I SA/Rz 731/17

PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-12-22

Skład orzekający: Asesor WSA Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku wątpliwości co do sytuacji majątkowej wnioskodawcy, referendarz sądowy lub sąd administracyjny ma obowiązek wezwać go do złożenia dodatkowego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, czy też może odmówić przyznania prawa pomocy na podstawie już złożonych dokumentów i ich analizy?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza odmawiającego przyznania prawa pomocy, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Sąd uznał, że referendarz prawidłowo ocenił sytuację majątkową skarżącego, stwierdzając, iż dysponuje on nadwyżką środków pozwalającą na pokrycie kosztów wpisu od skargi. Ponadto, sąd uznał, że nie było obowiązku wzywania skarżącego do złożenia dodatkowego oświadczenia, gdyż już złożone dokumenty pozwalały na ocenę jego sytuacji, a nieujawnienie wszystkich informacji stanowiło dodatkowy argument przeciwko przyznaniu prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący T. Z. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług, jednocześnie wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od wpisu od skargi. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący dysponuje nadwyżką dochodów pozwalającą na pokrycie wpisu oraz nie ujawnił wszystkich istotnych informacji majątkowych. Skarżący wniósł sprzeciw, zarzucając referendarzowi zaniechanie wezwania do złożenia dodatkowego oświadczenia i pominięcie wysokości jego zobowiązań.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2017 r., w Wydziale I, na posiedzeniu niejawnym, w sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia (...) września 2017 r., nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 r., w związku ze sprzeciwem skarżącego od postanowienia referendarza sądowego z dnia 11 grudnia 2017 r., sygn. I SA/Rz 731/17, odmawiającego przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od wpisu od skargi - postanawia - utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 11 grudnia 2017 r., sygn. I SA/Rz 731/17, odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowy, poprzez zwolnienie go od wpisu od skargi. Rozpoznający wniosek stwierdził bowiem, że skarżący nie wykazał spełnienia przez siebie przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.). Przedmiotowa ocena wynika bowiem przede wszystkim z tego, że porównując wysokość dochodów w gospodarstwie domowym skarżącego, wynoszących 3 570 lub 5 370 zł (kwoty te różnią się w oświadczeniu), z wysokością deklarowanych wydatków (wydatki bytowe skarżącego wynoszą 3 000 zł miesięcznie) można stwierdzić, że dysponuje on co miesiąc nadwyżką, w wysokości ok. 570 zł, z której jest w stanie sfinansować koszty opłacenia wpisu od skargi, wynoszącego 400 zł. Niezależnie od powyższego referendarz zauważył, że skarżący nie ujawnił wszystkich informacji, rzutujących, także pośrednio, na obraz jego sytuacji majątkowej. Nie odniósł się między innymi do warunków lokalowych swojej rodzin, nie podał także w jakim zakresie w kosztach utrzymania domu partycypują również inne, zamieszkujące tam osoby. Rozpoznający wniosek zwrócił też uwagę, na rozbieżności pomiędzy treścią oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, złożonego w niniejszej sprawie, z oświadczeniami składanymi w innych sprawach, w szczególności co do liczby posiadanych samochodów i sposobu ich wykorzystania. Mając na uwadze powyższe referendarz doszedł do wniosku, że skarżący nie spełnia warunków uzyskania wsparcia, w postaci prawa pomocy. Sprzeciw od postanowienia referendarza z 11 grudnia 2017 r. wniósł skarżący, domagając się jego zmiany i przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W treści tego sprzeciwu zarzucił, że referendarz, mając wątpliwości, co do pewnych okoliczności, dotyczących jego sytuacji rodzinnej i majątkowej, winien był wezwać go o złożenie dodatkowego oświadczenia, na podstawie art. 255 P.p.s.a. Oprócz powyższego skarżący podkreślił, że rozpoznający wniosek całkowicie pominął fakt, że jego majątek jest obciążony zobowiązaniami, które przewyższają jego wartość. W związku z tym, nie mogąc także uzyskać dodatkowych dochodów, nie ma on możliwości zredukowania swoich długów, a także wygospodarowania środków na opłacenie wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., uwarunkowanie jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że spełnia on przesłanki, o których mowa w tym przepisie. W niniejszej sprawie rozpoznający wniosek skarżącego referendarz uznał, że sytuacja majątkowa i osobista skarżącego nie uprawnia go do ubiegania się o przyznanie wsparcia ze środków publicznych, albowiem dysponuje on co miesiąc nadwyżka środków (po zaspokojeniu swoich potrzeb bytowych) w wysokości od 370-570 zł, z której możliwe byłoby opłacenia wpisu od skargi, wynoszącego 400 zł. Dodatkowo zwrócił uwagę, że analiza podanych w oświadczeniu okoliczności, a także zestawienie ich z oświadczeniami składanymi w innych sprawach prowadzi do wniosku, że skarżący nie ujawnił wszystkich informacji mających znaczenie dla oceny przesłanek przyznania prawa pomocy lub uczynił to w sposób nierzetelny. To zaś tylko potwierdza, że jego sytuacja nie jest do tego stopnia trudna, że wymagałaby przyznania mu wsparcia, w postaci prawa pomocy. Skarżący, kwestionując w sprzeciwie ustalenia i wnioski referendarza, nie wskazał w istocie żadnych okoliczności, które pozwalałby na ich podważenie. Skupił się jedynie na istniejącej w sprawie, jego zdaniem, konieczności wezwania go do złożenia dodatkowego oświadczenia i podkreśleniu wysokości obciążających go zobowiązań. Tymczasem konieczność wezwania wnioskodawcy do złożenia dodatkowego oświadczenia, z mocy art. 255 P.p.s.a., uzależniona jest od tego, czy oświadczenie złożone na urzędowym formularzu jest wystarczające do rozpoznania wniosku. W niniejszej sprawie pierwotne oświadczenie skarżącego, choć niepełne, pozawalało na ocenę sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącego, w kontekście przesłanek przyznania prawa pomocy. Skarżący bowiem wnosił o zwolnienie go od wpisu od skargi, w wysokości 400 zł, która to kwota znajdowała pokrycie w dochodach uzyskiwanych w jego gospodarstwie domowym, po odliczeniu ponoszonych wydatków bytowych. W tej sytuacji nie było potrzeby wzywania o złożenie kolejnego oświadczenia, zwłaszcza że fakt niepodania wszystkich informacji oraz ich niezgodność z poprzednio podawanymi w innych sprawach, stanowił w tym wypadku jedynie dodatkowy argument wskazujący na to, że skarżący stara się, w sposób nieuprawniony i niezgodny z rzeczywistością wykazać, że spełnia przesłanki uzyskania wsparcia ze środków publicznych. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że brak jest podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia, albowiem odpowiada ono prawu, a zawarta w nim ocena sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych skarżącego jest poprawna. Z tego względu Sąd, na podstawie art.260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło