I SA/Rz 74/17
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-03-08
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, będąca przedsiębiorcą, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli nie wykaże w sposób wyczerpujący swojej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczej?Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, będąca przedsiębiorcą, nie ma automatycznego prawa do przyznania pomocy prawnej w zakresie częściowym, nawet jeśli wykaże brak środków na pokrycie kosztów postępowania. Przyznanie takiego prawa pozostawione jest uznaniu sądu, który powinien wziąć pod uwagę charakter i strukturę wnioskodawcy, cel jego funkcjonowania, a także fakt, że spółka jest własnością udziałowca realizującego swoje interesy gospodarcze. Niewykazanie przez spółkę w sposób wyczerpujący swojej sytuacji materialnej i zdolności płatniczej, w tym wartości środków trwałych i wyniku finansowego, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca spółka "A" sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Spółka oświadczyła, że jej kapitał zakładowy wynosi 55 000 zł, nie uzyskuje dochodów, a środki w kasie wynoszą 0 zł. Jednocześnie uchyliła się od podania wartości środków trwałych oraz wyniku finansowego za ostatni rok obrotowy. Wpis od skargi wynosił 400 zł.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy "A" sp. z o.o. w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2017 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku "A" sp. z o.o., z siedzibą w R., o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi "A" sp. z o.o., z siedzibą w R., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2016 r., nr [...], w przedmiocie określenia skarżącemu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżąca spółka, występując o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, złożyła oświadczenie o stanie majątkowym, z którego wynika, że jej kapitał zakładowy wynosi 55 000 zł. Zgodnie z oświadczeniem, spółka aktualnie nie uzyskuje żadnych dochodów, a stan jej środków w kasie wynosi 0 zł. Oprócz tego skarżąca stwierdziła, że nie posiada danych na temat wartości jej środków trwałych, ani wysokości zysku lub straty za ostatni rok obrotowy.
Uzasadniając złożony wniosek spółka podkreśliła, że nie stać jej na opłacenia kosztów sądowych w sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla jej działalności, a środków takich nie jest też w stanie wygospodarować.
Jak wynika z zalegającego w aktach sprawy odpisu aktualnego z Krajowego Rejestru Sądowego jedynym udziałowcem skarzącej jest A. B., pełniący jednocześnie funkcję prezesa zarządu spółki.
Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 400 zł.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, w zakresie częściowym, może nastąpić, gdy wykaże ona że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jakkolwiek warunkiem sine qua non przyznania osobie prawnej prawa pomocy jest wykazanie przez nią braku środków na pokrycie określonych kosztów postępowania, to przyznanie tego prawa pozostawione zostało jednak, z woli ustawodawcy, uznaniu sądu, lub referendarza rozpoznającego wniosek w tym przedmiocie. Jak bowiem wynika z przytoczonej wyżej regulacji art. 246 § 2 P.p.s.a., samo wykazanie przez osobę prawną lub inną jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej tego, że nie posiada środków na opłacenia określonych kosztów postępowania, nie rodzi po jej stronie swoistego rodzaju roszczenia o przyznanie jej tego typu ulgi. Świadczy o tym fakt, że w powołanym przepisie użyte zostało sformułowanie "prawo pomocy może być przyznane". Mamy więc w tym wypadku do czynienia z sytuacją odmienną od tej, jaka odnosi się do osób fizycznych, w przypadku których istnieje konieczność zabezpieczenia potrzeb bytowych konkretnych osób. Okoliczności takie nie dotyczą zaś tzw. podmiotów korporacyjnych. Tak więc rozpoznając wniosek tej kategorii wnioskodawców o przyznanie wsparcia ze środków publicznych, niezależnie od ich sytuacji majątkowej oraz wysokości dochodów, należy wziąć pod uwagę także konieczność i zasadność przyznania tego prawa, w świetle takich okoliczności jak charakter i struktura wnioskodawcy oraz cel jego powołania i funkcjonowania w obrocie prawnym.
W przedmiotowej skarżąca, występująca o przyznanie jej wsparcia ze środków publicznych nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, gdyż jej oświadczenie, poza wysokością kapitału zakładowego i przytoczeniem ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, nie zawiera żadnych informacji dotyczących jej sytuacji materialnej i zdolności płatniczych. Prezes zarządu spółki, składający oświadczenie w jej imieniu, uchylił się od przedstawienia wartości należących do spółki środków trwałych oraz jej wyniku finansowego za ostatni rok obrotowy, tym samym przesądził o negatywnym załatwieniu wniosku spółki, gdyż z uwagi na pełnioną funkcję, musi posiadać wiedzę, co do tych okoliczności.
Niezależnie od powyższego, w tym miejscu należy jedynie zaznaczyć, że w niniejszej sprawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wystąpiła spółka z o.o., będąca w dodatku przedsiębiorcą, a więc podmiot powołany w celu pomnażania zysków swojego udziałowcy. Tak więc, w sensie ekonomicznym, skarżąca spółka jest własnością tegoż udziałowca i jego interesy gospodarcze realizuje. Nie sposób jest więc przyjąć, że realizuje ona jakieś szczególnie doniosłe społecznie cele i zadania, a zatem brak jest podstaw do jej uprzywilejowanego traktowania, w stosunku do innych uczestników obrotu gospodarczego, poprzez przyznanie jej dofinansowania ze środków publicznych, w postaci prawa pomocy.
Tak więc, nawet jeżeli skarżąca doświadcza obecnie problemów finansowych, to w pierwszej kolejności winna zwrócić się o pomoc do swojego jedynego udziałowcy i jednocześnie prezesa zarządu, z woli którego funkcjonuje w obrocie prawnym.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2, w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło