I SA/Rz 74/16
WyrokWSA w Rzeszowie2016-02-16
Skład orzekający: Małgorzata Niedobylska, Tomasz Smoleń, Jarosław Szaro
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki całkowitej nieściągalności lub uzasadnionego przypadku umorzenia pomimo braku całkowitej nieściągalności?Ratio decidendi
Organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia należności, ponieważ nie stwierdzono całkowitej nieściągalności długu, gdyż postępowanie egzekucyjne było w toku i organ egzekucyjny podejmował czynności zmierzające do wyegzekwowania należności, a także nie wykazano, aby spłata zadłużenia pozbawiła zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja materialna skarżącego nie miała charakteru trwałego, a on sam nie wykazał inicjatywy dowodowej w celu udowodnienia swojej trudnej sytuacji.Stan faktyczny
Skarżący D. S. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy z powodu trudnej sytuacji finansowej i rodzinnej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmówił umorzenia, uznając, że nie została spełniona przesłanka całkowitej nieściągalności, ponieważ postępowanie egzekucyjne było w toku, a także nie stwierdzono, aby spłata zadłużenia pozbawiła skarżącego możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, ZUS utrzymał w mocy swoją decyzję. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących umorzenia należności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska Sędziowie WSA Tomasz Smoleń WSA Jarosław Szaro / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2016 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne., ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od kwietnia 2014 r. do maja 2015 r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2015r. nr [...], odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 20.07.2015r. D. S. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w formie spółki cywilnej. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację finansową i rodzinną, która spowodowała brak możliwości uregulowania zaległości. Ponadto, sposób podziału w zyskach i stratach pomiędzy wspólnikami spółki cywilnej uniemożliwił wywiązanie się z obowiązku uregulowania należności.
W toku postępowania ZUS ustalił, że w okresie od 01.08.2010r. do 31.08.2015r. Wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą. Z tego tytułu miał obowiązek opłacania należnych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy. Ponieważ Wnioskodawca nie wywiązał się z tego obowiązku w sposób prawidłowy, na jego koncie powstało zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w kwocie - 10.235,53zł, odsetki - 544zł, z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie - 3.667,68zł, odsetki - 175zł, na Fundusz Pracy w kwocie - 732,05zł.
ZUS wskazał, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2014r. Wnioskodawca osiągnął dochód w wysokości 14.781,54zł, nie posiadał innych źródeł dochodów. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym i majątkowym, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, która posiada dochód w wysokości 2.180 zł netto oraz trójką dzieci. Wnioskodawca określił stałe wydatki związane z utrzymaniem na łączną kwotę 1.300 zł. Z ww. oświadczenia wynika również, że Wnioskodawca nie posiada zobowiązań pieniężnych, wierzytelności, nie korzysta z pomocy społecznej.
ZUS ustalił, że w Centralnej Ewidencji Ksiąg Wieczystych Wnioskodawca nie figuruje jako właściciel nieruchomości. Z kolei Wnioskodawca oświadczył, że posiada samochód osobowy (FSO Polonez z 1999).
W decyzji z dnia [...] września 2015r. ZUS odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy, gdyż uznał, że nie została spełniona podstawowa przesłanka warunkująca umorzenie należności, jaką jest stwierdzenie całkowitej nieściągalności. W stosunku do Wnioskodawcy nie zachodziły podstawy formalne i merytoryczne do podjęcia decyzji o umorzeniu ww. należności na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015r., poz. 121 ze zm.), dalej u.s.u.s., ponieważ nie prowadzono postępowania egzekucyjnego.
Wobec nie stwierdzenia całkowitej nieściągalności zadłużenia, ZUS rozpatrzył przedmiotowy wniosek pod kątem możliwości umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz.1365), dalej rozporządzenie MGPiPS.
ZUS nie stwierdził, aby w stosunku do Wnioskodawcy zachodziła którakolwiek z przesłanek określonych w ww. przepisach, ponieważ Strona nie wykazała, że spłata zadłużenia pozbawi ją możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Wnioskodawca posiada dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, umożliwiający zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Chociaż na jego utrzymaniu pozostaje troje dzieci, to jednak nie jest on jedynym żywicielem rodziny. Żona Wnioskodawcy posiada stały dochód z tytułu zatrudnienia. Wnioskodawca nie wykazał okoliczności świadczących o braku możliwości uzyskiwania dochodu z uwagi na całkowitą niezdolność do pracy. Nie korzysta również z pomocy społecznej.
W ocenie ZUS te okoliczności potwierdzają, że sytuacja Wnioskodawcy nie wskazuje na zagrożenie w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Spłata zadłużenia również nie powinna wpłynąć znacząco na pogorszenie tej sytuacji, ponieważ nie musi nastąpić jednorazowo, ale może być rozłożona na raty.
ZUS dodał również, że Wnioskodawca nie wykazał, by poniósł jakieś straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia. Wnioskodawca nie wskazywał również, by w jego przypadku nastąpiła przewlekła choroba lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiająca możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
W reakcji na powyższe Wnioskodawca złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wskazał, że do 31.08.2015r. prowadził działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej. Nie miał wglądu w dokumentację księgową firmy, która była przed nim ukrywana przez wspólnika. Z żoną ma ustanowioną rozdzielność majątkową a wykazane wydatki w kwocie 1.300 zł są jego wydatkami, a nie wspólnymi. Aktualnie nie posiada żadnego dochodu i jest zmuszony wyjechać zagranicę w celu zapewnienia rodzinie podstawowych potrzeb życiowych. Ze względu na trudną sytuację finansową sprzedał samochód, natomiast żona stara się o pomoc z Miejskiego Ośrodka Opieki Społecznej.
Po rozpoznaniu ww. wniosku ZUS decyzją z dnia [...] grudnia 2015r. utrzymał własne rozstrzygnięcie w mocy.
W uzasadnieniu organ podtrzymał wcześniejszą ocenę co do braku podstaw do umorzenia należności a dodatkowo wziął pod uwagę, że z dniem 31.08.2015r. Wnioskodawca zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej i aktualnie, od 08.10.2015r. zgłoszony jest do ubezpieczeń społecznych jako osoba bezrobotna, niepobierająca zasiłku.
Wnioskodawca aktualnie nie posiada dochodu, jednakże zarejestrowany jest w Powiatowym Urzędzie Pracy [...] jako osoba bezrobotna, co w opinii Zakładu zwiększa szanse na podjęcie zatrudnienia i poprawę sytuacji materialnej. Zdaniem ZUS nie można uznać, że obecna sytuacja materialna, chociaż trudna, ma charakter trwały. Wnioskodawca nie przedstawił również żadnej dokumentacji potwierdzającej wysokość deklarowanych przez niego stałych wydatków, jak również dowodu na pozostawanie z żoną w ustroju rozdzielności majątkowej.
D. S. wniósł skargę na powyższą decyzję ZUS, wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zdaniem Skarżącego ZUS naruszył w zaskarżonej decyzji art. 28 ust. 2 i ust. 3 w zw. z art. 32 u.s.u.s.
Skarżący podniósł, że tytułu wykonawcze i zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego wystawione przez ZUS zostały skierowane do egzekucji administracyjnej. W ramach egzekucji Naczelnik Urzędu Skarbowego lub komornik sądowy powinni byli stwierdzić fakt posiadania majątku, z którego można by prowadzić egzekucję, lub też, że nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna. Sąd po rozpoznaniu sprawy nie dopatrzył się naruszenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przepisów regulujących sposób prowadzenia postępowania oraz przepisów prawa materialnego, określających przesłanki umorzenia należności.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że organ rozpatrujący wniosek Strony o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy wraz z odsetkami, orzeka w ramach tzw. swobodnego uznania.
Jak stanowi art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015r., poz. 121 ze zm.), dalej u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4.
Oznacza to, że udzielenie ulgi polegającej na umorzenie zaległości nie jest obowiązkiem organu. Organ może umorzyć określone należności, gdy zostaną spełnione ku temu przesłanki wymienione w art. 28 ust. 3 i ust. 3a u.s.u.s. oraz w § 3 rozporządzenia MGPiPS, lecz może również odmówić takiego umorzenia, mimo spełnienia przez stronę stosownych warunków.
W przypadku wydania przez ZUS decyzji załatwiającej wniosek Strony w sposób odmowny, organ ma obowiązek wyczerpująco uzasadnić takie rozstrzygnięcie i wyjaśnić przyczyny, dla których odmówiono umorzenia zaległości.
Z tego też względu obowiązkiem Sądu rozpoznającego skargę na decyzję w przedmiocie odmowy umorzenia należności jest sprawdzenie, czy postępowanie wyjaśniające, które poprzedziło wydanie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016r., poz. 23), dalej k.p.a. Na mocy tych przepisów ZUS jest zobowiązany do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7), do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80) oraz do wskazania w uzasadnieniu faktycznym decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś w uzasadnieniu prawnym - do wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3).
Zakres okoliczności, jakie organ powinien ustalić i materiału dowodowego, jaki powinien zgromadzić, jest zdeterminowany treścią przesłanek umorzenia należności na ubezpieczenie społeczne, o których mowa w art. 28 ust. 2, 3 i 3a u.s.u.s. Przepisy te stosuje się do odpowiednio składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy zgodnie z art. 32 u.s.u.s.
Na podstawie art. 28 ust. 2 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Jak stanowi ust. 3 tego artykułu, całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Ponadto, jak stanowi art. 28 ust. 3a u.s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Uzasadnione przypadki zostały szczegółowo określone w § 3 ust. 1 rozporządzenia MGPiPS, który stanowi, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Zadaniem Sądu jest więc sprawdzenie, czy ZUS dokonał wyczerpujących ustaleń pozwalających stwierdzić, czy w sprawie zaszły podstawy do umorzenia należności. W ocenie Sądu nie można w tym zakresie zarzucić organowi jakichkolwiek uchybień.
Jeśli chodzi o podstawy do stwierdzenia całkowitej nieściągalności należności to w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że nie nastąpiły przesłanki wymienione w art. 28 ust. 3 pkt 1, 2, 4 i 6 u.s.u.s. Pod uwagę należało wziąć natomiast przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 3 i pkt 5 u.s.u.s.
Jak wynika z tytułów wykonawczych (z dnia 16.11.2015r.) oraz z zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego (z dnia 17.11.2015r.), wobec Skarżącego toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz na Fundusz Pracy za okres od kwietnia 2014r. do maja 2015r., tj. za okres, którego dotyczyło przedmiotowe postępowanie o umorzenie należności.
Na podstawie akt postępowania, jak również z dokumentacji dołączonej do skargi nie wynika, by organ egzekucyjny stwierdził brak majątku, z którego można by prowadzić egzekucję. Z tego względu nie ma mowy o spełnieniu przesłanki określonej w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. Nie można również uznać, że zaistniała podstawa do stwierdzenia całkowitej nieściągalności należności, określona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. Wprawdzie Skarżący w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym, złożonym w toku postępowania wskazał, że nie przysługuje mu prawo własności do nieruchomości, lokalu, czy też gospodarstwa rolnego. Nie jest to jednak równoznaczne z brakiem majątku, z którego można egzekwować należności. Organ egzekucyjny może egzekwować należności pieniężne m.in. z rachunków bankowych, czy też z ruchomości. Z takiej też możliwości, jak wynika to z zawiadomień o zajęciu rachunku bankowego postanowił skorzystać Dyrektor Oddziału ZUS [...]. Dopóki więc postępowanie egzekucyjne jest w toku a organ egzekucyjny podejmuje stosowne czynności w celu wyegzekwowania należności nie można stwierdzić, że w sprawie zaistniała okoliczność polegająca na braku jakiegokolwiek majątku, z którego można by egzekwować należności. Natomiast sam fakt zakończenia działalności gospodarczej, (co według wypisu z CEIDG nastąpiło 31 sierpnia 2015r.), nie stanowi wystarczającej przesłanki do uznania, że Wnioskodawca nie ma środków na spłatę zaległych należności, jeśli nie zostało potwierdzone, że Zobowiązany nie posiada jednocześnie żadnego majątku.
Powyższe okoliczności zdaniem Sądu wskazują, że w sprawie nie zachodziła podstawa do umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 2 i ust. 3 u.s.u.s.
W ocenie Sądu organ nie dopuścił się również uchybień analizując, czy w sprawie zachodzą przesłanki do umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a i § 3 rozporządzenia MGPiPS, które umożliwiają udzielenia takiej ulgi w spłacie należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.
Z § 3 ust. 1 rozporządzenia MGPiPS wprost wynika, że to Skarżący ma wykazać, a więc przedstawić dowody wskazujące, że nie jest w stanie opłacić należności, gdyż pociągnie to dla niego i jego rodziny zbyt ciężkie skutki. Wymóg ten ma istotne znaczenie przy ocenie przesłanki wymienionej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MGPiPS. Ustawodawca stwierdził, że o zbyt ciężkich skutkach dla zobowiązanego można mówić w sytuacji, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Jednak aby uznać, że w konkretnej sprawie taka właśnie sytuacja zachodzi należy wcześniej stwierdzić, że skarżący wykazał, że podjął wszelkie działania, aby wykorzystać zdolność do pracy, a mimo to nie jest w stanie osiągnąć takich dochodów, które pozwalałyby jednocześnie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych i spłatę należności.
Skarżący w toku postępowania podawał, że nie posiada żadnego dochodu a do 31 sierpnia 2015r. prowadził działalność gospodarczą. Po tym dniu, jak ustalił ZUS, Skarżący był zarejestrowany jako osoba bezrobotne w PUP [...]. Sam fakt, że Skarżący posiadał status bezrobotnego nie świadczy jeszcze o spełnieniu przesłanki z § 3 pkt 1 rozporządzenia. O braku możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych w wyniku spłaty należności można mówić w sytuacji, gdy na skutek przyczyn niezależnych, obiektywnych, którym nie można się przeciwstawić, Strona nie jest w stanie podjąć zatrudnienia i zarobić na codzienne utrzymanie oraz na spłatę zadłużenia w ZUS-sie.
W niniejszej sprawie organ nie uzyskał informacji, które na to by wskazywały. Również sam Skarżący, który co do zasady powinien mieć najlepszą wiedzę o sytuacji życiowej, w jakiej się znajduje, nie podnosił, by z przyczyn niezależnych od siebie nie mógł znaleźć pracy. Skarżący nie wskazywał, że nie może znaleźć zatrudnienia z uwagi na trudną sytuację na rynku pracy. Nie wykazywał, że korzysta z możliwości, jakie daje status bezrobotnego (takich jak udział w kursach w celu zdobycia nowych kwalifikacji, czy programach mających na celu aktywizację osób bezrobotnych w jego wieku), a mimo to nie jest w stanie znaleźć pracy. Z akt sprawy nie wynika, by Skarżący musiał ponosić nadzwyczajne wydatki związane choćby z wystąpieniem sytuacji losowej lub innego ciężkiego zdarzenia. Ponoszone przez niego wydatki z tytułu miesięcznych opłat w deklarowanej wysokości 1300zł mają charakter typowy, jeśli chodzi o utrzymanie siebie i rodziny i nie mogą stanowić wyłącznej przyczyny umorzenia należności.
Sąd wziął również pod uwagę, że Skarżący nie przedstawił jakichkolwiek rachunków uprawdopodabniających wysokość kosztów utrzymania, czy też wyciągów z rachunków bankowych, które obrazowałyby jego rzeczywistą sytuację materialną. Brak inicjatywy dowodowej ze strony Skarżącego sprawił, że ocena zaistnienia przesłanek do umorzenia należności mogła zostać dokonana jedynie na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez ZUS. Ten zaś nie dostarczył podstaw do wydania dla Strony pozytywnego rozstrzygnięcia w sprawie. Należy bowiem wskazać, że obowiązek przeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego w sposób pełny i wyczerpujący nie zwalnia Strony z obowiązku przedstawienia tych dowodów, o których ma najlepszą wiedzę. W odniesieniu do sytuacji majątkowej i rodzinnej to Skarżący dysponuje najlepszymi środkami dowodowymi aby wykazać, że jego sytuacja jest na tyle ciężka, że uniemożliwia spłatę należności bez uszczerbku dla zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
Nie można również pominąć, że podane przez Skarżącego okoliczności (w postaci braku pracy) nie są niezmienne. Skarżący jest osobą stosunkowo młodą a brak pracy w jego przypadku należy uznać za okoliczność przemijającą. Jego obecne położenie nie ma więc charakteru stałego i może ulec poprawie. Trzeba zaś wziąć pod uwagę, że umorzenie należności ma charakter definitywny, gdyż powoduje, że okres, za który składki zostały umorzone nie podlega uwzględnieniu przy ustaleniu prawa i wysokości emerytur i rent z ubezpieczeń społecznych.
W cenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dostarczył podstawy do stwierdzenia, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
W sprawie nie zachodzą również podstawy do umorzenia należności w oparciu o § 3 pkt 2 rozporządzenia MGPiPS, skoro Skarżący nie powoływał się w ogóle na wymienione w tym przepisie okoliczności związane z zaistnieniem klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia.
Skarżący w toku postępowania, jak również w skardze nie powoływał się na wystąpienie przesłanki określonej w § 3 pkt 3 rozporządzenia MGPiPS. Skarżący nie podnosił jakichkolwiek okoliczności, które dotyczyłyby jego stanu z zdrowia, czy też członków jego rodziny. Należało więc uznać, że w sprawie nie zachodziła podstawa do umorzenia należności, polegająca na przewlekłej chorobie zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Mając powyższe na względzie należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Materiał dowodowy zebrany w toku postępowania wyjaśniającego jest wyczerpujący zaś wyciągnięte na jego podstawie wnioski znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonej dokumentacji.
Z tych przyczyn Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło