I SA/Rz 729/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.F. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. I SA/Rz 729/11 U Z A S A D N I E N I E S.F. - dalej zwanym skarżącym– wezwany do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia, zwrócił się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając żądanie tym, że w 2010 r. uzyskał wspólnie z żoną tylko 25.944,68 zł dochodu, a co za tym idzie na członka jego sześcioosobowej rodziny przypadała kwota 360,34 zł miesięcznie. Z czworga dzieci skarżącego dwoje studiuje w systemie stacjonarnym, a dwoje pozostaje jeszcze uczniami: liceum i szkoły podstawowej. Skarżący zadeklarował, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i wszystkimi dziećmi. Jako majątek wskazał dom o pow. 80 m², mieszkanie o pow. 136 m², dwa mieszkania córek, nieruchomość rolną o pow. 3,05 ha, inne nieruchomości o pow. 0,29 ha. Skarżący oświadczył, że wraz z żoną utrzymują się z wynajmu nieruchomości, a ich dochód brutto wynosi 2.162,05 zł miesięcznie, zaś dochód córki z tego samego źródła – 250 zł. Wezwany do złożenia dodatkowych informacji i dokumentów oświadczył, że prowadzi wspólnie z żoną działalność rolniczą, bieżące wydatki finansuje z czynszów jakie uzyskuje z wynajmowanych nieruchomości, posiada dwa samochody Toyotę Avensis (1998) i Rover (1995) oraz przedłożył decyzje o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej i w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, raport obrotów na koncie, kserokopie: umowy o kredyt z dopłatami ARiMR, decyzji o przyznaniu zasiłku celowego w związku z powodzią w 2010 r. w wysokości 1000 zł, protokołu oszacowania szkód w związku z powodzią, faktur za dostawę wody i odprowadzenie ścieków, za gaz, energię elektryczną, załącznika do faktury za usługi telekomunikacyjne, informacji o wysokości składek do KRUS i zaświadczenia o wysokości dochodów uzyskanych przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych. Rozpoznając wniosek o prawo pomocy zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (taki zakres wynika z wniosku skarżącego) następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji o jakiej mowa w powołanym przepisie. Instytucja prawa pomocy ma charakter nadzwyczajny i korzystanie z niej należy zawęzić do kręgu osób najbardziej potrzebujących pomocy, tj. rzeczywiście ubogich, pozbawionych środków do życia bądź posiadających takie środki, ale w bardzo ograniczonym zakresie. Rozpoznający wniosek referendarz sądowy, zmierzając do wyjaśnienia możliwości płatniczych skarżącego wezwał go w trybie art. 255 P.p.s.a. do uzupełnienia wniosku o dane wskazane w wezwaniu (k. 27). Przede wszystkim wezwanie o dodatkowe oświadczenie dotyczące stanu majątkowego nie zostało przez skarżącego wykonane ściśle, tj. przedłożono tylko wyciąg z jednego rachunku bankowego i to wyłącznie za jeden miesiąc, poza okazaniem kserokopii kilku rachunków o charakterze opłat, które należy określić jako nieprzekraczające przeciętnych kwot za tego rodzaju usługi (gaz 380 zł, energia elektryczna -prognozowana wartość za okres od 4.09.2011 do 14.11.2011 - 498,16 zł, woda i odprowadzenie ścieków 62,87 zł) nie wskazano innego rodzaju wydatków i nie ujęto ich w rozliczeniu kosztów utrzymania rodziny. Przedłożone zaświadczenie urzędu skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, dotyczące wyłącznie 2009 r. nie jest w takiej sytuacji miarodajne dla oceny wniosku skarżącego. Wynika z niego, że przychody małżonków wyniosły wówczas 162.636,90 zł, a więc niemało (w ostatecznym rozliczeniu dochód wyniósł 7.523,85 zł). Natomiast analizując podane we wniosku o przyznanie prawa pomocy dane dotyczące bieżących dochodów w konfrontacji z zalegającymi w aktach sprawy umowami najmu i dzierżawy, tj. źródła dochodów rodziny, należy stwierdzić, że pojawiają się rozbieżności kwotowe. W takiej sytuacji zachodzi przypuszczenie, że skarżący pragnie ujawnić tylko takie dane, które nie pozwalają na zgodną z sytuacją faktyczną ocenę jego kondycji finansowej. Co więcej źródłem dochodów rodziny pozostaje również działalność rolnicza, w ramach której skarżący otrzymuje płatności dla rolnictwa. Z przedłożonych decyzji z dnia 24 listopada 2011r. i 7 grudnia 2011 r. (wydanymi praktycznie w czasie pokrywającym się z postępowaniem o przyznanie prawa pomocy) wynika, że przyznane zostały skarżącemu płatności w łącznej kwocie 5.425,72 zł. W takiej sytuacji kwota wymaganego na tym etapie sprawy wpisu od skargi w wysokości 278 zł (a inne ewentualne koszty sądowe w tej sprawie nie przekroczą również jednorazowo tej kwoty) pozostaje znikoma. Analizując przedmiotowa sprawę należy podkreślić fakt, że skarżący tylko na terenie jednej gminy jest podatnikiem podatku rolnego i podatku od nieruchomości, a tym samym właścicielem kilku nieruchomości gruntowych i budynkowym o przeznaczeniu mieszkalnym oraz związanych z działalnością gospodarczą. Nie jest to stan rzeczy w żadnym razie naganny, ale właściciela nieruchomości o niewątpliwie znacznej wartości nie sposób uznać za osobę ubogą, dla której uiszczenie kosztów sądowych w tej konkretnej sprawie wiązałoby się z uszczerbkiem dla utrzymania koniecznego swojego i rodziny, w tym czworga dzieci, z których dwoje posiada własny majątek nieruchomy. Przyznane prawo zwalniania od kosztów sądowych powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na opłacenie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Nie zasługuje na szczególne traktowanie postawa skarżącego, który stara się przerzucić na Skarb Państwa, a faktycznie na współobywateli, koszty sporu wszczętego na jego żądanie w sytuacji, gdy obiektywna ocena jego sytuacji majątkowej bezspornie na to pozwala. Oceny tej nie zmienia także to, że skarżący przedłożył dokumenty świadczące o zniszczeniach spowodowanych przez powódź w 2010 r. w jego gospodarstwie rolnym. Z tego tytułu na podstawie specjalnych przepisów uzyskał zasiłek celowy w kwocie 1000 zł. i uzyskał kredyt obrotowy (12.000 zł) z dopłatami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, którego spłata pierwszej raty w kwocie 1.336 zł przypada ma marzec 2013 r. Nie znajdując przesłanek do zastosowania wobec skarżącego instytucji prawa pomocy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.