I SA/Rz 74/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-03-15
Skład orzekający: Referendarz sądowy Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, jest zasadny w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, gdy ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia z mocy prawa z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest bezprzedmiotowy z mocy prawa na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 P.p.s.a., co skutkuje umorzeniem postępowania w tym zakresie. Natomiast wniosek o ustanowienie radcy prawnego jest zasadny, gdy sytuacja materialna strony, uwzględniając jej dochody i wydatki, wskazuje na znaczące obciążenie finansowe związane z skorzystaniem z profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący D. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Sprawa dotyczyła decyzji ZUS odmawiającej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody rodziny i wysokie wydatki.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku D. S. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) grudnia 2015 r., nr (...), w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, za okres od kwietnia 2014 r. do maja 2015 r. - postanawia – 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego.
Skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie dla niego radcy prawnego. W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i trójką małoletnich dzieci, a cała rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę żony (3 426 zł miesięcznie), gdyż on sam jest osobą bezrobotną.
Wyszczególniając ponoszone wydatki skarżący wymienił następujące pozycje: spłata kredytów i pożyczek – 1 250 zł miesięcznie, czynsz – 400 zł miesięcznie, media – 350 zł miesięcznie, koszty leczenia 150 zł miesięcznie, opłata za przedszkole – 100 zł miesięcznie, koszty transportu – 400 zł miesięcznie, koszty zajęć dodatkowych dla dzieci – 200 zł miesięcznie, koszty ubezpieczenia majątku- 800 zł rocznie.
Deklarując składniki posiadanego majątku skarżący wymienił jedynie dwa samochody osobowe, o łącznej wartości 15 000 zł.
W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270, ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zgodnie zaś z art. 239 § 1 pkt 1 e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) nie mają obowiązków uiszczenia kosztów sądowych strony skarżące działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Tak więc skarżący, którego sprawa dotyczy właśnie ubezpieczeń społecznych, jest zwolniony, z mocy prawa, z obowiązku uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. W tej sytuacji jego wniosek o przyznanie prawa pomocy jest bezprzedmiotowy, w związku z tym postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, na podstawie art. 249 a P.p.s.a.
Rozpoznaniu podlega jedynie wniosek skarżącego o ustanowienie dla niego radcy prawnego. Mając zaś na uwadze okoliczności wynikające ze złożonego przez niego oświadczenia stwierdzić należy, że wniosek ten jest zasadny, gdyż sfinansowanie przez skarżącego wydatków związanych ze skorzystaniem z usług zawodowego pełnomocnika byłoby dla niego znacznym obciążeniem, gdyż ponoszone wydatki bytowe, pochłaniają praktycznie całość dochodów w jego gospodarstwie domowym.
Z tego więc względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło