I SA/Rz 731/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku TZ o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi TZ na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [.] z dnia [.] września 2017 r. nr [.] w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 r. - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz ze skargą TZ, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od opłaty sądowej od skargi. Oświadczył, że nie posiada jakichkolwiek oszczędności, utrzymuje się z niewielkiego dochodu otrzymywanego z tytułu odbywanego stażu (720 zł) oraz wynajmu lokalu użytkowego (2 000 zł). Żona pobiera rentę w kwocie 650 zł. Łącznie dochód rodziny określił na kwotę 3 570 zł, a koszty miesięcznego utrzymania na 3 000 zł. Na utrzymaniu córkę, urodzoną 10 sierpnia 2000 r. Podał, że do spłaty pozostało mu około 200 000 zł kredytu, ma też liczne zobowiązania wobec Urzędu Skarbowego (60 728,34 zł plus odsetki) oraz Gminy i Miasta [.] (5 411 zł plus odsetki) stwierdzone tytułami wykonawczymi. Jest właścicielem nieruchomości składającej się z trzech działek ewidencyjnych położonych w [.] o pow. 0,2506 ha, obciążonych hipotekami (340 000 na rzecz banku, oraz 184 809 zł i 109 435,53 zł na rzecz urzędu skarbowego), samochodu osobowego Honda CRV z 2004 r. o wartości 13 000 zł. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) zwanej dalej: "Ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego wnioskodawca nie wykazał powyższych przesłanek, a zadeklarowana przez niego sytuacja materialna nie uniemożliwia mu uiszczenia wpisu od skargi, który wynosić będzie 400 zł. Już tylko porównanie dochodów miesięcznych rodziny oraz zadeklarowanych wydatków (bez uszczegółowienia przez wnioskodawcę, co się na nie składa i to pomimo bycia reprezentowanym przez zawodowego pełnomocnika) pokazuje, że rodzina dysponuje nadwyżką środków na poziomie około 570 zł – jeżeli opierać się na oświadczeniu skarżącego o łącznym dochodzie wynoszącym 3 570 zł (pole 5 formularza PPF), albo 370 zł – jeżeli uwzględnić sumę zadeklarowanych dochodów w polu 10 formularza PPF. Rozbieżność ta może wskazywać, że zadeklarowane pozycje dochodowe nie są zgodne ze stanem faktycznym, co jednak nie wymagało skierowania do wnioskodawcy wezwania w trybie art. 255 Ppsa, ponieważ podane informacje były wystarczające do oceny wniosku przez pryzmat art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa. Posiadane przez wnioskodawcę środki są wystarczające do pokrycia opłaty sądowej (wpisu) od skargi. Skarżący nie ujawnił także informacji na temat warunków bytowych i lokalowych rodziny, w tym kwestii własności działki nr 2244/2 oraz znajdujących się na niej zabudowań, a także relacji łączących go z właścicielem nieruchomości, tego czy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i jak kształtuje się podział obciążeń finansowych związanych z utrzymaniem nieruchomości, jak też sytuacji dochodowej wszystkich osób tam mieszkających. Niemniej, rozpoznanie wniosku mogło nastąpić i bez ustalenia tych danych. Referendarz zauważa, że w stosunku do poprzednio rozpoznawanych wniosków o prawo pomocy w sprawach o sygn. I SA/Rz 522-525/17, zadeklarowana obecnie sytuacja materialna jest inna. Poprzednio skarżący deklarował dochód z najmu w kwocie 3 000 zł (aktualnie 2 000 zł) oraz posiadanie drugiego samochodu Suzuki Grand Vitara z 2006 r. o wartości 16 000 zł (którego obecnie nie wymieniono jako składnika majątku). Zadeklarowane zobowiązania są w istocie takie same jak poprzednio, więc w razie ewentualnego zbycia jednego samochodu (jeżeli taki był powód jego niewykazania) środków tych z pewnością nie przeznaczył na ich spłatę. Posiadania zaś dwóch nie można by uznać za zaspokajanie podstawowych potrzeb bytowych. Nie wiadomo również, w jaki sposób zagospodarował posiadany jeszcze w zeszłym roku samochód ciężarowy DAF FA45. Zaznaczyć jednak należy, że wymienione w formularzu obciążenia finansowe oraz kwestia ich spłacania jest indywidualną sprawą dłużnika i fakt ten nie może samodzielnie skutkować przeniesieniem na Skarb Państwa ciężaru ponoszenia kosztów postępowania sądowego związanych z udziałem skarżącego w nim (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2014 r. sygn. II FZ 1309/14; tekst dostępny na stronie internetowej "http://orzeczenia.nsa.govpl"). Zasadą wynikającą bowiem z art. 199 Ppsa jest częściowe ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w nim, a zwolnienie od kosztów sądowych stanowi od tej zasady wyjątek, który musi być należycie wykazany w świetle przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa. Biorąc pod uwagę, że prawo pomocy ma służyć osobom ubogim, nieposiadającym jakiegokolwiek dochodu i majątku, albo które całość posiadanych zasobów muszą przeznaczać na pokrywanie kosztów podstawowego utrzymania, i które przy wykorzystaniu wszystkich swoich możliwości nie są w stanie obiektywnie ponieść takich wydatków we własnym zakresie, przez co mogą mieć ograniczony dostęp do Sądu, postanowiłem nie uwzględnić zgłoszonego wniosku. Uznałem, że w świetle podanych informacji wnioskodawca dysponuje zdolnością do poczynienia oszczędności, aby wywiązać się z obowiązku uiszczenia wpisu bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i rodziny. Nie można go uznać za osobę ubogą. Świadczy o tym wysokość zadeklarowanego dochodu, jego nadwyżka nad kosztami miesięcznego utrzymania oraz posiadany majątek. Korzystając zaś z pomocy zawodowego pełnomocnika o wysokości wpisu powinien wiedzieć co najmniej od września 2017 r., kiedy doręczono temuż pełnomocnikowi zaskarżoną decyzję, a więc miał realną możliwość odłożenia niewielkich kwot na ten cel. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 i art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, postanowiłem nie uwzględnić wniosku.