I SA/Rz 724/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2016 r., w Wydziale I, na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) lipca 2016 r., nr (...), w przedmiocie określenia skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu sprzedaży nieruchomości w dniu 4 sierpnia 2011 r., w związku ze sprzeciwem skarżącej od postanowienia referendarza sądowego z dnia 21 października 2016 r., sygn. I SA/Rz 724/16, odmawiającego przyznania jej prawa pomocy - postanawia - utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 21 października 2016 r., sygn. I SA/Rz 724/16, odmówiła przyznania skarżącej prawa pomocy, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jak wynika z uzasadnienia przedmiotowego orzeczenia, powodem odmowy uwzględnienia wniosku skarżącej było to, że bezpośrednio po sprzedaży nieruchomości darowała ona uzyskane w ten sposób środki właścicielowi domu, w którym zamieszkuje. Referendarz, powołując się na art. 896 i art. 897 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r, Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r., poz. 380, ze zm., zwanej dalej Kodeksem cywilnym) uznała, że skoro obecnie skarżąca potrzebuje wsparcia, to w pierwszej kolejności winna zwrócić się o to do obdarowanego, jako osoby prawnie zobligowanej do udzielenia jej pomocy. W zaskarżonym postanowieniu zarzucono również skarzącej to, że jej wyjaśnienia, dotyczące przeznaczenia środków ze sprzedaży nieruchomości nie były wystraczająco precyzyjne i jasne, w dodatku nie przedłożyła ona dokumentów poświadczających sposób wydatkowania środków ze sprzedaży nieruchomości, jak też dokumentów dotyczących pozostałych wydatków. Niezależnie od powyższego rozpoznająca wniosek stwierdziła, że na rachunku bankowym skarżącej, w lipcu i wrześniu br. odnotowywane były wpływy (100 euro i 1 000 zł), które nie pochodziły z jej emerytury. Uzyskane zaś środki mają realny wpływ na jej sytuację materialną oraz zakres zdolności płatniczych. Tak więc w związku z powyższym brak było, w ocenie referendarza, podstaw do przyznania skarżącej wsparcia ze środków publicznych. Sprzeciw od postanowienia referendarza wniosła skarżąca, zarzucając mu naruszenia art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) Jej zdaniem zaprezentowana przez referendarza wykładnia art. 896 i art. 897 Kodeksu cywilnego jest niezasadna, a przy tym nie może ona rodzić bliżej nieokreślonego zobowiązania osoby trzeciej. Poza tym środki wydatkowane na remont domu, w którym skarżąca obecnie zamieszkuje, nie miały charakteru darowizny, a jedynie służyły zabezpieczeniu jej egzystencji. Jeżeli chodzi o wpłaty na konto, na które referendarz zwróciła uwagę, skarżąca zaznaczyła, że środki te otrzymuje tytułem wsparcia, gdyż nie jest w stanie wyżyć za pobieraną emeryturę. Dodała także, że uzyskiwane przez nią wsparcie ma charakter jednorazowy. Odnośnie zarzutu o niedostatecznym wyjaśnieniu przeznaczenia środków ze sprzedaży nieruchomości i nieprzedstawieniu odpowiednich dokumentów skarżąca podniosła, że żadne przepisy P.p.s.a. nie nakładają na osobę ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy takiego obowiązku. Tak więc nieprzedłożenie tego rodzaju dokumentów nie może uzasadniać odmowy uwzględnienia wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Skarżąca kwestionując zasadność zaskarżonego postanowienia podniosła, że argumenty przytoczone w jego uzasadnieniu są nieuprawnione, gdyż ich zasadność nie wynika z obowiązujących przepisów. Z tym stwierdzeniem nie sposób się jednak zgodzić, gdyż obowiązek wsparcia darczyńcy przez obdarowanego wynika bezsprzecznie z art. 897 Kodeksu cywilnego, a w okolicznościach przedmiotowej sprawy bez wątpienia doszło do nieodpłatnego przysporzenia ze strony skarżącej. Przekazanie przez nią pieniędzy na remont domu należy więc zakwalifikować jako darowiznę na rzecz właściciela domu. Tak więc obecnie skarżąca, która zgodnie ze swoimi twierdzeniami pozostaje w niedostatku, może zwrócić się do obdarowanego u udzielenie jej wsparcia. Niezasadnym byłoby zaś przerzucanie tego obowiązku na podatników, skoro istnieje osoba zobowiązana ustawowo do pomocy skarżącej. Jeżeli chodzi o kwestie dodatkowych wpływów, odnotowywanych na rachunku bankowym skarżącej, to zauważyć należy, że abstrahując od konkretnego przeznaczenia tych środków, nie wyjaśniła ona ich pochodzenia, tj. tego, od kogo i z jakiego tytułu je otrzymała. Okoliczność ta ma zaś wpływ na ocenę jej możliwości płatniczych, w kontekście zasadności złożonego wniosku. Bezpodstawne są też twierdzenia skarżącej odnośnie braku obowiązku udokumentowania przeznaczenia wydatkowanych przez nią środków, albowiem prawo do żądania odpowiednich dokumentów źródłowych wynika bezpośrednio a § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2015 r., poz.1257, ze zm.), wydanego na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 256 P.p.s.a. Mając więc na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art.260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, jako odpowiadające prawu.