I SA/Rz 723/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Asesor WSA Jacek Boratyn, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi M.I. na uchwałę Zarządu Województwa [...] z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu pn. "Budowa hali produkcyjnej wraz z parkiem maszynowym do produkcji całorocznych mobilnych domów na kołach". 1) oddala skargę, 2) zarządza zwrot nadpłaconego wpisu od skargi w kwocie 100 (sto) złotych. Uchwałą z dnia [...] października 2019 r. nr [...] Zarząd Województwa [...] postanowił nie uwzględnić protestu wniesionego przez M. I., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A" M.I. (dalej: Wnioskodawca/Skarżący) od negatywnej oceny merytorycznej jakościowej wniosku pn. "[...]" nr [...], złożonego w ramach naboru nr [...] dla Osi priorytetowej I Konkurencyjna i innowacyjna gospodarka, Działania 1.4 Wsparcie MŚP, Poddziałania 1.4.1 Dotacje bezpośrednie, Typ projektu Rozwój MŚP Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020. W uzasadnieniu organ podzielił stanowisko wyrażone w informacji o ocenie wniosku z dnia [...] lipca 2019r., w kwestii nieprzyznania Wnioskodawcy punktów w zakresie kryterium I. "Prace B+R przeprowadzone przez Wnioskodawcę" i kryterium V. "Relacja przychodów do wartości projektu". Warunkiem przyznania punktów w kryterium I jest potwierdzenie, że planowana w ramach projektu inwestycja jest wynikiem prac B+R, realizowanych i zakończonych przez wnioskodawcę lub na jego zlecenie, w okresie ostatnich trzech lat, licząc do dnia ogłoszenia konkursu. Z przedstawionej przez Wnioskodawcę dokumentacji (pkt. B.8 Biznesplanu, umowy warunkowej zawartej z [...] w dniu [...] lipca 2018 r., protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] grudnia 2018 r.) wynika, że prace badawczo-rozwojowe zostały przeprowadzone w okresie od lipca do listopada 2018 r. Konkurs został ogłoszony w dniu [...] września 2018 r., a więc prace zostały zakończone po ogłoszeniu konkursu. Wnioskodawca nie był w posiadaniu patentu, dlatego nie był zwolniony ze spełnienia ww. wymogu. Wniosek nie spełnił też kryterium merytorycznego jakościowego V. "Relacja przychodów do wartości projektu". Warunkiem przyznania punktów w ramach tego kryterium było osiągnięcie przez przedsiębiorstwo przychodów netto ze sprzedaży równych lub wyższych od 25% całkowitych wydatków projektu. Kryterium to weryfikowane było w oparciu o dane liczbowe zawarte w polach A.5, D.3 i D.8 wniosku o dofinansowanie projektu, w części D biznesplanu oraz na podstawie dokumentów finansowych. W ww. dokumentach uwzględniane były tylko dane Skarżącego, bez podmiotów partnerskich i powiązanych. Wynikająca z przedstawionych dokumentów wartość przychodów netto ze sprzedaży osiągniętych przez Wnioskodawcę w 2018r. wynosi 211 700zł i jest niższa niż 25% całkowitych kosztów projektu wynoszących 4 920 000zł. W skardze do tut. Sądu Skarżący zarzucił naruszenie: - art. 37 ust 1 i 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2018r., poz.1431 ze zm. – dalej: ustawa wdrożeniowa), przez niedokonanie oceny wniosku w sposób rzetelny i przejrzysty, bez uwzględnienia całokształtu dokumentów załączonych do wniosku i w sposób naruszający kryteria wyboru projektów, polegający na nieuwzględnieniu załączonego przez Skarżącego zgłoszenia do Urzędu Patentowego, co skutkowało przyjęciem, że badania musiały wykazywać IX poziom gotowości technologicznej; brak rzetelności, przejrzystości i prawidłowości rozpoznania protestu polegającej na powielaniu argumentów Komisji Oceny Projektów i niedostrzeżeniu ewidentnych uchybień poczynionych przy ocenie wniosku, - art. 45 ust. 3 ustawy wdrożeniowej w zw. z § 16 ust. 5 Regulaminu konkursu, przez niewezwanie Skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień w sytuacji, gdy istniały ku temu uzasadnione podstawy, - art. 3 Załącznika nr 1 do rozporządzenia Komisji (KE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu, przez nieuwzględnienie, zgodnie z dyspozycją przepisu, przedsiębiorstw powiązanych przy ocenie zdolności finansowej Skarżącego. Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 ustawy wdrożeniowej przez stwierdzenie, że ocena projektu została dokonana w sposób naruszający prawo, co miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że prace B+R były wykonywane przez [...] na potrzeby postępowania toczącego się przed Państwową Agencją Rozwoju Regionalnego, a ich zakres był szerszy niż wymagany w niniejszym postępowaniu. Prace były podzielone na cztery etapy (załącznik nr 2 do umowy), a do celów niniejszego projektu wystarczającym było opracowanie trzech pierwszych etapów, które ostatecznie określają cechy produktu. W ramach III etapu (przewidywany termin realizacji [...] września - [...] listopada 2018 r.) Politechnika po wykonaniu obszernej serii obliczeń termicznych przekazała Skarżącemu w dniu [...] września 2018r. projekt gotowego innowacyjnego produktu, natomiast dalsze prace w ramach trzeciego zadania związane były z wykonaniem prototypu przez firmę "A", a następnie jego przewiezieniem na teren Politechniki i doświadczalnymi badaniami prototypu, w tym z badaniami ankietowymi potencjalnych użytkowników, co wynika m. in. z oświadczenia wykonawcy prac z dnia [...] lipca 2019 r. Końcowa data odbioru zadania tj. [...] grudnia 2018 r., dotyczy więc zakończenia całości prac określonych w umowie. Z uwagi na powyższe Skarżący uważa, iż badania w zakresie określającym przedmiot niniejszego projektu - etapy od I do III - zakończyły się w dniu [...] września 2018 r., tj. przed dniem ogłoszenia konkursu ([...] września 2018r.). Ponadto z opisu kryterium I wynika, że w przypadku badań, które nie zostały zgłoszone do Urzędu Patentowego, punkty uzyskają tylko te badania, które wykażą IX poziom gotowości technologicznej. A contrario, w przypadku badań, których wynik został zgłoszony do Urzędu Patentowego, nie był wymagany IX poziom gotowości technologicznej, którego brak jest zarzucany Skarżącemu w skarżonej uchwale. Przepisy konkursowe nie określają, jaki poziom gotowości technologicznej będzie wymagany od podmiotów, które złożyły wniosek patentowy, jednak na moment ogłoszenia konkursu tj. [...] września 2018 r. zakończone zostały wszystkie prace niezbędne do uzyskania VIII poziomu gotowości technologicznej, czyli zakończono badania i demonstrację ostatecznej formy technologii i potwierdzono, że docelowy poziom technologii został osiągnięty i technologia może być zastosowana w przewidywanych dla niej warunkach. Tymczasem w ramach IX poziomu gotowości technologicznej następuje już sprawdzanie technologii w warunkach rzeczywistych, czy demonstrowana technologia jest już w ostatecznej formie i może zostać zaimplementowana w docelowym systemie. Zarówno KOP, jak i Zarząd Województwa Podkarpackiego nie uwzględniły faktu, że w dniu [...] lutego 2019 r. złożony został wniosek patentowy, a tym samym Skarżący nie był zobowiązany do wykazania się IX poziomem gotowości technologicznej. Oznacza to, że ocena wniosku została dokonana z naruszeniem art. 37 ust 1 ustawy wdrożeniowej. Ponadto, zdaniem Skarżącego, kryteria wyboru w zakresie prac B+R nie wymagają, aby Wnioskodawca musiał dysponować prawami do wyników prac już na dzień ogłoszenia konkursu, ponieważ wymóg przeprowadzenia prac w okresie trzech lat licząc do dnia ogłoszenia konkursu odnosi się jedynie do przeprowadzenia prac, a nie do nabycia praw do nich. Dokumentacja oraz informacje w niej zawarte są oceniane według stanu na dzień złożenia wniosku. Dodał też, że zapisy regulaminu konkursu powinny być wykładane zgodnie z wykładnią celowościową, uwzględniającą zmieniające się realia rynku oraz oczekiwanie od wnioskodawców, aby przeprowadzone przez nich prace były aktualne na dzień składania wniosku i aby nie dotyczyły przestarzałych produktów. Zatem nawet gdyby prace B+R zostały zakończone po dacie ogłoszenia konkursu, to również brak byłoby przesłanek uzasadniających negatywną ocenę przy analizie spełnienia kryterium nr 1, ponieważ prace te odzwierciedlałyby produkt zawierający rozwiązania możliwie najlepsze i najnowocześniejsze na dzień wnioskowania o udzielenie dofinansowania. W opinii Skarżącego przy dokonaniu rzetelnej analizy złożonych dokumentów Komisja powinna co najmniej powziąć wątpliwości w zakresie terminu, w jakim zrealizowane zostały prace B+R, a w konsekwencji skierować do Skarżącego wezwanie do złożenia wyjaśnień. W odniesieniu do kryterium V – "Relacja przychodów do wartości projektu" Skarżący wskazał, że zgodnie z § 4 i 5 Regulaminu konkursu wsparcie obejmuje projekty mające na celu rozwój MŚP, a podmiotami uprawnionymi do ubiegania się o wsparcie w ramach konkursu są mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa spełniające kryteria dotyczące statusu przedsiębiorstwa wynikające z załącznika nr I do rozporządzenia nr 651/2014. W myśl przedmiotowego rozporządzenia przy ocenie i obliczaniu kwot finansowych MŚP należy rozróżnić przedsiębiorstwo samodzielne, przedsiębiorstwo partnerskie oraz przedsiębiorstwo powiązane. Pod pojęciem przedsiębiorstw powiązanych należy rozumieć przedsiębiorstwa, które pozostają ze sobą m. in. w takim związku, że jedno przedsiębiorstwo posiada większość głosów w roli udziałowca w innym przedsiębiorstwie. Stosownie do zapisów rozporządzenia przy dokonywaniu oceny należy uwzględnić wszelkie związki z innymi przedsiębiorstwami. W przedmiotowym przypadku Skarżący posiada 100% udziałów w "A" Sp. z o. o.; "B" Sp. z o. o. Sp. k.; "C" M.I., a tym samym mamy do czynienia z przedsiębiorstwami powiązanymi, gdzie Skarżący bezpośrednio kontroluje 100% udziałów. Przedmiotowe informacje zostały zawarte m. in. w załączniku nr 12 do wniosku o dofinansowanie. Z informacji tych wynika, że faktyczny przychód Skarżącego za rok 2018 wyniósł 1080,1 tys. euro. (4.235.623 zł.), zatem dwukrotnie przekracza kwotę wnioskowanego dofinansowania oraz w sposób znaczący przekracza wymaganą wartość 25% całkowitych wydatków projektu. Reasumując, w opinii Skarżącego ocena wniosku została dokonana w sposób naruszający przepisy prawa co z kolei miało istotny wpływ na wynik oceny. W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej uchwale. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2019r. poz.2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod kątem zgodności z obowiązującym prawem. Na podstawie art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018r., poz.1302 ze zm. – dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takimi przepisami szczególnymi są m.in. przepisy ustawy wdrożeniowej, które określają m.in. sposób wyboru projektów do dofinansowania oraz procedurę odwoławczą w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków regionalnego programu operacyjnego. Jedynie w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy P.p.s.a., z wyłączeniami, o których mowa w art. 64 ustawy wdrożeniowej. W ocenie Sądu zarzuty skargi są niezasadne, gdyż ocena projektu została dokonana przez Instytucję Zarządzającą zgodnie z prawem, w tym w szczególności zgodnie z ustawą wdrożeniową oraz Regulaminem Konkursu wraz z załącznikami. Zgodnie z art. 37 ust.1 i ust.2 ustawy wdrożeniowej, wybór projektów do dofinansowania powinien odbywać się w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, na podstawie kryteriów wyboru projektów. W myśl art.44 ustawy wdrożeniowej, oceny spełnienia kryteriów wyboru projektów przez projekty uczestniczące w konkursie dokonuje komisja oceny projektów, powołana przez właściwą instytucję. Postępowanie konkursowe nie jest "zwykłym" postępowaniem administracyjnym (przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się w bardzo ograniczonym zakresie wskazanym w art.50 ustawy wdrożeniowej), ale ma charakter szczególny, jego reguły są zasadniczo wyznaczone przez instytucję organizującą konkurs, która jest też autorem przepisów normujących zasady postępowania konkursowego. Udział beneficjentów w takim konkursie jest dobrowolny, a przystąpienie do konkursu oznacza zgodę na reguły postępowania określone w ogłoszeniu o naborze, regulaminie konkursu i powiązanych dokumentach. Powyższe uregulowania wskazują na to, że przedmiotem kontroli sądu może być jedynie zgodność przeprowadzonego konkursu z ustawą wdrożeniową i regulaminem konkursu (wraz z załącznikami), natomiast poza tą oceną jest realizacja celów założonych do osiągnięcia w konkursie. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest spełnienie przez projekt Skarżącego kryteriów I i V w zakresie oceny merytorycznej jakościowej. Z opisu kryterium I – "Prace B+R przeprowadzone przez Wnioskodawcę" wynika, że w ramach tego kryterium weryfikacji podlegać będzie czy planowana w ramach projektu inwestycja jest wynikiem prac B+R , realizowanych i zakończonych przez wnioskodawcę lub na jego zlecenie w okresie ostatnich trzech lat, licząc do dnia ogłoszenia konkursu. Wymóg ten nie dotyczy wnioskodawców, którzy są w posiadaniu patentu. Przeprowadzone prace badawczo-rozwojowe muszą bezpośrednio dotyczyć opracowania/udoskonalenia produktu (wyrobu lub usługi) oraz mieć istotne znaczenie dla produktu będącego przedmiotem wdrożenia w ramach projektu, co oznacza, że ich brak uniemożliwi wdrożenie produktu. W wyjaśnieniach do tego kryterium wskazano, że punktacja będzie przyznawana na podstawie informacji zawartych w biznesplanie w części B.8 oraz w dodatkowych załącznikach w postaci kopii dokumentów potwierdzających przeprowadzenie prac B+R. W ocenie Sądu zasadnie odmówiono przyznania punktów w kryterium I z powodu zakończenia prac B+R już po dacie ogłoszenia konkursu ([...] września 2018r.). Niesporne jest, że Skarżący nie podsiada patentu w odniesieniu do przedmiotowych prac B+R, dlatego dotyczy go wymóg realizacji i zakończenia tych prac w zakreślonym terminie. Jak wynika z powołanego punktu B.8 Biznesplanu, Wnioskodawca sam określił okres realizacji prac B+R od lipca 2018r. do listopada 2018r., a dołączone do wniosku dokumenty nie pozwalają na przyjęcie wcześniejszego terminu zakończenia prac, w szczególności na przyjęcie terminu [...] września 2018r. Do akt sprawy dołączono umowę z dnia [...] lipca 2018r. zawartą z [...] – wykonawcą prac B+R. W odniesieniu do terminu wykonania prac umowa odsyła do załącznika nr 2, którego Wnioskodawca nie przedłożył do akt sprawy. Natomiast z dołączonego do protestu od negatywnej oceny oświadczenia wykonawcy prac B+R wynika, że prace te przebiegały wieloetapowo, badania nad innowacyjnym produktem - energooszczędnym domem na kołach - zakończono z dniem [...] listopada 2018r., a odbiór końcowy nastąpił w dniu [...] grudnia 2018r. Stwierdzenie to jest spójne ze wskazanym we wniosku terminem realizacji prac B+R. Skarżący powołując się na treść wspomnianego oświadczenia wywodził, że projekt gotowego innowacyjnego produktu otrzymał już w dniu [...] września 2018r., po wykonaniu trzeciego etapu prac. Jednakże stwierdzenie to nie znajduje odzwierciedlenia w dokumentacji konkursowej i jest sprzeczne z treścią sprawozdania z wykonywanych prac. Wykonawca stwierdził tam bowiem m.in., że realizację prototypu domu na kołach rozpoczęto w październiku, w momencie kiedy trwały jeszcze prace koncepcyjne dotyczące nowej konstrukcji, będącej przedmiotem opracowania (str.42 sprawozdania). Skoro zatem w październiku 2018r. trwały jeszcze prace koncepcyjne nad konstrukcją, to nie można przyjąć, że gotowy projekt został przekazany wnioskodawcy już we wrześniu 2018r. Brak zatem podstaw do podważenia oceny KOP, że prace B+R nie zostały zrealizowane i zakończone przed datą ogłoszenia o konkursie. W tej sytuacji nie ma znaczenia kwestia osiągnięcia określonego stopnia gotowości technologicznej. Sąd podziela stanowisko Zarządu Województwa [...], że podczas oceny projektu nie kwestionowano spełnienia tego wymagania, a wyłącznie brak dotrzymania terminu wykonania prac i to sam Skarżący zadeklarował we wniosku osiągnięcie IX stopnia gotowości. Wbrew zarzutom skargi nie można zarzucić oceniającym że nie stosowali wykładni celowościowej przepisów regulaminowych. To instytucja organizująca konkurs zakłada określone cele do realizacji i wg tego ustala zasady konkursu. Przepisy ustanawiające wymagania konkursowe muszą być wykładane literalnie, aby ocena wniosków była bezstronna i przejrzysta. W niniejszej sprawie zapis w kryterium I stanowiący o terminie realizowania i zakończenia prac B+R jest jasny, konkretny i nie wymaga odwoływania się do innego rodzaju wykładni. Rację ma natomiast Skarżący, że przepisy konkursowe nie wymagały, aby przed datą ogłoszenia o konkursie wnioskodawcy legitymowali się prawami do prac B+R, a to oznacza, że wymóg ten powinien być spełniony w momencie aplikowania. W ramach Kryterium nr V – "Relacja przychodów do wartości projektu" weryfikacji podlega czy wartość rocznego przychodu netto ze sprzedaży jest równa lub wyższa niż 25% całkowitych wydatków projektu. Kryterium preferuje bowiem te przedsiębiorstwa, które za ostatni zamknięty rok obrotowy osiągnęły przychód netto ze sprzedaży równy lub wyższy od 25 % całkowitych wydatków projektu. Z wyjaśnień do tego kryterium wynika, że będzie ono weryfikowane w oparciu o dane liczbowe w polach A.5, D.3 i D.8 wniosku o dofinansowanie projektu, w częściach D biznesplanu oraz na podstawie dokumentów finansowych. W ocenie Sądu ocena spełnienia powyższego kryterium powinna odnosić się do przedsiębiorstwa, które występuje z wnioskiem o dofinansowanie, brak natomiast podstaw do potraktowania jako wnioskodawcy w niniejszej sprawie przedsiębiorstw powiązanych, w których M. I. posiada decydujący głos. Jak wynika z treści wniosku wnioskodawcą jest podmiot - "A M.I." tj. osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą - występujący samodzielnie, a nie zespół przedsiębiorstw powiązanych. Dane zawarte we wniosku i dokumenty finansowe dotyczyły też tylko wnioskodawcy. Jak słusznie wskazano w zaskarżonej uchwale, gdyby w ramach kryterium oceniano przychód z uwzględnieniem przedsiębiorstw powiązanych to wymagane byłyby dokumenty finansowe od wszystkich podmiotów powiązanych. Komisja Oceny Projektów zastosowała jednolitą metodologię indywidualnej oceny wnioskodawców. Oznacza to, że prawidłowo do obliczenia wartości rocznego przychodu wzięto pod uwagę przychód wnioskodawcy, a nie również przychód przedsiębiorstw z nim powiązanych. Sąd nie neguje faktu, że beneficjentem dofinansowania mogą być MŚP spełniające warunki określone w zał. nr 1 do rozporządzenia komisji (UE) nr 651/2014 - tj. przedsiębiorstwa samodzielnie, przedsiębiorstwa partnerskie lub przedsiębiorstwa powiązane, ale skoro wnioskodawca wystąpił o dofinansowanie jako przedsiębiorstwo samodzielne, to wszelkie dane i wskaźniki powinny być uwzględniane w odniesieniu do indywidualnego przedsiębiorstwa. Przeciwna praktyka naruszałaby zasadę bezstronności i równego traktowania. Zdaniem Sądu, brak podstaw do wywodzenia uprawnień do uwzględnienia przychodu przedsiębiorstw powiązanych tylko z tego powodu, że KOP wezwała Skarżącego do uzupełnienia braków w trybie § 16 Regulaminu konkursu. Sąd nie może odnieść się do zarzutu nieuwzględnienia danych wynikających z załącznika nr 12, ponieważ załącznik ten nie został przedłożony Sądowi, a zgodnie z art.61 ust.2 ustawy wdrożeniowej, to na stronie skarżącej spoczywa obowiązek przedłożenia kompletnej dokumentacji w sprawie, w tym m.in. ewentualnych załączników. Brak również podstaw do czynienia zarzutu oceniającym, że nie wezwali wnioskodawcy o przestawienie dodatkowych dokumentów czy wyjaśnień w kwestii spełnienia kryteriów dopuszczających, ponieważ wezwanie takie jest prawem, a nie obowiązkiem ekspertów (KOP) i to od ich uznania zależy czy takie wezwanie wystosują. W związku z powyższym niezasadne są powołane w skardze zarzuty naruszenia przepisów art.37 ust.1 i 2, art.45 ust.3 ustawy wdrożeniowej w zw. z § 16 Regulaminu konkursu i art.3 zał. nr 1 do rozporządzenia Komisji(UE) nr 651/2014. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że dokonane rozstrzygnięcie nie narusza prawa, dlatego na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, orzekł jak sentencji. Na podstawie art. 225 P.p.s.a Sąd zarządził zwrot na rzecz skarżącego kwoty 100zł tytułem nadpłaconego wpisu od skargi, bowiem należny wpis stały w niniejszej sprawie wynosi 200zl.