I SA/Rz 737/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie NSA Jacek Surmacz /spr./ WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant st.sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 3 grudnia 2009r. sprawy ze skargi Z. H. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich na 2008 rok - oddala skargę - I SA/Rz 737/09 UZASADNIENIE 1. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Z.H. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], odmawiającej przyznania płatności z tytułu jednolitej płatności obszarowej na 2008 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. 2. W dniu 13 maja 2008 r. Z.H. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2008 r., obejmujących 8 działek rolnych, oznaczonych jako działki: A, B, C, D, E, F, G, H, o łącznej powierzchni ogólnej 2,99 h, w tym łącznej powierzchni gruntów rolnych 2,71 ha. W następstwie przeprowadzonej kontroli kompletności wniosku i ustalenia w trakcie tych czynności, między innymi błędnego zadeklarowania grupy upraw na działkach: A, C, D, E, F, G, H, organ wezwał wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień osobiście lub przesłania na adres organu korekty wniosku, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Przedmiotowe wezwanie zostało mu doręczone w dniu 30 maja 2008 r. 3. Z.H. w wyznaczonym terminie nie skorygował wniosku, w związku z czym Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], pozostawił jego wniosek bez rozpoznania, w części dotyczącej działek: A, C, D, E, F, G, H, odnośnie których braki nie zostały uzupełnione. 4. Decyzją z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił przyznania Z.H. płatności na 2008 r. uznając, że nie spełnił on przesłanki o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego /Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051, ze zm., zwanej dalej ustawą o płatnościach/, gdyż suma działek rolnych, prawidłowo zadeklarowanych we wniosku wynosi jedynie 0,26 ha (działka B), tym samym jest mniejsza niż powierzchnia minimalna, uprawniająca do uzyskania płatności, a wynosząca 1 ha. 5. Odwołanie od tej decyzji wniósł Z.H., w którego treści stwierdził, że pracownicy Agencji, pomimo jego prośby odmówili mu pomocy w prawidłowym uzupełnieniu wniosku. Podkreślił także, iż jako rolnik nie zna się na pomiarach i zasadach dotyczących wypełniania wniosków, dlatego wniosek za niego wypełniła inna osoba, a pracownik organu, podczas jego wizyty w Biurze Powiatowym Agencji, w czerwcu 2008 r., poinformował go, że to on sam ponosi wyłączną odpowiedzialność za poprawność złożonego wniosku i nie dokonał jego korekty. Odwołujący się zwrócił również uwagę na to, że do tej pory nie uzyskał żadnych dopłat, z tytułu niekorzystnych warunków gospodarowania pomimo tego, że wniosek został złożony w terminie. 6. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z dnia [...] czerwca 2009r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję stwierdzając, że Z.H. błędnie zadeklarował działki rolne A, C, D, E, F, G, H , tj. w przypadku działek rolnych A, C, D, E, F, G zadeklarował błędne grupy upraw, natomiast w przypadku działki H nie określił w sposób właściwy powierzchni działki rolnej oraz jej numeru. Nie zaznaczył ponadto, że ubiega się o przyznanie płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę oraz o pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Organ odwoławczy podkreślił także, że to sam wnioskodawca ponosi wyłączną odpowiedzialność za poprawność wniosku, na co nie ma wpływu fakt sporządzenie wniosku przy pomocy osoby trzeciej. W kwestii pozostawienia bez rozpoznania wniosku, w części dotyczącej działek A, C, D, E, F, G, H Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zaznaczył, iż Z.H. nie skorygował wniosku, zgodnie z treścią wezwania, a czynności tych nie mógł za niego dokonać pracownik Agencji, w związku z powyższym organ I instancji prawidłowo pozostawił jego wniosek bez rozpoznania, w części dotyczącej działek: A, C, D, E, F, G, H, a następnie decyzją z [...] marca 2009 r. odmówił przyznania płatności. 7. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł Z.H. stwierdzając, że powierzchnia działek, objętych wnioskiem o przyznanie płatności, wynosi 2,95 ha, a nie 0,26 ha - jak to wynika z zaskarżonej decyzji. Odnosząc się natomiast do stwierdzonego przez organ nieskorygowania wniosku zaznaczył, że nie dokonał tego, gdyż zostało mu to skutecznie uniemożliwione przez pracownika Agencji, podczas jego wizyty w siedzibie organu. Sam zaś wniosek został sporządzony nie przez niego, ale przez osobę trzecią. Dodatkowo podkreślił, że od 2004 r. podaje we wnioskach te same działki, Agencja posiada więc wszystkie niezbędne informacje w tym zakresie. Skarżący powołał się także na fakt, że jego tytuł własności działek objętych wnioskiem został uwidoczniony w księgach wieczystych, a on sam opłaca podatek rolny od przedmiotowych nieruchomości. 8. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. 9. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004. Zgodnie z tym załącznikiem, minimalna powierzchnia obszaru zakwalifikowanego jako jedno gospodarstwo, w przypadku Polski, wynosi 1 ha. Odnosząc treść wyżej przytoczonych regulacji do okoliczności przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że kluczową w niej kwestią, mającą decydujące znaczenie, jest powierzchnia będących w posiadaniu skarżącego działek rolnych, ujętych we wniosku o przyznanie płatności. We wniosku o przyznanie tejże płatności określił on ją na 2,71 ha, jednakże w następstwie pozostawienia wniosku bez rozpoznania, w części dotyczącej działek: A, C, D, E, F, G, H, będącego skutkiem nieuzupełnienia braków formalnych w tym zakresie, powierzchnia ta, obejmująca jedynie działkę B, wynosi 0,26 ha. Wobec powyższego, mając na uwadze dyspozycję art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach, wniosek o przyznanie płatności nie mógł być uwzględniony, z uwagi na zbyt małą powierzchnię działek rolnych, objętych wnioskiem. 10. W związku z brzmieniem art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, będącego przepisem sformułowanym w sposób kategoryczny, czyli taki, który nie pozostawia organowi administracji swobody, w zakresie rozstrzygnięcia konkretnej sprawy, której stan faktyczny odpowiada stanowi objętemu dyspozycją tego przepisu należy zwrócić szczególną uwagę na treść wniosku o przyznanie płatności, wszczynającego postępowanie w tej sprawie. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, pismem z dnia 5 marca 2009 r., pozostawił przedmiotowy wniosek bez rozpoznania, w części dotyczącej działek: A, C, D, E, F, G, H, która to czynność procesowa w istocie przesądziła treść rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji, ponieważ spowodowała zmniejszenie powierzchni działek rolnych w stopniu, który uniemożliwia ubieganie się o przyznanie płatności. Organ Agencji, rozstrzygający sprawę w I instancji, pozostawiając wniosek bez rozpoznania dokonał tego "pismem", powołując się przy tym na art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, zwanego dalej: k.p.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli podanie (w tym wypadku wniosek o przyznanie płatności) nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Brzmienie tej regulacji nie przesądza jednak w jakiej formie owo pozostawienie bez rozpoznania podania winno nastąpić. Kwestia ta, sporna w doktrynie, a także wywołująca rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych, nie została do tej pory rozstrzygnięta. Niezależnie jednak od tego czy pozostawienie podania bez rozpoznania następuje w postaci niesformalizowanej czynności, czy też w formie postanowienia, to nie przysługuje na to środek zaskarżenia, w postaci zażalenia. Zgodnie bowiem z art. 141 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. W przypadku pozostawienia wniosku bez rozpoznania k.p.a. nie przewiduje takiej możliwości. Sąd w niniejszym składzie stoi natomiast na stanowisku, że pozostawienie wniosku bez rozpoznania nie następuje w formie decyzji, albowiem nie rozstrzyga ono sprawy co do istoty, ani nie kończy postępowania w danej instancji. Strona bowiem może powtórnie wystąpić o wszczęcie postępowania w tej samej sprawie. Sąd w tym zakresie podziela pogląd Zbigniewa Janowicza, wyrażony w Komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Warszawa 1996 Wydawnictwa PWN. 11. Brak odrębnego środka zaskarżenia na pozostawienie wniosku bez rozpoznania sprawia, iż jego prawidłowość winna być oceniona przez Sąd, w ramach kontroli legalności zaskarżonej decyzji, pod kątem zgodności z przepisami postępowania, o czym mowa w art. 145 ust. 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., powoływanej dalej jako: P.p.s.a./. Jak to bowiem przesądzono w poprzednim punkcie niniejszych rozważań, częściowe pozostawienie wniosku bez rozpoznania miało wpływ na wynik sprawy. 12. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organ postąpił zasadnie, pozostawiając wniosek bez rozpoznania, w części dotyczącej działek A, C, D, E, F, G, H, ponieważ został on uzupełniony niezgodnie z instrukcją, zamieszczoną na formularzu wniosku, a skarżący, pomimo wezwania, nie uzupełnił braków w tym zakresie. Braki te, oprócz określenia numeru działki ewidencyjnej, dotyczyły także niewskazania powierzchni działki oraz wniosków o konkretną płatność, czyli treści, których konieczność zamieszczenia we wniosku wynika z przepisów prawa. Wezwanie o uzupełnienie przedmiotowych braków zostało doręczone skarżącemu zgodnie z wymogami k.p.a., w tym zakresie, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Nie sposób więc zarzucić organom naruszenia konkretnych przepisów, odnośnie tej kwestii. Skarżący wprawdzie zarzuca, że nieuzupełnienie wniosku było skutkiem postawy pracowników Agencji, którzy uniemożliwili mu dokonanie stosowanej korekty podczas jego wizyty w siedzibie organu, jednakże ustosunkowując się do tego zarzutu należy stwierdzić, że wizyta skarżącego w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w dniu 13 marca 2009 r., miała miejsce po upływie terminu do uzupełnienia braków formalnych, który to termin ma charakter ustawowy i tym samym nie może być przedłużany. Tak więc nie przesądzając kwestii prawdziwości twierdzeń skarżącego w tym zakresie należy zaznaczyć, że dokonanie korekty wniosku w tym terminie nie mogło wpłynąć na treść rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. W aktach brak jest natomiast innych dowodów, które wskazywałyby na próbę wykonania przez skarżącego wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku w innym terminie. Wskazywane przez niego okoliczności, mające świadczyć o podjętych przez niego staraniach, zmierzających do odpowiedniego skorygowania wniosku, w czerwcu 2008 r. nie znajdują potwierdzenia w treści dokumentów urzędowych. W aktach administracyjnych brak jest także stosownych oświadczeń skarżącego w tym przedmiocie. 13. Nie sposób również nie zgodzić się ze stwierdzeniem zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że to wnioskodawca ponosi odpowiedzialność za treść wniosku, niezależnie od tego czy przy jego wypełnieniu korzystał z pomocy osób trzecich. To on bowiem podpisał wniosek i to on figuruje w nim jako osoba ubiegająca się o przyznanie płatności. Korzystanie natomiast przez niego z pomocy osób trzecich przy wypełnianiu wniosku nie może być poczytywane jako okoliczność wykluczająca możliwość poniesienia przez niego negatywnych konsekwencji, związanych z zaistnieniem konkretnych nieprawidłowości w treści wniosku. 14. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd oddalił skargę jako niezasadną, w oparciu o art. 151 P.p.s.a.