I SA/Rz 736/13
PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-08-21
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata), jeśli suma jej miesięcznych wydatków przekracza deklarowane dochody, a nie wyjaśniono pochodzenia środków na pokrycie tej różnicy?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Suma zadeklarowanych wydatków przekraczała dochody, a skarżąca nie wyjaśniła pochodzenia środków na pokrycie tej różnicy, co budzi wątpliwości co do wiarygodności oświadczenia majątkowego i może wskazywać na istnienie nieujawnionych dochodów lub zawyżonych wydatków.Stan faktyczny
Skarżąca A. P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Złożyła oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, w którym wykazała łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego w wysokości 3 900 zł brutto oraz zadeklarowała majątek w postaci domu, nieruchomości rolnej i samochodu. Wśród miesięcznych wydatków wymieniła kwotę 5 170 zł, nie uwzględniając zakupu opału i innych opłat. Wpis od skargi wynosi 200 zł.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy A. P. w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2013 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku A. P. o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) czerwca 2013 r., nr (...), w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżąca A. P. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W złożonym, na urzędowym formularzu, oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dwiema córkami, z których jedna jest osobą małoletnią. Źródłem utrzymania całej rodziny jest wynagrodzenie za pracę skarżącej i jej męża, z którego to tytułu uzyskują oni łączny dochód w wysokości 3 900 zł miesięcznie brutto.
Skarżąca zadeklarowała, że zgromadzony przez nią i jej małżonka majątek obejmuje: dom o pow. 100 m2, posadowiony na działce o pow. 5 arów, nieruchomość rolną o pow. 3 ha, a także samochód osobowy marki VW Passat, rok prod. 1995.
Jeżeli chodzi o wydatki, to skarżąca wymieniła wśród nich następujące pozycje (w ujęciu miesięcznym): utrzymanie dzieci – 1500 zł, prąd - 420 zł, telefon i internet – 100 zł, gaz 50 zł, wyżywienie i zakup środków czystości - 1000 zł, utrzymanie samochodu – 500 zł, spłata kredytów i pożyczek – 1 600 zł.
Niezależnie od powyższego skarżąca dodała, że w lipcu br. dokonała zakupu drewna opałowego za kwotę 2 200 zł.
Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 200 zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Jak wynika z brzmienia powołanego wyżej przepisu ustawodawca przewidział możliwość przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie jedynie w sytuacjach wyjątkowych, tj. takich, w których wnioskująca o nie osoba, nie jest w stanie, z przyczyn obiektywnych, partycypować w jakimkolwiek stopniu ponoszeniu kosztów postępowania. W praktyce oznacza to, że sytuacja taka może mieć miejsce jedynie w przypadku osób żyjących w ubóstwie, dla których uczyniono wyjątek w zakresie powszechnego obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, wynikającego z art. 199 P.p.s.a.
W niniejszej sprawie, mając na uwadze treść złożonego przez skarżącą oświadczenia, nie sposób jest stwierdzić, że wykazała ona, że nie jest w stanie w jakimkolwiek stopniu pokryć koszty związane z niniejszym postępowanie, albowiem przedmiotowe oświadczenie rodzi uzasadnione wątpliwości, co do jego wiarygodności. Wątpliwości te wynikają przede wszystkim z tego, że suma wyszególnionych w nim wydatków (5 170 zł miesięcznie) przekracza wysokość deklarowanych dochodów (3900 zł miesięcznie) w gospodarstwie domowym, przy czym dodać należy, że wydatki te nie uwzględniają kosztów zakupu opału, na który w lipcu br. wydała ona ponad 2 000 zł, opłat za wodę, kanalizację, wywóz śmieci. Skarżąca nie wyjaśniła z czego pochodzą środki na pokrycie brakującej różnicy dochodów i wydatków, co może wskazywać, że posiada ona dodatkowe źródło dochodów, którego nie ujawniła w złożonym oświadczeniu, lub wymienione przez nią wydatki są w rzeczywistości niższe.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że skarżąca nie spełniła przesłanek przyznania jej prawa pomocy chociażby w zakresie częściowym, z tego też względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło