I SA/Rz 733/09
PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-01-05
Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Surmacz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może zmienić lub uchylić swoje prawomocne postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, jeśli nie nastąpiła zmiana okoliczności sprawy?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może zmienić ani uchylić swojego prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, jeśli nie nastąpiła istotna zmiana okoliczności sprawy. Zmiana okoliczności musi być tego rodzaju, aby uzasadniała wydanie postanowienia o odmiennej treści, np. pogorszenie sytuacji materialnej wnioskodawcy. W przypadku braku takich zmian, sąd podtrzymuje poprzednie rozstrzygnięcie.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w celu wniesienia skargi kasacyjnej. Wcześniej referendarz sądowy przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), ale oddalił wniosek o ustanowienie adwokata. Skarżący nie złożył sprzeciwu od tego postanowienia, które stało się prawomocne. W kolejnym wniosku skarżący podał te same okoliczności faktyczne i majątkowe, nie wskazując na żadne nowe okoliczności uzasadniające zmianę poprzedniego rozstrzygnięcia.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 sierpnia 2009 r. sygn. I SA/Rz 733/09.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.Ł. o prawo pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - postanawia - odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 sierpnia 2009 r. sygn. I SA/Rz 733/09. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi, na decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia, S.Ł. (dalej: skarżący) zwrócił się o zwolnienie od opłaty sądowej i ustanowienie adwokata, załączając równocześnie kopie dokumentów potwierdzających powołane argumenty.
Z danych zawartych we wniosku (złożonym na wezwanie referendarza sądowego na urzędowym formularzu PPF) wynika, że skarżący posiada stałe źródło dochodów
w postaci renty w wysokości 872 zł brutto, prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, która uzyskuje dochody również z tytułu renty (859 zł brutto), jest właścicielem domu o powierzchni 200 m- i nieruchomości rolnej o powierzchni 5,6 ha oraz budynku gospodarczego.
Rozpoznając wniosek referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2009 r. sygn.
I SA/Rz 733/09, przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym
i zwolnił go od kosztów sądowych w całości; oddalił natomiast wniosek w pozostałym zakresie, to jest o ustanowienie adwokata z urzędu.
W uzasadnieniu postanowienia referendarz wyjaśnił, że przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu może nastąpić wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest
w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący wykazał przesłanki do zastosowania, w jego przypadku, prawa pomocy w zakresie częściowym
w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Za takim rozstrzygnięciem przemawiały dochody skarżącego. Oddalając wniosek w pozostałym zakresie referendarz wskazał, że użyte w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej nazywana P.p.s.a.) sformułowania pozwalają założyć, że intencją ustawodawcy było ewentualne uwzględnienie wniosku w odniesieniu do tych osób, które przy nawet najdalej idących wysiłkach nie są w stanie zdobyć środków na utrzymanie się, zaś skarżący dysponuje stałym źródłem dochodu (renta); natomiast to, że dochód ten nie jest wysoki, nie stanowi dostatecznej podstawy do uwzględnienia wniosku
w całości.
Od powyższego postanowienia skarżący nie wniósł środka zaskarżenia
w postaci sprzeciwu, a zatem stało się ono prawomocne.
Pismem z dnia 14 grudnia 2009 r. skarżący po raz drugi zwrócił się o prawo pomocy w postaci ustanowienia dla niego adwokata. Intencją skarżącego jest wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 3 grudnia 2009 r. sygn. I SA/Rz 733/09, ta zaś wymaga sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący złożył kolejny formularz, który do Sądu wpłynął 28 grudnia 2009 r. We wniosku tym podał dane zgodne z danymi zawartymi we wniosku rozpatrywanym już przez referendarza sądowego odnośnie informacji dotyczących liczby osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym oraz majątku. W uzasadnieniu nawiązał do sporu z organem, przywołując identycznie brzmiące argumenty jak poprzednio.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że sprawa z wniosku skarżącego o udzielenie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata została już rozstrzygnięta postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 sierpnia 2009 r. sygn. I SA/Rz 733/09. Niniejsze postanowienie pozostaje w mocy, ponieważ skarżący nie wniósł środka zaskarżenia (sprzeciwu).
W myśl art. 164 P.p.s.a. postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem. Związanie sądu wydanym przez siebie postanowieniem polega na tym, że nie może być ono uchylone lub zmienione przez ten sam sąd, jeśli przepis szczególny nie stanowi inaczej (por. Jan Paweł Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, str. 352). Postanowienie w sprawie prawa pomocy należy do postanowień niekończących postępowania w sprawie, które to mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 P.p.s.a.). Należy podkreślić, że bez owej zmiany okoliczności sprawy sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1970 r. , sygn. II CZ 139/70, OSPiKA 1971, nr 10, poz. 178). Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", zgodnie z orzecznictwem i doktryną, należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane (por. T.Ereciński, w : T. Ereciński (red)., Komentarz..., s. 661).
W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy zmiana musiałaby być tego rodzaju, by przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym stało się zasadne. Mogłoby się to stać tylko w przypadku zmiany polegającej na pogorszeniu się sytuacji materialnej skarżącego, co wnioskodawca musiałby wykazać, zgodnie
z regułami, jakimi rządzi się postępowanie w przedmiocie prawa pomocy.
Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wskazał żadnych nowych, istotnych okoliczności, które mogłyby zostać ocenione w korzystny sposób dla skarżącego i tym samym mogłyby uzasadniać wzruszenie prawomocnego postanowienia z dnia 13 sierpnia 2009 r. Skoro skarżący w kolejnym wniosku wskazuje na identyczne okoliczności jak poprzednio, w zasadzie wniosek został skopiowany w swej treści przez skarżącego, Sąd podtrzymuje ocenę i wnioski co do materiału dowodowego sformułowane w prawomocnym postanowieniu z daty wymienionej powyżej, przyznającym prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 165 P.p.s.a. , Sąd postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło