I SA/Rz 725/11

PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-12-07

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka kapitałowa, która wykazała stratę za poprzedni rok obrotowy i nie posiada majątku, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości lub w części?
Ratio decidendi
Wniosek spółki kapitałowej o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ spółka nie wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na ich poniesienie. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, a spółka kapitałowa ma obowiązek wykazać okoliczności uzasadniające przyznanie tego prawa, w tym rozważyć dostępne środki prawne, takie jak dopłaty wspólników czy podwyższenie kapitału zakładowego. Kwota wpisu stałego w wysokości 100 zł nie jest na tyle wysoka, aby powodować trudności w jej uiszczeniu.
Stan faktyczny
Spółka "A" z o.o. z siedzibą w Ł. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej. Spółka oświadczyła, że nie posiada majątku, odnotowała stratę za 2010 r. i nie posiada rachunku bankowego. Sąd uznał, że spółka nie wykazała wystarczających podstaw do przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" spółki z o.o. z siedzibą w Ł. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zajęcia towaru - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. I SA/Rz 725/11 UZASADNIENIE "A" spółka z o.o. z siedzibą w Ł. (dalej: spółka), w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej opisane w sentencji niniejszego postanowienia, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację finansową, spowodowaną postępowaniem organów celnych. W oświadczeniu o majątku i dochodach formularza PPPr w rubryce nr 6 i nr 7: wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych oraz wartość środków trwałych, spółka oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku, podała natomiast, że odnotowała stratę w wysokości 25.642,72 zł za 2010 r. oraz że nie posiada rachunku bankowego. Oceniając wniosek Spółki o zwolnienie od kosztów sądowych, należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – dalej zwana P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym, tj w takim o jaki wnioskowała spółka, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślenia wymaga także to, że prawo pomocy stanowi instytucję wyjątkową; zasadą jest bowiem ponoszenie przez strony kosztów postępowania sądowoadministracyjnego (art. 199 P.p.s.a.). Ustawodawca pozostawił uznaniu rozpoznającemu wniosek sądowi/referendarzowi ocenę przytoczonych przez wnioskodawcę okoliczności, uzasadniających owo wyjątkowe traktowanie wynikające z art. 246 P.p.s.a., zaś osoba prawna ma obowiązek przede wszystkim nie tyle uprawdopodobnić, ale wykazać okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie prawa pomocy. Przedmiotem działalności spółki jak podaje jest produkcja i sprzedaż artykułów chemicznych. Kapitał zakładowy podmiotu wynosi zgodnie z zalegającym w aktach sprawy odpisem KRS 318.900 zł, spółka nie posiada majątku trwałego, nie przedstawiła jakiejkolwiek dokumentacji finansowej obrazującej jej sytuację, nie powołuje się, że nie posiada zdolności kredytowej. W działalności gospodarczej występują różnego rodzaju zobowiązania, wiążące się wydatkami finansowymi. Do takich zaliczają się także wydatki sądowe, konieczne do dochodzenia lub obrony swoich praw na drodze postępowania sądowego. W niniejszej sprawie należy mieć na względzie, że podmiotem zwracającym się o udzielenie preferencji w postaci zwolnienia od kosztów sądowych jest spółka prawa handlowego – spółka kapitałowa. Kodeks spółek handlowych przewiduje rozwiązania, za pomocą których podmiot taki, jeśli nie jest w stanie uzyskać z zewnątrz niezbędnych do działalności środków finansowych, może skorzystać z pewnych instytucji; mianowicie dopłat wspólników na rzecz spółki czy też podwyższenia kapitału zakładowego. Kroków takich Spółka nie wykazała. Dodać należy, mając na uwadze treść rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193), na podstawie którego dokonuje się wyliczenia należnych opłat sądowych, że w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, należny jest wpis stały w kwocie 100 zł. Inne ewentualne koszty sądowe - jeśliby wystąpiły – nie przekroczyłyby również tej kwoty. Wielkość ta nie jest na tyle wysoka, że powodowałaby kłopoty ze zgromadzeniem i uiszczeniem takiej kwoty. Z odpisu z KRS nie wynika informacja o toczącym się postępowaniu likwidacyjnym, o ustanowieniu kuratora, toczącym się postępowaniu układowym lub naprawczym. W takiej sytuacji uprawnione jest domniemanie, że utrzymywana działalność gospodarcza jest opłacalna, nawet jeśli przedsiębiorca przejściowo ma kłopoty finansowe. W przeciwnym przypadku jedynym racjonalnym działaniem byłaby likwidacja działalności ewentualnie ogłoszenie upadłości podmiotu z racji tego, że celem działalności jest osiągnięcie zysku. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło