I SA/Rz 727/13

PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-08-30

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada udziały w spółkach prawa handlowego i której małżonek pełni funkcje zarządcze w tych spółkach, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli twierdzi, że jej jedynym źródłem utrzymania jest niska renta męża i pomoc dzieci?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) został odmówiony, ponieważ skarżąca nie wykazała spełnienia ustawowych przesłanek. Złożone przez nią oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym były wybiórcze, niepełne i niewiarygodne, ponieważ pomijały istotne informacje o posiadanych udziałach w spółkach oraz funkcjach pełnionych przez nią i jej męża w tych spółkach, co bezpośrednio wpływa na ocenę jej sytuacji materialnej. Ponadto, stwierdzone sprzeczności w oświadczeniach (np. brak środków transportu przy jednoczesnym codziennym dojeżdżaniu na obiady) podważyły ich wiarygodność.
Stan faktyczny
Skarżąca W.D. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podała, że utrzymuje się wraz z mężem z jego niskiej renty, a ona sama jest bezrobotna. Twierdziła, że nie posiadają majątku i żyją na utrzymaniu dzieci, które ponoszą koszty utrzymania domu. Wpis od skargi wynosił 500 zł. Sąd, analizując dostępne informacje, ustalił, że skarżąca posiada udziały w dwóch spółkach prawa handlowego, a jej mąż pełni w nich funkcje zarządcze lub likwidatora. Stwierdzono również sprzeczności w oświadczeniach skarżącej dotyczące środków transportu i codziennych dojazdów.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy W.D. w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2013 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku W.D. o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2007 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. W. D. występując z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, złożyła oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, zgodnie z którym pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, a jedynym źródłem utrzymania małżonków jest pobierana przez męża skarżącej renta w wysokości 550 zł brutto miesięcznie, gdyż skarżąca jest osobą bezrobotną. Oboje nie posiadają żadnego majątku, pozostając na faktycznym utrzymaniu dzieci, w których domu mieszkają. Wezwana do złożenia dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym skarżąca podała, że zarówno ona jak i jej mąż nie posiadają rachunków bankowych, żadnych pojazdów oraz prywatnych telefonów. Nie składali też zeznań podatkowych (PIT) za rok 2012. Zgodnie z oświadczeniem skarżącej, na zakup żywności i leków wydaje ona wraz z mężem po ok. 600 zł miesięcznie (po ok 200 zł miesięcznie wynosi pomoc od dzieci), resztę rachunków związanych z utrzymaniem domu ponoszą dzieci. Skarżąca zaznaczyła także, że uzyskuje pomoc materialną od krewnych z zagranicy, do tego teściowa finansuje jej zakup leków. Do niej też skarżąca wraz z mężem jeździ na obiady. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 500 zł. Jak wynika z danych zamieszczonych w Krajowym Rejestrze Sądowym skarżąca posiada udziały o wartości 50 000 zł w "A." sp. z o.o. w likwidacji, z siedzibą w R., zaś jej mąż jest likwidatorem tejże spółki. Z kolei w Spółce "B." sp. z o.o., z siedzibą w K., skarżąca posiada udziały o wartości 10 000 zł, pełniąc jednocześnie rolę prokurenta spółki, której prezesem zarządu jest jej mąż. Małżonek skarżącej jest także likwidatorem "C." sp. z o.o. w likwidacji, z siedzibą w W., której udziałowcami są dzieci skarżącej. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270, ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Owo wykazanie, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie, następuje przede wszystkim poprzez złożenie, pełnego, jednoznacznego i przede wszystkim wiarygodnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a na żądanie Sądu lub rozpoznającego wniosek referendarza, dodatkowego oświadczenia, zawierającego wyczerpujące odpowiedzi na postawione pytania. Mając na uwadze treść art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz złożonych przez skarżącą oświadczeń nie sposób jest stwierdzić, że wykazała ona spełnienie przez siebie ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, albowiem przedmiotowe oświadczenia są wybiórcze i niepełne, co czyni je niewiarygodnymi. Składając je pominęła ona bowiem fakt posiadania udziałów oraz pełnienia przez nią samą oraz jej męża funkcji prokurenta czy też prezesa zarządu w spółkach prawa handlowego, która to informacja ma istotne znaczenie dla oceny zasadności jej wniosku, jako że rzutuje w sposób bezpośredni na ocenę jej sytuacji materialnej. W dodatkowym oświadczeniu o stanie majątkowym skarżąca podała, że nie dysponuje żadnym pojazdem, ani nawet prywatnym telefonem, jednakże zważywszy na pełnione przez nią jak i jej małżonka funkcje sytuacja taka jest zupełnie nieprawdopodobna, gdyż ze swej istoty wymagają one podróży służbowych czy też pozostawania w kontakcie z innymi podmiotami. Tymczasem ze złożonych oświadczeń wynika, że skarżąca nie dysponuje niezbędnymi środkami na realizację tych zadań. To wszystko dodatkowo podważa wiarygodność złożonych przez nią oświadczeń. Podobnie zresztą twierdzi ona, że codziennie jeździ do teściów na obiady, utrzymując jednocześnie, że nie dysponuje żadnym środkiem transportu, co potwierdza sprzeczność prezentowanych przez nią twierdzeń. Niezależnie od powyższego w tym miejscu należy dodać, że analiza treści oświadczeń skarżącej wskazuje na to, że pozostając faktycznie na utrzymaniu dzieci, które ponoszą koszty utrzymania domu, a także wspomagają ją finansowo, prowadzi ona z nimi wspólne gospodarstwo domowe. W tej więc sytuacji ocena spełnienie przez nią przesłanek przyznania prawa pomocy wymagałaby również analizy ich stanu majątkowego i zdolności płatniczych, gdyż tylko wówczas możliwe byłoby określenie możliwości płatniczych skarżącej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło