I SA/Rz 729/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku S.F. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. - postanawia – oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy WSA/post.1 - sentencja postanowienia W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kwocie 278 zł, na decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia, S.F. (dalej: skarżący) zwrócił się na urzędowym formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych, motywując wniosek tym, że w 2010 r. uzyskał wspólnie z żoną tylko 25.944,68 zł dochodu, co w przeliczeniu na jednego członka jego sześcioosobowej rodziny daje kwotę 360,34 zł miesięcznie. Z czworga dzieci skarżącego dwoje studiuje, a dwoje pozostaje jeszcze uczniami; liceum i szkoły podstawowej. Skarżący zadeklarował, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i wszystkimi dziećmi. Jako majątek wskazał dom o pow. 80 m², mieszkanie o pow. 136 m², dwa mieszkania córek, nieruchomość rolną o pow. 3,05 ha, inne nieruchomości o pow. 0,29 ha, a jako źródło dochodów rodziny - najem nieruchomości, z którego dochód brutto wynosi 2.162,05 zł miesięcznie, zaś dochód córki z tego samego źródła – 250 zł. Wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia dotyczącego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżący oświadczył, że prowadzi wspólnie z żoną działalność rolniczą, bieżące wydatki finansuje z czynszów jakie uzyskuje z wynajmowanych nieruchomości, posiada dwa samochody: Toyotę Avensis z 1998 i Rover z 1995r. oraz przedłożył decyzje o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej i w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, raport obrotów na koncie, kserokopie: umowy o kredyt z dopłatami ARiMR, decyzji o przyznaniu zasiłku celowego w związku z powodzią w 2010 r. w wysokości 1000 zł i protokołu oszacowania szkód w związku z tym zdarzeniem, faktur za dostawę wody i odprowadzenie ścieków, za gaz, energię elektryczną, załącznika do faktury za usługi telekomunikacyjne, informacji o wysokości składek do KRUS i zaświadczenia o wysokości dochodów uzyskanych przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych (za 2009 r.). Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie postanowieniem z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. I SA/Rz 677/11 odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Skuteczne wniesienie środka prawnego w postaci sprzeciwu spowodowało, że postanowienie to utraciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) Rozpoznając wniosek o prawo pomocy Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a., a zatem interesem wnioskodawcy jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia owo wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych powyżej przepisach. Oświadczony stan posiadania oraz przedłożone dokumenty w żadnym wypadku nie pozwalają przyjąć, że sytuacja materialna skarżącego uniemożliwia mu poniesienie kosztów sądowych. Uwagę Sądu zwraca fakt, że skarżący wybiórczo wykonał wezwanie do wykazania swojej sytuacji materialnej; przedłożone zaświadczenie urzędu skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, pochodzi z połowy 2010 i dotyczy tylko 2009 r. (k.49a i 50). Brak jest natomiast w nadesłanych dokumentach zaświadczenia o dochodach za 2010 i 2011r., pomimo ich wyszczególnienia w załącznikach do pisma skarżącego z daty 19 grudnia 2011r. Zastąpić i uzupełnić informacji o sytuacji skarżącego nie mogą także dokumenty nazwane raportami z obrotów na koncie. (k. 32 i 33). W jednym z daty 16 grudnia 2011r. zawarty został wykaz transakcji od 9 do 17 sierpnia 2011 r., a w drugim z tej samej daty, obejmującym rozliczenia od 1 września 2011r. – nie odnotowano jakiejkolwiek transakcji. W takiej sytuacji, współpraca skarżącego nie prowadzi do efektów w postaci wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy i jego zastosowania wobec skarżącego. Nie jest to możliwe – zdaniem Sądu- nawet z uwagi na przedstawione dokumenty świadczące o zniszczeniach spowodowanych przez powódź w 2010 r. w jego gospodarstwie rolnym. Dodać należy w tym miejscu, że z tego tytułu na podstawie specjalnych przepisów przyznano skarżącemu zasiłek celowy w kwocie 1000 zł. oraz uzyskał on kredyt obrotowy (12.000 zł) z dopłatami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na korzystnych warunkach. Źródłem bowiem dochodów rodziny pozostaje również działalność rolnicza, w ramach której skarżący otrzymuje płatności dla rolnictwa; za 2011 r. - 5.425,72 zł, co wynika z przedłożonych decyzji z dnia 24 listopada 2011r. i 7 grudnia 2011 r. Przyznanie bądź odmowa przyznania prawa pomocy wynika z oceny takich elementów jak koszty, jakie strona musi ponieść w związku z prowadzonym postępowaniem oraz jej aktualnej kondycji majątkowej i finansowej. Osobę, dla której źródłem utrzymania jest posiadany majątek generujący dochody (skarżący jak wynika z akt sprawy jest właścicielem kilku nieruchomości gruntowych i budynkowych o przeznaczeniu mieszkalnym oraz związanych z działalnością gospodarczą), nie sposób uznać za ubogą, dla której uiszczenie kosztów sądowych wiązałoby się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego. Konkludując, w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, że nie posiada możliwości, by pokryć koszty sądowe w sprawie, w której wniósł skargę. Bezspornym jest, mając na uwadze orzecznictwo sądowe i literaturę, że koszty sądowe powinny być ponoszone na równi z innymi wydatkami, a obowiązek partycypowania w kosztach postępowania dotyczy w szczególności tych, którzy posiadają stałe dochody. Przyznane sądowi prawo zwalniania od kosztów sądowych powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na opłacenie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe, a takie okoliczności w sprawie nie zachodzą. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.