I SA/Rz 732/09
PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-01-05
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał trudną sytuację finansową i zdrowotną, liczne zobowiązania oraz brak majątku pozwalającego na pokrycie kosztów postępowania, może liczyć na przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Skarżący boryka się z licznymi zobowiązaniami, ma trudności w ich spłacie z uwagi na trudną sytuację materialną i zdrowotną, a jego udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest konieczny, zwłaszcza w kontekście potencjalnego wniesienia skargi kasacyjnej. Na tej podstawie sąd orzekł o przyznaniu prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący A.G. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, powołując się na trudną sytuację finansową i zdrowotną, liczne egzekwowane zobowiązania oraz brak majątku. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację, w tym dotyczące zadłużenia, kredytu hipotecznego i stanu zdrowia. Wcześniej sąd przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając go z kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy i ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.G. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2009r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za marzec 2006 r. - postanawia - przyznać prawo pomocy i ustanowić dla skarżącego radcę prawnego.
Skarżący A.G. w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej
z dnia [...] maja 2009 r. odmawiającą umorzenia zaległości
w podatku od towarów i usług, zwrócił się ponownie o przyznanie prawa pomocy
w zakresie ustanowienia pełnomocnika - radcy prawnego. W uzasadnieniu podał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej oraz zdrowotnej i nie jest w stanie sprostać kosztom związanym z postępowaniem sądowym w niniejszej sprawie z uwagi na liczne egzekwowane równolegle zobowiązania. Ciężary związane ze spłatą owych zobowiązań ponosi także matka skarżącego. Wnioskodawca oświadczył, że jest współwłaścicielem nieruchomości rolnych i budynku mieszkalnego o pow. 80 m-. Innego majątku, w tym wartościowych przedmiotów oraz zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych) nie posiada. Z zawartych we wniosku danych wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym
z matką. Jako źródło utrzymania wskazał dochód z gospodarstwa rolnego ok. 2000 zł rocznie oraz emeryturę matki 782 zł. Skarżący dodał, że majątek nieruchomy obciążony jest kredytem hipotecznym, egzekwowanym przez bank, a z uwagi na stan budynku zmuszony jest mieszkać w mieszkaniu siostry. Do wniosku załączono dokumenty świadczące o sytuacji skarżącego, w tym m.in. dokumentację medyczną, decyzję Prezesa KRUS o potrąceniu zasiłku chorobowego z tytułu czasowej niezdolności do pracy na poczet zaległych składek, wniosek wierzyciela
o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, wezwanie w sprawie o wyjawienie majątku, pismo komornika sądowego o zajęciu wierzytelności.
Rozpoznając wniosek uwzględniono informacje o stanie majątkowym zamieszczone na formularzu PPF i podane w wyjaśnieniach oraz zalegające
w aktach administracyjnych w sprawie ze skargi na decyzję organu podatkowego, który odmówił skarżącemu ulgi podatkowej w postaci umorzenia zaległości podatkowej, a które to obrazują szczegółowo sytuację życiową i finansową strony.
Przed przystąpieniem do oceny merytorycznej wniosku, należy wskazać, że referendarz sądowy postanowieniem z dnia 3 września 2009 r., sygn.
I SA/Rz 732/09, zgodnie z wnioskiem, przyznał skarżącemu prawo pomocy
w zakresie częściowym, zwalniając go od kosztów sądowych w całości, zaś kolejny wniosek dotyczy ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W takiej sytuacji składane kolejno po sobie wnioski: o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, należy potraktować jako żądanie przyznania prawa pomocy
w zakresie całkowitym i rozważyć w kontekście przesłanek określonych w tym zakresie, to jest w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wykaże ona, że nie jest
w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że dowody na które powołuje się wnioskodawca muszą stwarzać stan pewności co do tego, że nie ma on realnych możliwości pokrycia kosztów postępowania. Przyjmuje się, że tylko ten kto nawet przy najdalej idących wysiłkach nie jest w stanie zdobyć jakichkolwiek środków pieniężnych może liczyć na uwzględnienie takiego wniosku. Okoliczności braku środków powinny być wiarygodnie udokumentowane, ponieważ zwolnienie od ponoszenia ciężaru postępowania sądowego stanowi w istocie przerzucenie tego ciężaru na współobywateli.
Przechodząc do oceny wniosku uznać należy, że zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Skarżący boryka się z trudnościami
w spłacie licznych zobowiązań, m.in. kredytu mieszkaniowego udzielonego na sfinansowanie zakupu domu mieszkalnego i jego remont, pożyczki zaciągniętej na zakup środków do produkcji, zwrotu dofinansowania na utworzenie stanowiska pracy dla osoby niepełnosprawnej, kredytów konsumenckich. Posiada zaległości z tytułu podatku rolnego i składek z tytułu ubezpieczenia rolniczego. Z akt wynika także, że skarżący podejmował próby regulowania zobowiązań, aczkolwiek z uwagi na trudną sytuację materialną ma kłopoty sprostać zobowiązaniom.
Z powyższych przyczyn uznano, że skarżący udowodnił, że nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia kosztów pełnomocnika z wyboru, a jego udział
w postępowaniu sądowoadministracyjnym staje się konieczny w sytuacji, gdy strona dąży do wniesienia środka odwoławczego- skargi kasacyjnej- a na takim etapie pozostaje sprawa skarżącego, i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło