I SA/Rz 73/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz / spr./ Sędzia WSA Grzegorz Panek Sędzia WSA Kazimierz Włoch Protokolant sekr. sąd. Aleksandra Baczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rz. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 rok oddala skargę. I SA/Rz 73/18 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO lub Kolegium) z dnia [...] października 2017r. nr [...], którą Kolegium, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez T. S. (dalej: Skarżący) od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2012r. nr [...], ustalającej Skarżącemu podatek od nieruchomości za 2007r. w kwocie 7 313zł, uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w całości i ustaliło Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2007r. w łącznej kwocie 987zł. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2017r. Kolegium przedstawiło następujący stan faktyczny i rozważania prawne: 1) Prezydent Miasta, wspomnianą wyżej decyzją z dnia [...] grudnia 2012r., ustalił T. S. podatek od nieruchomości (budynek i grunt – działka dz. ew. [...], położona w R., przy ul. [...]) za 2007r. w kwocie 7 313zł tj. według stawek przewidzianych, jak dla budynków i gruntów, w których prowadzona jest działalność gospodarcza. Organ pierwszej instancji ustalił, że T. S. zajmował bezumownie wymienioną nieruchomość, a zastosowanie stawki jak dla prowadzenia działalności gospodarczej uzasadnione jest tym, że na podstawie ewidencji działalności gospodarczej ustalił, że w przedmiotowym budynku prowadzona była działalność gospodarcza, przy czym okoliczność ta wynikała również z oświadczenia T. S., że w budynku prowadzona była działalność gospodarcza przez "A" [...]. Okoliczność prowadzenia działalności potwierdzają również umowy najmu zawarte pomiędzy "A" z innymi przedsiębiorcami, 2) decyzję z dnia [...] grudnia 2012r. odwołaniem zaskarżył T.S., 3) Kolegium, decyzją z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...], uchyliło decyzję Prezydenta Miasta i ustaliło T. S. zobowiązanie w łącznej kwocie 987zł, 4) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu skargi wniesionej przez T. S., wyrokiem z dnia 27 maja 2014r. – I SA/Rz 222/14, uchylił decyzję Kolegium z dnia [...] stycznia 2014r., 5) NSA, oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez Kolegium od wyroku, 6) po ponownym rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu odwoławczym wywołanym wniesieniem odwołania przez T. S. od decyzji Prezydenta Miasta z [...] grudnia 2002r. Kolegium ustaliło że w 2007r. przedmiotowe: budynek i grunt – dz.ew. [...], położona w R. przy ul. [...], w 2007r. znajdowały się w posiadaniu T. S., przy czym posiadanie to było bez tytułu prawnego oraz nie miało charakteru samoistnego. W 2007r. – w odniesieniu do całego budynku – zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej był jedynie lokal o pow. 40m², znajdujący się na parterze budynku (działalność gospodarczo-handlową prowadziła M.N. na podstawie umowy najmu z "A"). Właścicielem przedmiotów opodatkowania była Gmina Miasto. Budynek będący przedmiotem opodatkowania jest wpisany do rejestru zabytków (decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] września 1982r. nr [...]) i w 2007 roku był utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, a poza wspomnianym wyżej lokalem o pow. 40m² nie był zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej. Kolegium podkreśliło, że w 2007r. posiadaczem przedmiotów opodatkowania był wyłącznie Skarżący. Dokonując oceny prawnej przedstawionych ustaleń faktycznych Kolegium wskazało, że podatnikiem podatku od nieruchomości w 2007r. jest Skarżący (art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. - Dz.U. z 2010r. Nr 95, poz. 613 ze zm.; dalej: ustawa). Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy wysokość stawek podatkowych ustalana jest przez rady gmin i uzależniona od rodzaju nieruchomości oraz jej przeznaczenia. Ustawodawca w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i c oraz pkt 2 lit. b i e przewidział różne maksymalne stawki podatkowe dla budynków lub ich części oraz gruntów związanych z działalnością gospodarczą oraz pozostałych nieruchomości, które nie są związane z działalnością gospodarczą. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy za grunty i budynki związane z działalnością gospodarczą uważa się grunty i budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 4 ustawy przez działalność gospodarczą rozumie się działalność, o której mowa w przepisach prawa działalności gospodarczej (obecnie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). W myśl art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 173 poz. 1807 ze zm.) działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Przedsiębiorcą jest z kolei podmiot, który zawodowo i we własnym imieniu podejmuje i wykonuje tę działalność. W ocenie Kolegium zaszły przesłanki do zastosowania zwolnienia z art. 7 ust. 6 ustawy odnośnie do budynku, z wyjątkiem lokalu o pow. 40m², który był zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej. Uzasadnia to opodatkowanie stawkami adekwatnymi do gruntu i nieruchomości budynkowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a to odnośnie gruntu: 363m² x 0,67zł, co daje kwotę 243,21zł oraz 40m² pow. użytkowej nieruchomości budynkowej x 18,60zł – co daje kwotę 744,20zł. Podatek należny za 2017r. wynosi po zaokrągleniu 987zł. Końcowo Kolegium wskazało, że "A", jeżeli wraz ze Skarżącym byłoby również podatnikiem to ta okoliczność, z uwagi na upływ pięcioletniego terminu przewidzianego w art. 68 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017r. poz. 201 ze zm.; dalej Ordynacja podatkowa), jest bez znaczenia dla wymiaru zobowiązania za 2007r., gdyż wymienionemu przedsiębiorstwu organ pierwszej instancji nie mógłby skutecznie doręczyć decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe. Skargę na decyzję Kolegium z dnia [...] października 2017r. wniósł T. S., podnosząc że nie jest stroną w sprawie. Nigdy nie prowadził działalności na nieruchomościach przy ul. [...] w R., wskazał że toczą się procesy cywilne w sprawie. Sprawa jest oczywista. Wniósł o zakończenie afery, osądzenie sprawy w sposób ostateczny i zadowalający. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r. poz. 1302; dalej P.p.s.a.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wyjątek przewidziany w tym przepisie – z uwagi na przedmiot niniejszej sprawy nie ma zastosowania. Sąd przytoczył art. 134 § 1 P.p.s.a. z uwagi na to, że skarga jest sformułowana w sposób ogólny. Skarżący wyraża swoje niezadowolenie, domaga się załatwienia sprawy, a akcentuje że w 2007r. nie był posiadaczem przedmiotu nieruchomości – objętej zaskarżoną decyzją. W tym kontekście, celem wyjaśnienia, Sąd podkreśla że sąd administracyjny nie jest sądem merytorycznym w tym znaczeniu, że ma rozpoznać, a w konsekwencji rozstrzygnąć indywidualną sprawę z zakresu prawa administracyjnego – podatkowego. Kompetencję taką mają właściwe organy administracji publicznej. Sąd administracyjny zaś jest z woli ustawodawcy powołany do sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych –Dz.U. z 2016r. poz. 1066 ze zm.). Sądy administracyjne sprawują tę ustawową kompetencję poprzez orzekanie w sprawach skarg, między innymi, na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 P.p.s.a.). Mając na uwadze powyżej przedstawione przepisy ustawowe, a także uwzględniając ugruntowane w tym zakresie orzecznictwo sądowoadministracyjne uprawniony jest pogląd, że kontrola sądów administracyjnych obejmuje badanie ustrojowej, rzeczowej i miejscowej właściwości organów do rozpatrzenia danej sprawy, postępowanie poprzedzające wydanie aktu, będącego przedmiotem skargi, a także ocenę czy rozstrzygnięcie (akt) narusza przepisy postępowania lub przepisy prawa materialnego i to w stopniu, który prowadzi do konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego danego aktu. Sąd dokonując w przedmiotowej sprawie kontroli, według powyżej wskazanego wzorca, nie stwierdził naruszeń, które prowadziłyby do konstatacji że skarga jest uzasadniona, a zaskarżoną decyzję należy wyeliminować z obrotu prawnego. Nie może budzić wątpliwości, że właścicielem przedmiotów opodatkowania objętych zaskarżoną decyzją jest Gmina Miasto, bo wynika to z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania podatkowego i brak jest jakichkolwiek wątpliwości, co do ich wiarygodności procesowej. Z mocy art. 3 ust. 1 punkty 1 i 4 lit. b ustawy podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej, będące: właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych; posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2 art. 3 (zastrzeżenie to w niniejszej sprawie nie ma znaczenia). Organ przyjął, że status Skarżącego jako podatnika znajduje oparcie w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy. Jak już wyżej wskazano bezspornym jest, że budynek i nieruchomość gruntowa objęta zaskarżoną decyzją jest własnością jednostki samorządu terytorialnego (Gmina Miasto). Spór dotyczy zaś kwestii, czy Skarżący był posiadaczem nieruchomości w 2007r. W ocenie Sądu ustalony stan faktyczny przez organ w tym zakresie nie może być kwestionowany, wobec jego jednoznaczności, wskazania dowodów, które stanowiły podstawę ustaleń, a także wskazania dowodów, którym organ odmówił wiarygodności. Podkreślenia wymaga, że szereg tych dowodów, które stanowiły podstawę ustaleń faktycznych to – w sensie procesowym w postępowaniu podatkowym – to dokumenty urzędowe. Organ bowiem powołał się na wyroki: Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 26 czerwca 2006r. – IC 260/06, Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 26 grudnia 2011r. – ICA 195/11, Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 7 kwietnia 2016r. – IACA 564/15, Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 19 grudnia 2014r. – IACA 554/15, Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 19 grudnia 2014r. ICA 1490/13 oraz Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 5 listopada 2015r. – IACa 457/13. Powołał się również na informacje uzyskane z Biura Gospodarki Mieniem– organ wskazał konkretne pisma, a także na pismo Skarżącego z dnia [...] grudnia 2004r. Co charakterystyczne organ omawiając treść tych dokumentów, cytując niektóre ich fragmenty zauważył, że wielokrotnie Skarżący w swoich wypowiedziach i oświadczeniach zawartych w pismach kierowanych do sądów oraz organów administracji publicznej opisywał okoliczności i czynności charakterystyczne dla posiadania. Konstruował na fakcie posiadania swoje wnioski procesowe, między innymi, wskazując że stanowi ono podstawę do zastosowania prawa zatrzymania. Organ zauważył również, że sąd powszechny dostrzegł zmienność oświadczeń Skarżącego, ale ocenił to jako nadużycie prawa. Sąd dokonał kontroli tych twierdzeń organu poprzez zapoznanie się z treścią wskazywanych dowodów i nie stwierdzając, że organ zmienił treść dowodu lub wywiódł wnioski nielogiczne lub sprzeczne z doświadczeniem życiowym, nie znalazł podstaw do zakwestionowania zaprezentowanej oceny przez organ, a to z kolei uprawniało organ do dokonania takich ustaleń faktycznych, jak to przedstawiono w zaskarżonej decyzji. Tak ustalony i tak uzasadniony stan faktyczny pozostaje pod ochroną swobodnej oceny dowodów i nie nosi znamion dowolności. Organ poprzez zlecenie, w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej, podjął próbę przesłuchania Skarżącego (wezwanie z dnia [...] października 2011r.), ale Skarżący się nie stawił. Podjęto również próbę przesłuchania bezpośredniego B. K., ale z przyczyn zdrowotnych poprzestano na pisemnym oświadczeniu tego świadka, na szczegółowo zadane, w formie pisemnej – pytania. Ocena dokonana przez organ tego pisemnego oświadczenia jako niewiarygodnego, bo sprzecznego z wyrokami sądów powszechnych nie budzi wątpliwości, tym bardziej jeśli się weźmie pod uwagę wiek i stan zdrowia świadka, a także pewną niepamięć, co wynika z treści pisemnego oświadczenia (krótkie, nierozbudowane odpowiedzi, pozbawione istotnych szczegółów czy kontekstu zdarzeń). Również nie budzące wątpliwości są ustalenia, że część budynku, lokal o pow. 40m², zajęta była na prowadzenie działalności gospodarczej – przez M. N. na podstawie umowy najmu z przedsiębiorstwem zagranicznym "A"(sklep). Spełnione są więc przesłanki do zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b. Organ powołał się również na wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 2014r. w tym zakresie, że brak jest dowodu na to, że H. J. był posiadaczem spornej nieruchomości. Organ stwierdził, że posiadaczem tym był Skarżący. W kontekście tego ustalenia za zbędne, aczkolwiek, niepowodujące wadliwości rozstrzygnięcia są rozważane dotyczące uregulowań dotyczących posiadania nieruchomości przez dwóch lub więcej podmiotów i dotyczące upływu terminu do ewentualnego doręczenia decyzji "A". W konsekwencji organ stwierdził, że zachodzą przesłanki z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy w stosunku do przedmiotowego budynku, z wyjątkiem lokalu o pow. 40m², zajętego na prowadzenie działalności gospodarczej przez M. N. Budynek jest indywidualnie wpisany do rejestru zabytków i brak jest obecnie dowodów na to, że nie był on utrzymywany i konserwowany, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków (remont przeprowadzono już po 2007r.). Organ podkreślił, że to ustawowe zwolnienie, co wynika jasno z brzmienia przepisów, nie dotyczy części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W tej sytuacji SKO uchylając zaskarżoną decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji, ustaliło Skarżącemu zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2007r., przyjmując do opodatkowania 40m² powierzchni użytkowej nieruchomości budynkowej związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej - stawka 18,60zł – podatek 744,20zł i 363m² powierzchni gruntu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej - stawka 0,67zł – podatek 243,21zł. Łącznie należny podatek - po zaokrągleniu – organ ustalił w kwocie 987zł. Podsumowując Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, przy jednoczesnym zauważeniu że organ (SKO) w ponownym rozpatrywaniu sprawy (wskutek wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 27 maja 2014r. – ISA/Rz 224/14) wykonał wytyczne Sądu, wskazując podstawę faktyczną i prawną uznania Skarżącego za podatnika, a także wykazując że część budynku była zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. Sąd oddalił skargę (art. 151 P.p.s.a.).