I SA/Rz 738/15

WyrokWSA w Rzeszowie2015-10-20

Skład orzekający: Jarosław Szaro, Piotr Popek, Tomasz Smoleń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może wydać postanowienie o niedopuszczalności zarzutów egzekucyjnych na podstawie art. 34 § 1a Prawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeśli kwestia podniesiona w zarzutach była już przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny może wydać postanowienie o niedopuszczalności zarzutów egzekucyjnych na podstawie art. 34 § 1a Prawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli zarzut zobowiązanego był lub jest przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym. Celem tego przepisu jest zapobieganie wielokrotnemu rozpatrywaniu tych samych kwestii w różnych postępowaniach. W sytuacji, gdy prawidłowość doręczenia decyzji podatkowej, stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, była już badana w postępowaniu odwoławczym i zażaleniowym, zarzuty dotyczące braku doręczenia nie mogą być ponownie merytorycznie rozpatrywane w postępowaniu egzekucyjnym.
Stan faktyczny
Spółka "A" złożyła zarzuty egzekucyjne w postępowaniu prowadzonym przez Wójta Gminy, kwestionując istnienie i wymagalność obowiązku podatkowego z uwagi na brak doręczenia decyzji określającej jego wysokość oraz postanowienia o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy o niedopuszczalności tych zarzutów, uznając, że kwestia prawidłowości doręczenia była już badana w odrębnym postępowaniu podatkowym. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 34 § 1a Prawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro Sędziowie SO del. Piotr Popek WSA Tomasz Smoleń / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 października 2015 r. sprawy ze skargi spółki "A" w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę. I SA/Rz 738/15 UZASADNIENIE W zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. znak: [...], po rozpatrzeniu zażalenia "A" SA w W. (dalej zwana Spółką, Skarżącą) utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...] uznający za niedopuszczalne zgłoszone zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że w przedmiotowej sprawie Skarżąca, pismem z dnia 7 stycznia 2015 r. złożyła wobec egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego numer [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. przez Wójta Gminy, czterej zarzuty egzekucyjne, dotyczące odpowiednio: 1. podjęcia egzekucji w zakresie nieistniejącego obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Dz.U. 2005 r. nr 229 poz. 1954 z późniejszymi zmianami - dalej pea), 2. braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 pea), 3. niedopuszczalności egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 6 pea), 4. niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 (art. 33 § 1 pkt 10 pea). Jaka wynika z uzasadnienia pisma z dnia 7 stycznia 2015 r. wszystkie ww. zarzuty kwestionujące istnienie i wymagalności egzekwowanego obowiązku a także dopuszczalność prowadzenia egzekucji opierały się na twierdzeniu Skarżącej, zarzucającym brak doręczenia jej decyzji Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2014 r. określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok oraz postanowienia o nadaniu ww. decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej zwane Kolegium) w przedmiotowej sprawie została spełniona przesłanka wskazana w art. 34 § 1a pea, uprawniające organ do wydania w oparciu o ten przepis postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonych zarzutów. Spółka w trakcie toczącego się postępowania egzekucyjnego oparła wszystkie swoje zarzuty na fakcie braku doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego a także postanowienia nadającego tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, z czego wyprowadziła wniosek o braku istnienia oraz braku wymagalności egzekwowanego obowiązku a także o niedopuszczalności samej egzekucji. Kolegium wskazało, że fakt prawidłowości doręczenia zarówno samej decyzji jak i postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności badany był przez Kolegium w postępowaniu odwoławczym i zażaleniowym, które zostały zainicjowane w związku ze złożonym przez Skarżącą odwołanie od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2014 r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok oraz zażaleniem na postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2014 r. o nadaniu ww. decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W tej sytuacji Kolegium przyjęło, że zarzuty spółki był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, co na podstawie art. 34 § 1a pea uprawnia organ będący wierzycielem to wydanie postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonych zarzutów. Kolegium zgodziło się ze stanowiskiem Skarżącej, że sentencja zaskarżonego postanowienia pozostaje w sprzeczności z powołaną podstawą praw oraz uzasadnieniem, które sugeruje merytoryczne rozpatrzenie zarzutów i wydanie postanowienie w oparciu o art. 34 § 1 pea w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Jak wskazano wyżej przedmiotowej sprawie uzasadnione było wydanie postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonych zarzutów w oparciu o art. 34 § 1a pea co jest zupełnie odrębnym rodzajem rozstrzygnięcia od postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Jak słusznie wskazała Spółka pierwsze z nich wydaje się bez merytorycznego badania zarzutów, drugie natomiast już takiej merytorycznej oceny wymaga. Ponieważ jednak rozstrzygnięcie zawarte w sentencji jest ostatecznie prawidłowe, w ocenie Kolegium nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia i wyeliminowania go z obrotu prawnego. Mając na uwadze okoliczności faktyczne i prawne w przedmiotowej sprawie Kolegium uznało, że Wójt Gminy jako wierzyciela toczącym się postępowaniu egzekucyjnym prawidłowo wydał postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonych zarzutów. Dlatego też na podstawi art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz w związku z art. 18 pea Kolegium orzekło jak w sentencji postanowienia. W złożonej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji i o zwrot kosztów postępowania. Postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 34 § 1a pea, przez stwierdzenie niedopuszczalności zarzutów w sytuacji, w której wymagały one merytorycznego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu postanowienia. Wojewódzkiej Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zmianami - dalej zwana ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem badania Sądu pod kątem legalności jest postanowienie organu odwoławczego wydanych w trybie art. 34 § 1a pea w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zgłoszonych zarzutów. Jak stanowi art. 34 § 1 pea zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 - 7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, w tym że zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 - 5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Zgodnie z art. 34 § 1a pea, jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Uregulowanie powyższe ma na celu wyeliminowanie możliwości mnożenia ilości postępowań w odniesieniu do tego samego zagadnienia w ramach różnych postępowań. Rozstrzygnięcie danej kwestii w ramach jednego postępowania to jest głównego, stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego pozbawia zobowiązanego możliwości ponownego jej zgłoszenia w ramach postępowania wykonawczego (egzekucyjnego). Charakter prawny postanowienia o niedopuszczalności zgłoszenia zarzutu z art. 34 § 1a pea pozbawia wierzyciela możliwości merytorycznego zbadania zarzutu wniesionego w postępowaniu egzekucyjnym, jeżeli kwestia ta była już lub jest przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu dotyczącym tego samego obowiązku wynika to zasady pierwszeństwa rozpoznania środków zaskarżenia dotyczących meritum sprawy. Zarzuty podniesione przez Spółkę w odniesieniu do toczącego się postępowanie o egzekucję dotyczą braku prawidłowego doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok, a także postanowienia nadającego tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Te okoliczności w ocenie Spółki wskazują na brak istnienia oraz brak wymagalności egzekwowanego obowiązku, a także o niedopuszczalności samej egzekucji. Jak wskazało Kolegium, a okoliczności tych Skarżąca nie kwestionowała na żadnym etapie postępowania, kwestia prawidłowości doręczenia zarówno samej decyzji Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2014 r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok oraz postanowienia Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2014 r. o nadaniu wyżej wymienionej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności była przedmiotem badania w wyniku złożonego odwołania i zażalenia od wyżej wskazanej decyzji i postanowienia. Okoliczności powyższe powodują, że podniesione przez Skarżącą zarzuty co do prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie mogą podlegać merytorycznej kontroli albowiem był już przedmiotem rozpoznania w odrębnym postępowaniu podatkowym a stanowisko takie znajduje w pełni oparcie w przepisie art. 34 § 1a pea. Sąd w pełni podziela pogląd stwierdzający, że analizowanie prawidłowości doręczenia decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego oznaczałoby w konsekwencji badanie tego, czy weszła ona skutecznie do obrotu prawnego. Badanie tej okoliczności w ramach zarzutu opartego na twierdzeniu nieistnienie obowiązku stanowiłoby swej istocie kontrolę wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym - co naruszałoby przepis art. 29 § 1 pea, który wskazuje, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów proceduralnych w stopniu mogących wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy, co oznacza, że nie zaszły przesłanki do jego uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. Ze względu na niezaistnienie pozostałych podstaw do wyeliminowania zaskarżonego postanowienia Sąd na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło