I SA/Rz 733/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie NSA Jacek Surmacz /spr./ WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant st.sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 3 grudnia 2009r. sprawy ze skargi S. Ł. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2009r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - oddala skargę - I SA/Rz 733/09 UZASADNIENIE 1. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z dnia [...] maja 2009 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania S.Ł. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], odmawiającej przyznania jednolitej płatności obszarowej na 2008 r. i nakładającej sankcję w wysokości 909,35 zł, potrącanej w ciągu 3 lat kalendarzowych, następujących po roku, w którym stwierdzono niezgodności, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. 2. W dniu 25 marca 2008 r. S.Ł. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2008 r., obejmujących 4 działki rolne, oznaczone jako: A, B, C, D, o łącznej powierzchni 3,79 h. Zadeklarowana przez wnioskodawcę powierzchnia poszczególnych działek wynosiła: działki A - 2,1 ha (obejmującej działki ewidencyjne: nr 273/1 o pow. 1 ha, nr 274 o pow. 0,55 ha, nr 275/1 o pow. 0,55 ha), działki B (działka ewidencyjna nr 510/1) - 0,10 ha, działki C (działka ewidencyjna nr 511/3) - 0,59 ha i działki D (działka ewidencyjna nr 512/6)- 1 ha. 3. Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił przyznania S.Ł. płatności z tytułu jednolitej płatności obszarowej na 2008 r. i nałożył sankcję w wysokości 909,35 zł, potrącaną w ciągu trzech lat kalendarzowych, następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności. Organ w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia powołał się na ustalenia kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu poprawności danych zawartych w jego wniosku, które wykazały rozbieżności pomiędzy zadeklarowaną powierzchnią działek C i D, a stanem faktycznym. Stwierdzono bowiem, że rzeczywista powierzchnia tych działek wynosi odpowiednio: 0,34 ha i 0, 67 ha. Niezależnie od powyższego na działce A stwierdzono naruszenie dobrej kultury rolniczej DR 14 - normy 3 (na łąkach i pastwiskach okrywa roślinna jest koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do 31 lipca), a powierzchnia tego naruszenia normy wynosiła 2,10 ha. Naruszenie dobrej kultury rolniczej DR 14 - normy 2 stwierdzono także w przypadku działek C i D (stwierdzono zadrzewienie na gruntach ornych, łąkach, gruntach ugorowanych), a powierzchnia niespełnienia normy wynosiła w tym wypadku odpowiednio: 0,34 ha i 0,67 ha. Na podstawie wyżej wymienionych ustaleń organ uznał, iż rzeczywista powierzchnia działek rolnych, stwierdzona w czasie kontroli, wynosi 1,11 ha, tym samym różnica pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią ustaloną wynosi ponad 50 %, co zgodnie z dyspozycją art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji Nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. UE L. 2004. 345. 1, ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem 1973/2004) obliguje organ do odmówienia płatności i nałożenia sankcji. 4. Odwołanie od tej decyzji wniósł S.Ł. podnosząc, iż kontrolerzy nie wzięli pod uwagę, że powierzchnia działek ewidencyjnych 273/1, 274 i 275/1 jest nieaktualna i niezgodna z Aktami Własności Ziemi, na skutek czego powstała różnica powierzchni zadeklarowanych i wymierzonych. Poza tym kontrolerzy wymierzyli tylko teren zrekultywowany, pomniejszając całość powierzchni działek. Co zaś się tyczy łąki, to odwołujący się zaznaczył, że kosił ja tylko w tych miejscach, w których trawa nadawała się do koszenia. Na tej podstawie wniósł o zmianę wydanej decyzji. 5. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy potwierdził ustalenia organu I instancji, że podana we wniosku działka A nie stanowiła na dzień 31 maja 2008 r. gruntu rolnego, natomiast powierzchnia działek C i D była mniejsza niż zadeklarowana we wniosku. Tak więc po wykluczeniu działki A i części działek C i D, powierzchnia kwalifikująca się do przyznania jednolitej płatności obszarowej w gospodarstwie S.Ł. wyniosła 1,11 ha, tym samym różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym przez wnioskodawcę, a stwierdzonym wynosi 2,68 ha. Stanowi to 241,44 % powierzchni faktycznej, a zatem zgodnie z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Nr 1973/2004 zasadnym było odmówienie przyznania płatności i nałożenie sankcji. 6. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł S.Ł., domagając się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, jako wydanego bezpodstawnie. Stwierdził on, że wniosek wypełnił prawidłowo, określając w przybliżeniu areał deklarowanych gruntów. Zaznaczył także, że nie mógł powierzchni tych określić bardziej dokładnie, z powodu nieaktualnych granic, naniesionych na mapach. Na skutek tych nieprawidłowości (związanych z niewłaściwym oznaczeniem granic działek) został wywłaszczony z około 60 arów gruntu na tym terenie, w przedmiocie czego prowadzone jest dochodzenie przez Prokuraturę Rejonową. Dodatkowo, w jego ocenie, w trakcie przeprowadzonej kontroli nie dokonano pomiaru całego deklarowanego obszaru, lecz wymierzono jedynie teren zrekultywowany, pomijając grunty przygotowane pod zalesienie. Na to zalesienie w 2007 r. zgodę wyraziła zarówno Gmina, jak i Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zalesienia tego nie wykonał jednak w 2007 r. z przyczyn finansowych. Z tego też powodu powstały rozbieżności powierzchniowe oraz nieprawidłowości w zakresie kultury użytkowania. 7. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. 8. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Jednolita płatność obszarowa, z wnioskiem o przyznanie której na rok 2008 r. wystąpił skarżący, uregulowana została w Rozporządzeniu Rady Nr 1782/2003 z 29 września 2003 r. ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającym określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającym rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001, (Dz. Urz. UE L.2003.270.1, zwanym dalej: rozporządzeniem 1782/2003), a konkretnie w art. 143 b tego aktu. W Krajowym porządku prawnym, zasady przyznawania tejże płatności, w zakresie nieokreślonym w przepisach Wspólnotowych, zostały zawarte w ustawie z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051, ze zm., zwanej dalej: ustawą z 2007 r.) Umocowanie do określenia tych zasad w przepisach ustawy z 2007 r. wynika z regulacji art. 143 b rozporządzenia 1782/2003, który stanowi swego rodzaju delegację dla poszczególnych Państw Członkowskich do uregulowania tej instytucji w ich porządkach prawnych, w zakresie uzupełniającym. Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy z 2007 r. rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Normy te zostały sprecyzowane w przepisach Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 46, poz. 306, ze zm., zwanego dalej: rozporządzeniem z 2007 r.), wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z 2007 r. Zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia z 2007 r., w przypadku łąk, grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw. 9. Mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że zgłoszona przez skarżącego we wniosku o przyznanie płatności działka A nie była utrzymywana zgodnie z normami przez cały rok, o czym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z 2007 r., albowiem nie została w całości skoszona do dnia 31 lipca roku 2008 r., którego to roku dotyczy wniosek o przyznanie płatności (kontrola na miejscu odbyła się w październiku 2008 r.). Fakt nieskoszenia całej działki A, oznaczający nieprowadzenie na niej działalności rolniczej, jako że została ona zgłoszona jako łąka, ustalony został w sposób jednoznaczny, w trakcie przeprowadzonych czynności kontrolnych. Ustalenia te w znacznej mierze potwierdził z resztą sam skarżący stwierdzając, że kosił działkę jedynie w tych miejscach, w których trawa nadawała się do koszenia. Odnosząc się do tych twierdzeń należy w tym miejscu podkreślić, że wynikający z przepisów rozporządzenia z 2007 r. obowiązek koszenia pokrywy roślinnej, od którego uzależnione jest przyznanie płatności do danej działki, nie jest uwarunkowany gospodarczą celowością tejże czynności. Argumentacja odnosząca się do użyteczności gospodarczej przeprowadzanych czynności nie może stanowić podstawy do podważenia zasadności rozstrzygnięcia organów, odnośnie tejże działki, ponieważ nie dotyczy ona przesłanek przyznania płatności. Podobne uwagi można odnieść do podnoszonych przez skarżącego okoliczności, związanych z zamierzonym zalesieniem tejże działki. Również w tym wypadku, przytoczone przez niego argumenty należy uznać za chybione. Z ustaleń poczynionych w trakcie czynności kontrolnych wynika ponadto, że na części działki A rośnie już las, co dodatkowo potwierdza stwierdzenie o niezachowaniu norm, o których mowa w rozporządzeniu z 2007 r., ponieważ wyklucza rolnicze wykorzystanie tej działki, zgodnie z deklaracją zawartą we wniosku o przyznanie płatności. 10. Utrzymywanie działki zgodnie z normami dotyczy całej jej powierzchni, która we wniosku została zadeklarowana, jako wykorzystywana rolniczo. Formularz wniosku o przyznanie płatności zawiera bowiem wyszczególnienie powierzchni działki rolnej, w granicach działki ewidencyjnej, co jednoznacznie wskazuje na to, że pojęcia: działka rolna i działka ewidencyjna nie są pojęciami tożsamymi. Zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy z 2007 r. wysokość płatności obszarowych w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami obszarowymi i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności. Jak wynika z brzmienia tego przepisu to na rolniku spoczywa obowiązek zadeklarowania powierzchni stosownych upraw, na prowadzenie których występuje o przyznanie płatności, w sposób odpowiadający warunkom ich przyznania. W zakresie tych warunków mieścić się będzie więc także prawidłowe zadeklarowanie powierzchni działek rolnych, zgodne z rzeczywistym stanem faktycznym. Powołany wyżej przepis ustawy z 2007 r. zawiera także swego rodzaju sankcję, wskazując na uprawnienie organu do zmniejszenia deklarowanej przez wnioskodawcę powierzchni działek, w oparciu o ustalenie zaistnienia nieprawidłowości w tym zakresie. Ustalenia tych nieprawidłowości mogą być następstwem czynności kontrolnych, uregulowanych w art. 30 - 31 ustawy z 2007 r. 11. Mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy, w kontekście powyższych rozważań, należy stwierdzić, że organ również zasadnie zmniejszył powierzchnię deklarowanych przez skarżącego działek C i D, opierając się na ustaleniach, poczynionych w trakcie czynności kontrolnych, które zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy. Na taką ocenę rozstrzygnięcia Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie mogą wpłynąć, podnoszone przez skarżącego okoliczności, związane z nieprawidłowościami przy geodezyjnym pomiarze działek, jak również z innymi nieprawidłowościami, dotyczącymi niezgodności rzeczywistej powierzchni działek z odpowiednimi Aktami Własności Ziemi. Okoliczności te wykraczają poza granice sprawy administracyjnej, której przedmiotem jest jednolita płatność obszarowa za 2008 r., nie mieszcząc się w zakresie przesłanek przyznania tej płatności. Odnoszą się one bądź to do zdarzeń o charakterze cywilnoprawnym lub administracyjnoprawnym, które nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Płatność przyznaje się bowiem na powierzchnię upraw rolnych spełniającą warunki jej przyznania, a nie na powierzchnię fizyczną działek, ujętą w ewidencji gruntów. Tym samym również kwestia prowadzenia postępowania przygotowawczego przez Prokuraturę Rejonowa w Kolbuszowej nie może stanowić podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji, ponieważ jego wynik, jakkolwiek nieznany w obecnej chwili, nie wpłynie na ocenę zasadności odmowy przyznania płatności. Postępowanie do toczy się bowiem w przedmiocie niezwiązanym z przedmiotową sprawą. 12. Stwierdzenie wyżej wymienionych nieprawidłowości w zakresie powierzchni działek C i D oraz braku niespełnienia norm, w przypadku działki A, skutkujące wykluczeniem działki A oraz zmniejszeniem powierzchni działek C i D spowodowały, że rzeczywista powierzchnia wszystkich działek, objętych wnioskiem o przyznanie płatności, po weryfikacji o której mowa w art. 7 ust. 4 ustawy z 2007 r., wyniosła 1,11 ha; tak więc różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku (3,79 ha), a powierzchnia ustaloną, w wyniku weryfikacji zawartych w nim danych, wynosi ponad 50 %, co obligowało organ, zgodnie z art. 138 ust. 1 tiret 3 rozporządzenia 1973/2004 do nałożenia sankcji, potrącanej w ciągu trzech lat kalendarzowych, następujących po roku, w którym stwierdzono niezgodności. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że takie rozstrzygnięcie organu było zasadne i zgodne z prawem, a kwota sankcji, wyliczona jako iloraz powierzchni, odpowiadającej różnicy pomiędzy obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym, wynoszącej 2,68 ha, oraz stawki jednolitej płatności obszarowej do 1 ha w 2008 r., w kwocie 339,31 zł, obliczona została prawidłowo. 13. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd oddalił skargę jako niezasadną, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm./.