I SA/Rz 73/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ Asesor WSA Jacek Boratyn Protokolant sekr. sąd. Karolina Dźwierzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2019 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do złożenia odwołania oraz odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Przedmiotem skargi M. W. (dalej: skarżący, strona) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS) z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...], stwierdzająca uchybienie terminowi do wniesienia odwołania oraz odmawiająca przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego (dalej: NUC) unieważnił zgłoszenie celne wywozowe zarejestrowane w systemie ECS pod pozycją [...] z dnia 21 sierpnia 2015 r. Decyzja została doręczona stronie w dniu 4 czerwca 2018 r., za pośrednictwem operatora pocztowego, co poświadcza zalegające w aktach sprawy potwierdzenie odbioru. Od powyższej decyzji M. W., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł odwołanie oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, które zostały nadane w urzędzie pocztowym w dniu 31 sierpnia 2018 r. Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...], DIAS stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji NUC z dnia [...] maja 2018 r. i odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. W uzasadnieniu DIAS wskazał, że w treści decyzji z dnia [...] maja 2018 r. organ I instancji zawarł pouczenie o trybie i terminie 14-dniowym na wniesienie środka odwoławczego. Decyzja została prawidłowo doręczona adresatowi listem poleconym w dniu 4 czerwca 2018 r., zatem termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 18 czerwca 2018 r. W związku z powyższym DIAS stwierdził, że odwołanie M. W. nadane w urzędzie pocztowym w dniu 31 sierpnia 2018 r., zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. W ocenie DIAS okoliczności przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu, że strona uchybiła terminowi do złożenia odwołania nie z własnej winy, gdyż organ doręczył jej w jednej przesyłce dwie decyzje stanowiące rozstrzygnięcia w dwóch odrębnych sprawach, czego nie zauważyła, nie uzasadniają braku jej winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania, a świadczą o tym, że uchybienie terminowi nastąpiło wskutek braku szczególnej staranności w prowadzeniu spraw firmy. DIAS podniósł, że korespondencja w sprawach nr [...] oraz [...], od początku była doręczana w jednej kopercie (z powołaniem numerów obydwu spraw zarówno na kopercie, jak i na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki). Strona miała świadomość, że wobec Firmy A. prowadzone są dwa odrębne postępowania celne, dotyczące zgłoszeń celnych wywozowych nr [...] oraz [...]. O powyższym świadczy fakt składania przez stronę wyjaśnień tj. nadsyłania dokumentów w obydwu sprawach. Co istotne obydwa postępowania prowadzone były w tym samym przedziale czasowym. Natomiast błędne odczytanie korespondencji wysłanej w dniu 30 maja 2018 r. świadczy o niedbałości strony, zwłaszcza że organ doręcza w danej sprawie zawsze jedno rozstrzygnięcie kończące prowadzone postępowanie. W związku z powyższym DIAS uznał, że strona nie uprawdopodobniła skutecznie braku zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Nadto DIAS stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do kwestionowania zastosowanego sprawie sposobu doręczenia stronie decyzji, zwłaszcza, że organ prowadzący postępowanie przy dokonywaniu czynności procesowych zobowiązany jest do zachowania ekonomiki procesowej prowadzonych postępowań, a związanych z kosztami doręczenia korespondencji stronie. DIAS nie przychylił się do stanowiska strony, że niedopuszczalna jest sytuacja, aby rozstrzygnięcia w dwóch podobnych sprawach kierowanych do tej samej strony, były doręczane w jednej przesyłce. M. W. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję DIAS z dnia [...] listopada 2018 r., wnosząc o jej uchylenie i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, zarzucając naruszenie: 1) art. 145 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, dalej: O.p.) poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i błędne przyjęcie, iż decyzja NUC z dnia [...] maja 2018 r., została prawidłowo nadana i doręczona stronie w sytuacji gdy M. W. otrzymał ww. decyzję w jednej kopercie wraz z decyzją wydaną przez ten sam organ, z tej samej daty, z tożsamym rozstrzygnięciem do sprawy nr [...]; 2) art. 162 w zw. z art. 163 § 2 O.p. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie przez organ, iż nie zaistniały przesłanki uzasadniające przywrócenie stronie terminu do złożenia odwołania od decyzji nr [...], w sytuacji gdy na tle niniejszej spawy zaistniały wszystkie pozytywne i wymagane przepisem przesłanki uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Na wstępie zaznaczyć należy, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 73 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2018 r. poz. 167 ze zm.) do postępowań w sprawach celnych stosuje się m.in. art. 233, art. 162 i art. 163 § 2 O.p. Zgodnie z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Z akt sprawy wynika, że decyzja NUC z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia odwołania i została doręczona M. W. w dniu 4 czerwca 2018 r. Oznacza to, że 14-dniowy termin na wniesienie odwołania od powyższej decyzji upłynął w dniu 18 czerwca 2018 r. Zatem nadane w dniu 31 sierpnia 2018 r. w urzędzie pocztowym odwołanie od tej decyzji zostało wniesione z uchybieniem terminu, co zresztą nie jest przez skarżącego kwestionowane. Od negatywnych skutków uchybienia terminu, strona może się uchylić poprzez złożenie prośby o przywrócenie terminu do złożenie odwołania. W świetle bowiem art. 162 § 1 pkt 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (art. 162 § 2 O.p.). W postępowaniu nie było kwestionowane spełnienie powyższych przesłanek, natomiast sporne jest zaistnienie przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Jako utrwalone należy uznać stanowisko sądów administracyjnych, że przesłanka braku winy w uchybieniu terminu powinna być oceniana z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić jedynie w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, nawet przy dochowaniu przez stronę wymaganej staranności. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się więc z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności będzie dopuszczalne dopiero w przypadku uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (w rozumieniu zamierzonego działania sprzecznego z regułami postępowania), ale także lżejszej jej postaci, tj. niedbalstwa rozumianego jako niedołożenie należytej staranności do załatwienia własnych spraw. Nawet lekkie niedbalstwo przy dokonywaniu czynności w toku postępowania wyklucza przywrócenie terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie uzasadniono faktem otrzymania przez skarżącego w jednej kopercie dwóch decyzji wydanych przez ten sam organ, z tej samej daty, ale w dwóch odrębnych sprawach, co spowodowało, że nie zauważył on, że wewnątrz przesyłki rozstrzygnięcia różnią się znakiem sprawy i złożył odwołanie tylko od decyzji nr [...]. W konsekwencji strona nie miała wiedzy, iż druga decyzja, od której nieświadomie nie złożyła odwołania staje się ostateczna i wywołuje skutki prawne. Podkreślenia wymaga, że przepisy Ordynacji podatkowej nie zabraniają doręczania jednej stronie w ramach jednej korespondencji (kopercie) kilku pism jej dotyczących. Istotnym jest jedynie, aby z doręczanej korespondencji wynikało, że zawiera ona klika odrębnych pism. Z ustaleń niniejszej sprawy wynika, że korespondencja skierowana do skarżącego, która została odebrana 4 czerwca 2018 r. zawierała tego rodzaju informację – na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje oznaczenie numerów obu decyzji i zaznaczono, że przesyłka zawierała 2 decyzje. Doręczenie zatem było prawidłowe, a zarzut naruszenia art. 145 § 1 O.p. jest bezpodstawny. W ocenie Sądu przyjęty w niniejszej sprawie sposób doręczania korespondencji (kilka pism w jednej kopercie) nie tylko nie narusza przepisów Ordynacji podatkowej, ale odpowiada zasadzie ekonomiki i szybkości postępowania. Taka praktyka w istotny sposób zmniejsza koszty prowadzonych postępowań, nie wpływając przy tym w negatywny sposób na prawa stron postępowania, wynikających z przepisów Ordynacji podatkowej. Trzeba też zauważyć, że taki sposób doręczenia organ stosował od chwili wszczęcia postępowania i strona tego nie kwestionowała. Okoliczność, że w jednej przesyłce skarżący otrzymał dwie decyzje podatkowe nie oznacza, że przy dołożeniu należytej staranności nie mógł on złożyć odwołania w terminie. Strona powinna bowiem dokładnie zapoznać się z korespondencją, która pochodzi od organu prowadzącego postępowanie, zwłaszcza, że wiedziała o równolegle toczącym się postępowaniu w drugiej sprawie. Fakt przeoczenia jednej z decyzji należy traktować zatem jako przejaw braku należytej staranności, w prowadzeniu swoich spraw. Zasadnie uznał organ, że nie można uznać zachowania strony za niezawinione i związku z tym nie zaistniały okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Z tych względów, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.