budżetu państwa, ma charakter wyjątkowy - jest zapewnienie stronie prawa do sądu w sytuacji, gdy z przyczyn od siebie niezależnych nie dysponuje ona środkami na pokrycie kosztów postępowania, ani nie jest w stanie tych środków zdobyć we własnym zakresie. Instytucja ta nie służy do kredytowania na uprzywilejowanych warunkach przedsiębiorców, którzy w razie posiadania ograniczonej ilości środków - preferują dokonywanie jednych wydatków przed innymi. Porównując wysokość uzyskiwanych przez Skarżącego przychodów z wielu źródeł oraz rozmiar prowadzonej działalności gospodarczej a także wysokość spłacanych zobowiązań, z wysokością wymaganego w przedmiotowej sprawie wpisu od skargi, nie sposób stwierdzić, iż skarżący nie będzie w stanie ponieść kosztu 498 zł bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Mając na uwadze przedstawione okoliczności Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.