I SA/Rz 727/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Grzegorz Panek Sędzia Piotr Popek Asesor WSA Jacek Boratyn (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2017r. na posiedzeniu niejawnym, wniosku S. P. z dnia 22 listopada 2017r. o wyłączenie Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzaty Niedobylskiej od udziału w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] sierpnia 2017r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia składek na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie rolników za okres od 1 września do 30 września 2014r. - postanawia - oddalić wniosek I SA/Rz 727/17 Uzasadnienie Pismem z dnia 22 listopada 2017r. S. P. (dalej: skarżący) złożył wniosek o wyłączenie Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej: WSA) Małgorzaty Niedobylskiej od orzekania w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej: Prezesa KRUS) z dnia [...] sierpnia 2017r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia składek na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie rolników za okres od 1 września do 30 września 2014r. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska przewodniczyła składowi orzekającemu Sędziów WSA, który na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2015r., rozpoznał jego skargę na decyzję Prezesa KRUS z dnia [...] marca 2015r., w przedmiocie odmowy odroczenia terminu płatności składki na ubezpieczenie społeczne rolników za III kwartał 2014r., istnieje więc okoliczność, że może być ona nieobiektywna. Skarżący podniósł, że wydany wówczas wyrok był dla niego niekorzystny, obecna zaś sprawa jest ścisłe z związana ze sprawą z 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017r., poz.1369) – dalej: P.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Zgodnie z art. 19 P.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Powyższy przepis zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia. W orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że wyłączenie na podstawie tego przepisu powinno odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia, co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie strony, co do negatywnego nastawienia sędziego do strony. Nie stanowi przy tym uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie, czy też stronniczo, gdyż merytoryczne kwestionowanie rozstrzygnięć sądu może odbywać się za pomocą przysługujących stronie środków odwoławczych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego – dalej: NSA, z dnia 14 czerwca 2012r., I OZ 420/12 i 6 sierpnia 2009r., II OZ 648/09, publ. CBOiS). Podkreślenia wymaga, że instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. W konsekwencji, nie może służyć umożliwieniu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia (por. postanowienia NSA z dnia 22 lutego 2008 r., II FZ 60/08 oraz 8 maja 2009 r., II FZ 128/09, dost. CBOiS). Przenosząc te uwagi natury ogólnej na grunt rozpatrywanej sprawy, Sąd stwierdza, że argument mający, według skarżącego, uzasadniać wyłączenie wskazanego sędziego tj. udział tego sędziego (przewodniczenie składowi sędziowskiemu) w wydaniu wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 25 sierpnia 2015r., sygn. akt I SA/Rz 510/15, w sprawie z jego skargi na decyzję Prezesa KRUS z dnia [...] marca 2015r. odmawiającą odroczenia terminu płatności składki na ubezpieczenie społeczne rolników za III kwartał 2014r., nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie stanowi żadnej z przesłanek wyłączenia sędziego z mocy samego prawa, wymienionych w art. 18 P.p.s.a. Ponadto podnoszona przez skarżącego okoliczność, nie jest tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności wskazanego sędziego w niniejszej sprawie (art. 19 P.p.s.a.), gdyż jest to jedynie pogląd skarżącego, nie poparty żądnymi obiektywnymi okolicznościami. Subiektywne przeświadczenie strony co do braku bezstronności sędziego w związku z wydaniem w innej sprawie orzeczenia nieodpowiadającego jej oczekiwaniom jest niewystarczające do uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego. Fakt, że strona nie akceptuje rozstrzygnięć procesowych sądu, czy też pozostaje w subiektywnym przeświadczeniu o stronniczości, bądź złej woli sędziego rozpoznającego jej sprawę, nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego. Przyczyny wyłączenia muszą mieć bowiem charakter obiektywny i znajdować potwierdzenie w podnoszonych przez stronę okolicznościach faktycznych. W niniejszej sprawie takie okoliczności nie wystąpiły. Należy wskazać, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego". (postanowienie z 25 sierpnia 1971r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Stanowisko powyższe Sąd w pełni podziela. W niniejszej sprawie stosownym oświadczeniem z dnia 27 listopada 2017r. Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, podniosła, że nie istnieją okoliczności tego rodzaju, o których mowa w art. 18 i 19 P.p.s.a., które uzasadniałyby wyłączenie jej od udziału w sprawie. W ocenie Sądu, prawdziwość powyższego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości - skarżący nie wskazał takich okoliczności, które mogłyby podważyć wiarygodność tego oświadczenia. Z powyższych względów, na podstawie art. 18, art.19 i art. 22 § 2 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.