I SA/Rz 744/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Barbara Stukan-Pytlowany /spr./ Sędziowie NSA Jacek Surmacz WSA Kazimierz Włoch Protokolant sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 18 grudnia 2007r. sprawy ze skarg J. G. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2007r. nr nr: [...], [...], w przedmiocie określenia kwot wynikających z długu celnego - oddala skargi - Decyzjami z dnia [...] lipca 2007r. nr [...] i nr [...] Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu odwołań J.G. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] marca 2007r. nr [...] stwierdzającej, iż kwota wynikająca z długu celnego zaksięgowana według zgłoszenia celnego JDA SAD poz. ew. [...] z dnia 27 grudnia 2006r. w wysokości 250 zł i jest niższa od kwoty prawnie należnej wynoszącej 1.257 zł i dokonującej retrospektywnego zaksięgowania kwoty 1.007 zł stanowiącej różnicę pomiędzy kwota wynikającą z długu celnego prawnie należną a kwota zaksięgowaną według zgłoszenia celnego oraz od decyzji z tej samej daty nr [...] w stwierdzającej, iż kwota wynikająca z długu celnego zaksięgowana według zgłoszenia celnego JDA SAD poz. ew. [...] z dnia 27 grudnia 2006r. w wysokości 303 zł, jest niższa od kwoty prawnie należnej wynoszącej 874 zł i dokonującej retrospektywnego zaksięgowania kwoty 571 zł stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą wynikającą z długu celnego prawnie należną, a kwota zaksięgowaną według zgłoszenia celnego – utrzymał w mocy obie decyzje organu I instancji. W uzasadnieniach swoich decyzji organ odwoławczy podniósł, iż w dniu 27 grudnia 2006r. J.G. złożył zgłoszenia celne zaewidencjonowane przez Oddział Celny w R. pod poz. Ew [...] i [...]wnioskując o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu sprowadzone ze Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej towary w postaci używanego motocykla marki: Harley Davidson Road King rok produkcji 2001r. oraz używanego pojazdu terenowego Quad marki Yamaha rok produkcji 2006. Organ celny przyjął powyższe zgłoszenia celne jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 62 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (Dz. Urz. WEL 302 z 19.X.1992r. ze zm. powołanego dalej jako WKC.), obliczył należne cło w wysokości 6% odnośnie motocykla Harley - Davidson Road King oraz w wysokości 10 % odnośnie pojazdu terenowego Quad, a następnie przystąpił do ich weryfikacji w trybie art. 68 WKC. Po przyjęciu zabezpieczenia towary których dotyczyły zgłoszenia celne na mocy art. 74 WKC i art. 248 Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego WKC Dz.U. 2253 z dnia 11.10.1993 r. z zm.- zwanego dalej jako Rozporządzenie Wykonawcze, zostały zwolnione . W wyniku weryfikacji zgłoszeń celnych oraz załączonych dokumentów dokonanej na podstawie art. 68 WKC stwierdzono, że wartość transakcyjna zgłaszanych towarów- 1100 USD w przypadku motocykla Harley - Davidson Road King i 800 USD w przypadku pojazdu terenowego Quad znacząco odbiega od cen towarów podobnych na rynku kraju eksportera - odpowiednio strona internetowa www.eBay.com cena na aukcji online motocykla nieuszkodzonego podobnego do motocykla Harley Davidson Road King rok produkcji 2001r z opcją "Kup teraz" wynosi 12500 USD, 12750 USD, 16.000 USD, www.harley-davidson.com - 12500 USD, zaś w przypadku pojazdu terenowego Quad rok produkcji 2006 ceny na ogólnodostępnej stronie internetowej www.eBay.com pojazdów typu Quad podobnych do przedmiotowego pojazdu kształtowały się odpowiednio: 3.000 USD, 4130 USD, a na stronie interenetowej www.themotoplex.com 7.249 USD. W konsekwencji powyższych ustaleń wydane zostały przez Naczelnika Urzędu Celnego wyżej opisane decyzje z dnia [...] marca 2007r. W odwołaniach od tych decyzji skarżący zarzucił, iż w trakcie postępowania przedstawił szereg dowodów dla wykazania nabycia motocykli za kwoty określone w fakturach, ponadto pojazdy były uszkodzone i wymagały napraw co potwierdził rzeczoznawca w swej opinii. Organ celny uznał za właściwe ceny podane na różnych stronach internatowych przy odmówieniu wiary wydrukom z aukcji internatowych przedłożonych przez odwołującego, co doprowadziło do wydania decyzji z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów oraz przepisów WKC. Dyrektor Izby Celnej wyżej przedstawionymi decyzjami z dnia [...] lipca 2007r. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Organ odwoławczy powołał się na definicję wartości celnej zawartą w art. 29 WKC, zgodnie z którą wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar Wspólnoty, ustalana o ile jest to konieczne z uwzględnieniem art. 32 i 33. W niniejszej sprawie należało zastosować art. 181 a Rozporządzenia Wykonawczego zgodnie z którym wartość transakcyjna nie musi być przyjęta za wartość celną w wypadku gdy organ celny ma uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę określoną w art. 29 WKC. Wiarygodność dokumentów służących za podstawę określenia wartości celnej towaru obejmuje nie tylko ich autentyczność, ale także wiarygodność podanej w nich ceny transakcyjnej. W przedmiotowych sprawach uzasadnione były wątpliwości organu celnego co do rzetelności ceny transakcyjnej motocykli określonej w dokumentach handlowych, gdyż cena ta pozostawała w wyraźnej dysproporcji z ogólnymi zwyczajowymi cenami rynkowymi podobnych pojazdów określonymi na wyżej opisanych stronach internatowych. Uwzględniając treść dokumentów przedstawionych przez stronę stwierdzono, iż jedynym dokumentem odnoszącym się do płatności za sprowadzony towar są egzemplarze faktur, które same w sobie nie mogą stanowić podstawy do przyjęcia, że cena w nich określona jest wartością transakcyjną towaru i że spełnione zostały przesłanki z art. 29 WKC. Opinie biegłych z dnia 22 grudnia 2006r. przedstawione przez stronę określające wartość rynkową pojazdów z uwzględnieniem ich stanu faktycznego, stopnia przebiegu i wyposażenia, również wskazują że wartość ta jest znacznie wyższa od wartości zadeklarowanej w zgłoszeniach celnych. Wobec powyższych okoliczności istniały podstawy do zakwestionowania wiarygodności złożonych dokumentów służących do określenia wartości celnej w zakresie ceny transakcyjnej. Dla ustalenia wartości celnej nie przydatne były metody określone w art. 30 ust. 2 pkt. a i b WKC, gdyż motocykle używane stanowią szczególny rodzaj towarów i zastosowanie tych metod w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych bądź podobnych jest problematyczne. Niemożliwe jest znalezienie pojazdów o identycznym lub podobnym stopniu zużycia. Z kolei metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych określona w art. 30 ust. 2 pkt. c WKC może znaleźć zastosowanie wyłącznie w przypadku importu dla celów handlowych towarów masowych. Przeciwko ustaleniu wartości celnej w oparciu o metodę wartości kalkulowanej określoną w art. 30 ust. 2 pkt. c WKC przemawia fakt, iż pojazdy używane nie są produkowane jako takie. Kwestionując cenę transakcyjną podaną w rachunkach ustalono wartość celną towarów z wykorzystaniem metody przewidzianej w art. 31 WKC tj. metodą ostatniej szansy. Według treści tego przepisu jeżeli wartość celna nie może być ustalana na podstawie przepisów art. 29 lub 30 jest ustalana na podstawie dostępnych danych we Wspólnocie z zastosowaniem środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: 1) artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., 2) Porozumienia w Sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. (Dz.U. UE L z dnia 23 grudnia 1994). Zgodnie z przepisami powyższego Porozumienia, w sytuacji gdy wartość celna przywożonych używanych pojazdów, ustalana jest w oparciu o art. 31 WKC istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających średnie ceny rynkowe na obszarze Wspólnoty. Biegły ustalił wartość rynkową pojazdów z uwzględnieniem cen rynkowych " Pojazdy Samochodowe- Wartość Rynkowa XII 2006r." mając na względzie również stan techniczny pojazdów. W efekcie tego organ celny prawidłowo przyjął za podstawę ustalenia wartości celnej motocykla marki Harley - Davidson wartość określoną przez rzeczoznawcę w opinii z dnia 22.XII.2006r. w wysokości 29.800 zł, a w przypadku pojazdu terenowego Quad wartość określona w opinii z tej samej daty w wysokości 19.900zł, przy czym od każdej z tych kwot odliczono należności występujące w związku z importem tj. 10% zwyczajowo przyjętej marży, 22% podatku od towarów i usług oraz 6% cła odnośnie motocykla i 10% cła odnośnie pojazdu terenowego. Organ odwoławczy podniósł, iż organ I instancji należycie ocenił zebrany materiał dowodowy, wykazał powody zakwestionowania wartości transakcyjnej i nie doszło do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów. Ocenie organu podlegały wszystkie dokumenty przedstawione przez stronę. Sam fakt potwierdzenia faktur, przez amerykańskiego notariusza nie prowadzi do nadania takiemu dokumentowi rangi wyższego dowodu, ani do uznania go za dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 ustawy z dnia 29.08.2997 r. (Dz. U. z 2005 r., nr 8 poz. 60 ze zm., powołanej dalej jako ordynacja podatkowa). Organ I instancji miał prawo korzystać ze wszelkich dostępnych materiałów i informacji, w tym zawartych na stronach internetowych. Fakt przedstawienia przez skarżącego rachunków odnośnie zakupu części do motocykli świadczy o nieprawidłowym zadeklarowaniu wartości celnej i potwierdza zasadność wątpliwości organu celnego w tym względzie. Strona naprowadziła na dodatkowe koszty związane z zakupem towarów, które zgodnie z przepisami WKC powinny podlegać doliczeniu do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej, jednakże w oparciu o przedstawiony przez nią materiał dowodowy nie można było ustalić jak zmienił się stan towaru od daty zakupu do daty dokonania zgłoszenia celnego. Na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2007r. J.G. wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w których wnosił o uchylenie zaskarżonych decyzji i umorzenie postępowania w sprawie ewentualnie o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających ich decyzji organu I instancji i przekazanie spraw organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W skargach zarzucono naruszenie - art. 29 WKC poprzez uznanie, iż wartość towaru za jaką nabył go skarżący nie może być wartością transakcyjną - art. 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów - art. 178 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez odebranie stronie czynnego udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu skarg podniesiono, iż pojazdy były używane i uszkodzone w sposób wymagający napraw co potwierdził rzeczoznawca w opiniach jak i funkcjonariusze służb celnych. Pojazdy były nabyte w tym stanie za cenę określoną w fakturach. Organ uznał ceny podawane na różnych stronach internetowych za wiążące, gdy dotyczyły one innych modeli i to w stanie nieuszkodzonym, a odmówił wiary i mocy dowodowej cenom z aukcji internetowych przedstawionych przez skarżącego. Organ I instancji nie wyjaśnił jakie znaczenie dla ceny transakcyjnej miała okoliczność braku kosztów składowania pojazdów. Z tych względów organ kierował się dowolnością i przekroczył ramy swobodnej oceny dowodów. Ponadto organ I instancji ograniczył skarżącemu prawo do brania czynnego udziału w postępowaniu i obrony swego stanowiska, bowiem w piśmie z dnia 5 lipca 2007r. poinformował go o przedłużeniu załatwienia sprawy do 17 sierpnia 2007r., a już w dniu [...] lipca 2007r. wydał zaskarżone decyzje. W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Celnej wnosił o ich oddalenie i podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skargi są bezzasadne. Kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie zasadności zastosowania przez organy celne art. 181 a Rozporządzenia Wykonawczego. Przepis ten stanowi, iż wartość transakcyjna nie musi być przyjęta za wartość celną w przypadku gdy organ celny ma uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę określoną w art. 29 WKC. W niniejszej sprawie w dniu 27 grudnia 2006r. J.G. złożył zgłoszenia celne zaewidencjonowane przez Oddział Celny w R. pod poz. Ew [...] i [...]wnioskując o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu sprowadzone ze Stanów Zjednoczonych Ameryki towary w postaci używanego motocykla marki: Harley Davidson Road King rok produkcji 2001r. oraz używanego pojazdu terenowego Quad rok produkcji 2006. Organ celny przyjął powyższe zgłoszenia celne jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 62 WKC (Dz. Urz. WEL 302 z 19.X.1992r. ze zm.), obliczył należne cło w wysokości 6% i 10%, a następnie przystąpił do ich weryfikacji w trybie art. 68 WKC. Po przyjęciu zabezpieczenia towary których dotyczyły zgłoszenia celne na mocy art. 74 WKC i art. 248 Rozporządzenia Wykonawczego zostały zwolnione . W wyniku weryfikacji zgłoszeń celnych oraz załączonych dokumentów dokonanej na podstawie art. 68 WKC stwierdzono, że wartość transakcyjna zgłaszanych towarów- 1100 USD w przypadku motocykla Harley - Davidson Road King i 800 USD w przypadku pojazdu terenowego Quad znacząco odbiega od cen towarów podobnych na rynku kraju eksportu - odpowiednio strona internetowa www.eBay.com cena na aukcji online motocykla nieuszkodzonego podobnego do motocykla Harley Davidson Road King rok produkcji 2001r z opcją "Kup teraz" wynosi 12500 USD, 12750 USD, 16.000 USD a na stronie internatowej www.harley-davidson.com - 12500 USD, zaś w przypadku pojazdu terenowego Quad Yamaha rok produkcji 2006 ceny na ogólnodostępnej stronie internetowej www.eBay.com pojazdów typu Quad podobnych do przedmiotowego pojazdu kształtowały się odpowiednio: 3.000 USD, 4130 USD, a na stronie interenetowej www.themotoplex.com 7.249 USD. Organy celne zobowiązane są do czuwania aby wartość celna przywożonych towarów była określona w prawidłowej wysokości. Wartość celna towaru jest niezależna od tego, czy importer otrzymał za "darmo" towar wprowadzony na obszar celny, czy też kupił go po wyjątkowo "okazyjnej" z różnych względów cenie. Wątpliwości czy zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę określoną wart. 29 WKC, organy celne mogą powziąć na podstawie wszelkich danych. Wiarygodność faktury–rachunku obejmuje nie tylko jego autentyczność ale także wiarygodność podanej ceny transakcyjnej. Dokument taki nie jest wiarygodny, gdy podana w nim cena budzi oczywiste wątpliwości tj. gdy w sposób oczywisty nie odzwierciedla ona rzeczywistej wartości towaru lub jej wysokość budzi poważne wątpliwości co do tego czy nie została zaniżona. W ocenie Sądu organy celne powzięły uzasadnione wątpliwości, iż cena transakcyjna która została zadeklarowana jako wartość celna była zaniżona gdyż była ona kilkakrotnie niższa od cen zamieszczonych na wyżej opisanych stronach internetowych. Kwestionując cenę transakcyjną podaną w rachunkach ustalono wartość celną towarów z wykorzystaniem metody przewidzianej wart. 31 WKC tj. metodą ostatniej szansy. Według treści tego przepisu jeżeli wartość celna nie może być ustalana na podstawie przepisów art. 29 lub 30 jest ustalana na podstawie dostępnych danych we Wspólnocie z zastosowaniem środków zgodnych zasadami i ogólnymi przepisami: 3) artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., 4) Porozumienia w Sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. (Dz.U. UE L z dnia 23 grudnia 1994). Zgodnie z art. 7 powyższego Porozumienia jeżeli wartość celna importowanych towarów nie może być ustalana zgodnie z postanowieniami artykułów od 1-6, wartość taka będzie ustalana w inny rozsądny sposób zgodny z zasadami i ogólnymi postanowieniami niniejszego Porozumienia i artykułu VII GATT 1994r. i na podstawie danych dostępnych w kraju przywozu. Przepis powyższy dawał podstawę do określenia wartości celnej w oparciu o opinię biegłego. Przedstawione opinie nie budziły zastrzeżeń zarówno przez skarżącego jak i organu celnego. W efekcie tego organy celne prawidłowo przyjęły za podstawę ustalenia wartości celnej motocykla marki Harley - Davidson wartość określoną przez rzeczoznawcę w opinii z dnia 22.XII.2006r. w wysokości 29.800zł, a w przypadku pojazdu terenowego Quad wartość określona w opinii z 27. XII.2006r. w wysokości 12.900zł, przy czym od każdej z tych kwot odliczono należności występujące w związku z importem tj. 10% zwyczajowo przyjętej marży, 22% podatku od towarów i usług oraz 6% cła w stosunku do motocykla marki Harley - Davidson i 10% w stosunku do pojazdu terenowego Quad. W obu opiniach rzeczoznawcy opisali występujące w motocyklach uszkodzenia i uwzględnili ich wpływ na wartość pojazdów. Organy celne podjęły należyte działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego dopuszczając dowody zarówno z urzędu jak i wszystkie dowody przedstawione przez stronę w postaci dokumentów i w sposób wyczerpujący oceniły cały zebrany materiał dowodowy nie przekraczając ram swobodnej jego oceny. Z uwagi na powyższe bezzasadne są zarzuty zawarte w skargach odnośnie naruszenia przez organy celne art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 29 WKC. W skardze podniesiony został również zarzut naruszenia art. 178 § 1 Ordynacji podatkowej na skutek ograniczenia skarżącemu czynnego udziały w postępowaniu i obrony swego stanowiska, jako, że w piśmie w dnia 5 lipca 2007 r. organ II instancji przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia 17 sierpnia 2007 r., a już w dniu 27 lipca 2007 r. wydał zaskarżone decyzje. W ocenie Sądu powyższy zarzut również jest bezzasadny. W piśmie z dnia 29 maja 2007 r. organ odwoławczy poinformował pełnomocnika skarżącego o przysługującym mu z mocy art. 123 § 1 i 178 § 1 Ordynacji podatkowej prawie do czynnego udziału w postępowaniu z możliwością składania wyjaśnień, przedstawiania dowodów i zapoznania się z aktami sprawy. W piśmie z dnia 15 czerwca 2007 r. poinformowano stronę o zakończeniu postępowania zgodnie z art. 200 Ordynacji podatkowej i o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Pismo to zostało doręczone pełnomocnikowi strony 22.06.2007 r. Mimo upływu wyznaczonego terminu, w trybie art. 200 Ordynacji Podatkowej skarżący nie wnosił żadnych zastrzeżeń, wniosków ani nie zapoznał się z aktami sprawy – nie wnioskował również o przedłużenie tego terminu. W tej sytuacji zarzut zawarty w skardze przy uwzględnieniu, że skarżący nie wskazał w jaki konkretnie sposób ograniczono jego uprawnienia procesowe, jest bezzasadny. Z uwagi iż organy celne nie naruszyły prawa materialnego jak i procesowego skargi jako bezzasadne podlegały oddaleniu w oparciu o art. 151 p.p.s.a. ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270).