I SA/Rz 743/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Barbara Stukan-Pytlowany Sędziowie NSA Jacek Surmacz /spr./ WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 10 czerwca 2009r. sprawy ze skargi R. K. i C. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2008r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2008r. nr [...], 2) określa, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących R. K. i C. T. solidarnie kwotę 500 (słownie: pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Rz 743/08 Uzasadnienie Przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2008r. Nr [...], którą to decyzją, po rozpatrzeniu odwołań R. K. i C. T. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2008r. Nr [...]w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowych z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2004-2007, w łącznej kwocie 889,10zł oraz "odsetek w kwocie 246,00zł", organ odwoławczy uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium wskazało, że w aspekcie art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.; powoływanej dalej jako: Ordynacja podatkowa) ocena istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego uzasadniającego umorzenie w całości lub w części zaległości podatkowej pozostawiona jest uznaniu organu podatkowego, co nie oznacza iż organ ten może oceniać materiał zgromadzony w sprawie w sposób dowolny. Przeciwnie właściwa ocena wystąpienia bądź braku ustawowych przesłanek w indywidualnej sprawie może być dokonana dopiero po wnikliwym i wszechstronnym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego i okoliczności występujących w sprawie, poprzedzonym wyczerpującym zebraniem materiału dowodowego oraz dokładnym wyjaśnieniem okoliczności faktycznych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia (art. art. 122, 187 i 191 Ordynacji podatkowej). Kolegium wskazało, że treść uzasadnienia decyzji wydanej przez organ I instancji wskazuje, iż organ ten nie dokonał analizy zdolności płatniczej R. K. i C. T. oraz warunków ich egzystencji, z uwzględnieniem stanu na dzień wydania decyzji, ani też nie przeprowadził zabiegu indywidualizacji tj. zrekonstruowania treści przesłanek ujętych w art. 67 Ordynacji podatkowej na tle konkretnego stanu faktycznego. W szczególności organ nie uzasadnił i nie wykazał w decyzji, w jakiej relacji pozostają dochody strony wobec jej niezbędnych wydatków i czy w tej konkretnej sytuacji jest ona zdolna do zapłaty zaległości bez uszczerbku dla egzystencji własnej i rodziny. Ponadto organ nie wskazał sposobu wyliczenia wysokości odsetek za zwłokę. W skardze na decyzję SKO skarżący podnieśli, że zostały naruszone ich prawa wynikające z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez wydanie niezgodnej z prawem decyzji przez organ I instancji. Wskazano na art. 64 ust. ust. 1, 2 i 3, art. 74 ust. ust. 1, 2, 3, 4, art. 77 ust. 1, art. 40, art. 32, art. 21 ust. ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Wskazano również w skardze na fakt pobicia skarżącego przez "ormowców" w latach 80-tych dwudziestego wieku. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko oraz zauważyło, że skarga nie zawiera żadnych zarzutów skierowanych do decyzji wydanej przez Kolegium. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Stosownie do art. 1 § § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z mocy art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie; kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy wskazać, iż z akt postępowania administracyjnego wynika, że nie zostało skutecznie wywołane postępowanie odwoławcze odnośnie skarżącej R. K., gdyż odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2008r. Nr [...] nie zostało podpisane przez R. K., mimo iż została ona wymieniona jako odwołująca się. Odwołanie zostało podpisane przez skarżącego C. T. z adnotacją że również z upoważnienia R. K. W trakcie postępowania sądowego usunięto wątpliwości, że adnotacja z "up. K. R." jest podpisem pochodzącym od R. K. Sąd bowiem procedował w celu usunięcia braku formalnego skargi polegającego na niepodpisaniu skargi przez skarżącą R. K. Ten brak formalny skargi został usunięty poprzez podpisanie skargi przez skarżącą. Na rozprawie przed Sądem w dniu 10 czerwca 2009r. skarżący R. K. wyjaśnił, że w postępowaniu administracyjnym na wszelkich pismach, gdzie widnieje wyżej opisane sformułowanie: "z u.p. K. R." to zostało ono nakreślone przez niego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, co wynika jednoznacznie z treści decyzji z dnia [...] sierpnia 2008r., rozpatrzyło odwołania wniesione przez R. K. i C. T. Stanowi to o naruszeniu przepisów postępowania i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. Uchybienie przepisom postępowania polegało na niewezwaniu R. K. do usunięcia braków w trybie art. 169 § 1 w zw. z art. 168 § 3 Ordynacji podatkowej. Ponadto Sąd stwierdził naruszenie art. 166 Ordynacji podatkowej i to zarówno przed organem pierwszej jak i drugiej instancji. Mianowicie, stosownie do art. 166 § 1 Ordynacji podatkowej, w sprawach, w których prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwym jest ten sam organ podatkowy, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Z przepisu tego wynika, że muszą wystąpić łącznie następujące warunki, które pozwolą na prowadzenie jednego postępowania dotyczącego więcej niż jednej strony: - prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego, - prawa i obowiązki stron wynikają z tej samej podstawy prawnej, - właściwy jest ten sam organ podatkowy. Te trzy warunki muszą wystąpić łącznie. C. T., wnioskiem z dnia 10 marca 2008r., a K. R., wnioskiem z dnia 8 maja 2008r. Zwrócili się o umorzenie zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za lata 2004 – 2007. Wnioskodawcy ponoszą solidarną odpowiedzialność za te zobowiązania podatkowe i zasadą odpowiedzialności solidarnej stosuje się do nich z chwilą doręczenia decyzji (nakazu płatniczego) osobie, na którą, zgodnie z odrębnymi przepisami, wystawia się decyzję (nakaz płatniczy) (art. 92 § 2 Ordynacji podatkowej). Do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązanie podatkowe stosuje się przepisy kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych (art. 91 Ordynacji podatkowej). Z mocy art. 366 § 1 Kodeksu cywilnego kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (solidarność dłużników). Odnosząc zasady odpowiedzialności solidarnej do przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, stanowiących podstawę materialną dla umorzenia zaległości podatkowej, stwierdzić należy że wprawdzie obowiązki C. T. i R. K. wynikają z tej samej podstawy prawnej i właściwy jest ten sam organ podatkowy, ale nie występuje ten sam stan faktyczny, gdyż każda z tych osób solidarnie zobowiązana do zapłaty podatku jest indywidualizowana w aspekcie przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Zresztą Kolegium w zaskarżonej do Sądu decyzji zauważyło, że organ I instancji uchylił się od indywidualizacji przesłanek ujętych w art. 67 Ordynacji podatkowej. Powyższe oznacza, że każdy ze złożonych wniosków wszczął odrębne postępowania, a to odnośnie wniosku C. T. i R. K. Naruszenie art. 166 Ordynacji podatkowej mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. To naruszenie przepisów zaistniało przed organami obu instancji i wobec tego Sąd uchylił zarówno zaskarżoną decyzję Kolegium jak i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, uznając że jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy (art. 135 p.p.s.a.). Sąd orzekł również po myśli art. 152 p.p.s.a., określając że uchylone decyzje nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku. Po myśli art. 200 p.p.s.a. Sąd zasądził od SKO na rzecz skarżących solidarnie zwrot kosztów postępowania, które w niniejszej prawie ograniczyły się do wysokości uiszczonego przez skarżących solidarnie wpisu należnego od skargi.