I SA/Rz 723/11

PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-12-14

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości, czy też częściowo, jeśli dysponuje stałym dochodem i majątkiem?
Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Sąd może zwolnić stronę od kosztów sądowych w całości lub częściowo, uwzględniając jej sytuację materialną i możliwości finansowe. W przypadku skarżącej, która dysponuje stałym dochodem z emerytury oraz majątkiem (niezamieszkany dom), częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, z obowiązkiem uiszczenia minimalnej kwoty wpisu, jest uzasadnione.
Stan faktyczny
Skarżąca T. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej o umorzeniu postępowania odwoławczego. Wnioskodawczyni wykazała niskie dochody z emerytury oraz posiadanie domu i gruntu. Zadeklarowała wysokie wydatki na leki, które nie znalazły pełnego potwierdzenia w dokumentach. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą od wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł oraz od pozostałych kosztów sądowych w całości. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2011 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku T. S. o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) sierpnia 2011 r., nr (...), w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego - postanawia – 1. zwolnić skarżącą od wpisu od skargi ponad kwotę 100 (sto) zł oraz od pozostałych kosztów sądowych w całości, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. T. S. wystąpiła o przyznanie jej prawa poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podała, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymując się z emerytury w wysokości 1040,90 zł miesięcznie. Odnośnie posiadanego majątku zadeklarowała jedynie dom o pow. 160 m 2 oraz nieruchomość gruntową o pow. 0,11 ha. Po stronie wydatków skarżąca wykazała wydatki na: zakup leków w wysokości 663,60 zł miesięcznie, prąd - 87,13 zł miesięcznie, gaz - 43,59 zł miesięcznie, podatek od nieruchomości - 23 zł miesięcznie, ubezpieczenie domu - 15 zł miesięcznie, żywność - 200 zł miesięcznie. Wezwana do złożenia dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym wyjaśniła, że jej matka, z którą wspólnie zamieszkiwała zmarła 10 października 2011 r. oraz że nie posiada żadnego tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego w B., który wchodzi w skład masy spadkowej po rodzicach, a którego spadkobiercami jest ona i jej rodzeństwo. Co zaś się tyczy stanowiącego własność wnioskodawczyni domu w Zarszynie to skarżąca stwierdziła, że obecnie jest on niezamieszkany. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Brzmienie powołanego wyżej przepisu wskazuje, że ustawodawca przewidział stosowanie ulg w zakresie ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, odnośnie osób, których sytuacja ekonomiczna uzasadnia przyjęcie, że konieczność uiszczenia przedmiotowych kosztów w pełnej wysokości zagrażałaby podstawom ich egzystencji. W takiej sytuacji osobom tym przysługuje prawo pomocy w zakresie adekwatnym do ich sytuacji materialnej i możliwości finansowych. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, mając na uwadze treść złożonych przez skarżącą oświadczeń, należy stwierdzić, że uiszczenie pełnych kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi, wynoszącego 500 zł, byłoby dla niej nadmiernym obciążeniem, jako że pochłaniałoby blisko połowę jej miesięcznych dochodów. Nie sposób jednak przyjąć, że skarżąca nie jest w stanie w jakiejkolwiek części partycypować w poniesieniu tychże kosztów, gdyż dysponuje stałym dochodem, w postaci emerytury, jak i majątkiem, z którego również może czerpać dochody. Chodzi tutaj o stanowiący jej własność dom położony w Z., który nie jest zamieszkany, gdyż mieszka ona w B., w domu którego jest współspadkobierczynią. Niezależnie od powyższego, odnosząc się do zadeklarowanej we wniosku wysokości ponoszonych przez nią wydatków należy stwierdzić, że ich wysokość nie znajduje odzwierciedlenia w dokumentach. Chodzi tutaj przede wszystkim o wydatki na zakup leków, które określiła ona na kwotę 600 zł miesięcznie, a która to kwota nie pokrywa się z wydatkami wynikającymi z dokumentów źródłowych, przedłożonych do akt sprawy I SA/Rz 677/11. Na ich podstawie można stwierdzić, że jedynie we wrześniu 2011 r. skarżąca dokonała zakupu leków na kwotę kilkuset złotych, jednakże wydatki na ten cel w innych miesiącach były zdecydowanie niższe. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że uiszczenie wpisu sądowego w minimalnej wysokości – 100 zł – nie wykracza poza zakres możliwości finansowych skarżącej. W pozostałej zaś części, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w związku z w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., zwolniono ją z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło