I SA/Rz 733/09
PostanowienieWSA w Rzeszowie2009-08-13
Skład orzekający: Grzegorz Panek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada stałe źródło dochodu (rentę) w niewielkiej wysokości oraz jest właścicielem nieruchomości, może liczyć na przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może zostać uwzględniony tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy strona wykaże, że przy najdalej idących wysiłkach nie jest w stanie zdobyć żadnych środków na utrzymanie. Posiadanie stałego, choć niewielkiego dochodu, nie stanowi wystarczającej podstawy do ustanowienia pełnomocnika z urzędu, nawet jeśli dochód ten nie jest wysoki. Niemniej jednak, w przypadku niewielkich dochodów i kosztów utrzymania, możliwe jest przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie przyznania płatności. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Skarżący wskazał, że otrzymuje niewielką rentę, a jego żona również otrzymuje rentę, są właścicielami domu i nieruchomości rolnej. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w całości. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie (ustanowienie pełnomocnika z urzędu).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie - Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. Ł. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2009r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - p o s t a n a w i a - 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie
W rozpoznawanej sprawie, wpis od skargi wynosi 200zł, zgodnie z treścią § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W odpowiedzi na wezwanie do jego uiszczenia skarżący, wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych i ustanowieniu fachowego pełnomocnika z urzędu. W złożonym, na wezwanie referendarza sądowego, urzędowym formularzu wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz rodziną syna. Otrzymuje rentę w wysokości 872zł (brutto) miesięcznie zaś jego żona rentę w wysokości 859zł (brutto) miesięcznie. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 200m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 5,6ha. Skarżący zasadności swojego wniosku upatruje również w konieczności zagwarantowania mu należytej reprezentacji, która jego zdaniem, uchroni go przed naruszeniem praw osobistych.
Rozpoznając wniosek zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. - zwana dalej p.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że kryteria oceny takiego wniosku są dużo surowsze aniżeli w przypadku wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Tylko więc ten, kto nawet przy najdalej idących wysiłkach nie jest w stanie zdobyć jakichkolwiek środków pieniężnych może liczyć na ewentualne uwzględnienie takiego wniosku.
W niniejszej sprawie uznano, że skarżący wykazał przesłanki do zastosowania w jego przypadku prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Przemawia za tym analiza sytuacji materialnej przedstawiona we wniosku PPF. Z materiału tego wynika, iż skarżący uzyskuje niewielkie dochody w wysokości około 870zł (brutto) miesięcznie. Biorąc pod uwagę wysokość uzyskiwanych przez skarżącego dochodów w zestawieniu z kosztami codziennego utrzymania należy uznać, iż poniesienie pełnych kosztów postępowania, nie obyłoby się bez uszczerbku jego koniecznego utrzymania a zatem zachodzi w sprawie konieczność zwolnienia go od tychże kosztów.
Oddalając wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie na względzie mieć należy fakt, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest uzależnione od tego, czy strona uzyskuje jakikolwiek dochód i czy jej sytuacja materialna jest wyjątkowo ciężka. Użyte w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sformułowania pozwalają założyć, że intencją ustawodawcy było ewentualne uwzględnienie wniosku w odniesieniu do tych osób, które przy nawet najdalej idących wysiłkach nie są w stanie zdobyć środków na utrzymanie się. Tego rodzaju okoliczności nie zachodzą zaś w niniejszej sprawie, skoro wnioskodawca dysponuje stałym źródłem dochodu (renta). Fakt, iż dochód ten nie jest wysoki nie stanowi dostatecznej podstawy do uwzględnienia złożonego wniosku w całości. Uzasadnieniem dla ustanowienia adwokata z urzędu nie może być natomiast obawa przed naruszeniem praw strony w postępowaniu, skoro sąd rozpoznaje sprawę niezależnie od zarzutów i wniosków zawartych w skardze oraz powołanej podstawy prawnej (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło