I SA/Rz 745/14

PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-10-08

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże brak środków na ich pokrycie, a jej majątek (kapitał zakładowy, środki trwałe) wielokrotnie przewyższa wartość tych kosztów?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli mimo wykazania braku środków na rachunkach bankowych, jej majątek trwały oraz kapitał zakładowy wielokrotnie przewyższają wartość kosztów sądowych. Sąd ma uznaniowy charakter przyznawania prawa pomocy, a status przedsiębiorcy, którego celem jest zysk, nie uzasadnia przyznania ulgi ze środków publicznych, chyba że pełni on szczególnie istotną funkcję społeczną.
Stan faktyczny
Spółka "A" sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku VAT. Spółka wykazała kapitał zakładowy w wysokości 110 000 zł, środki trwałe o wartości 140 000 zł, stratę w ostatnim roku obrotowym w wysokości 137 298,61 zł oraz zerowe salda na trzech rachunkach bankowych. Podkreśliła, że jest stroną w 12 sprawach przed sądem, a łączna suma wpisów przekracza jej możliwości finansowe, wskazując na zajęcie rachunków bankowych i zamiar złożenia wniosku o upadłość. Wpis w przedmiotowej sprawie wynosił 304 zł, a suma wpisów we wszystkich sprawach 5 889 zł.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy spółce "A" sp. z o.o.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 8 października 2014 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku "A" sp. z o.o., z siedzibą w S., o przyznanie tej spółce prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) czerwca 2014 r., nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2011 r., - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca spółka wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z tym, złożyła oświadczenie o stanie majątkowym, zgodnie z którym wartość jej kapitału zakładowego wynosi 110 000 zł, wartość zgromadzonych przez nią środków trwałych 140 000 zł, a ostatni rok obrotowy zamknęła stratą w wysokości 137 298,61 zł. Spółka podała również, że posiada trzy rachunki bankowe, których saldo, na dzień złożenia wniosku, wynosi 0 zł. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy spółka podkreśliła, że jest stroną w 12 sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem, a łączna suma wpisów od skarg przekracza zakres jej możliwości finansowych. Jej kondycja finansowa związana jest głównie z tym, że rachunki bankowe spółki zostały zajęte, w związku z prowadzonymi wobec niej postępowaniami egzekucyjnymi, a także pogorszeniem koniunktury na rynku usług transportowych, na którym spółka działa. Z uwagi na wyżej wymienione trudności spółka nosi się z zamiarem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej, co zamierza uczynić w najbliższych dniach. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 304 zł, natomiast łączna suma wpisów we wszystkich sprawach ze skarg spółki, zawisłych przed tut. Sądem, 5 889 zł. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, w zakresie częściowym, może nastąpić, gdy wykaże ona że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wynika z przytoczonego wyżej przepisu przyznanie prawa pomocy innym podmiotom niż osoby fizyczne uzależnione jest nie tylko od ich sytuacji materialnej. Ustawodawca bowiem posługując się terminem "może zostać przyznane" pozostawił decyzję w tym zakresie uznaniu sądu, co oznacza, że nawet gdy wnioskodawca wykaże brak środków na pokrycie określonych kosztów postepowania, to nie rodzi to po jego stronie swoistego rodzaju "roszczenia" o przyznanie mu prawa pomocy. Udzielając bowiem tego rodzaju ulgi rozważyć bowiem należy takie okoliczności jak status wnioskodawcy, cele jego działania oraz potencjalne skutki odmowy przyznania mu wsparcia. Mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że z oświadczenia spółki nie wynika, że nie dysponuje ona wystarczającymi środkami na pokrycie kosztów sądowych, związanych z niniejszą sprawą, jak również pozostałymi sprawami, zawisłymi przed tut. Sądem. Wynika to przede wszystkim z tego, że suma wpisów od skarg w tych wszystkich sprawach znajduje pełne i wielokrotne pokrycie w wartości zgromadzonych przez spółkę środków trwałych. Podobnie wysokość kapitału zakładowego spółki, opiewa na kwotę wielokrotnie przekraczającą wartość wspomnianych wpisów od skarg. W tej sytuacji twierdzenia o braku środków na sfinansowanie przedmiotowych wydatków nie znajdują potwierdzenia w okolicznościach sprawy. W tym miejscu dodać należy, że wniosku co do braku możliwości opłacenia kosztów sądowych nie można wywieść z faktu, że ostatni rok obrotowy spółka zamknęła stratą, a salda jej rachunków bankowych wynoszą po 0 zł. Strata bowiem, o której mowa w oświadczeniu, jest tzw. stratą bilansową, stanowiącą różnice przychodów i kosztów ich uzyskania (obejmujących między innymi wartość poczynionych inwestycji i dokonanych odpisów amortyzacyjnych), nie odzwierciedla więc w sposób bezpośredni finansowych efektów prowadzonej działalności, natomiast brak środków na rachunkach bankowych nie świadczy o braku jakiegokolwiek majątku, chociażby w postaci ruchomości, posiadających określoną wartość rynkową. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy spółka zaznaczyła, że w związku z fatalną kondycją finansową zamierza wystąpić o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Postępowanie układowe i naprawcze (Dz. U. 2012 r. poz. 1112, ze zm.) przeprowadzenie tego rodzaju postępowania uwarunkowane jest posiadaniem przez wnioskodawcę środków na zaspokojenie związanych z nim kosztów. W tej więc sytuacji zasadnie można przyjąć, że spółka środkami takimi dysponuje, co potwierdza konstatację, że jej twierdzenia o braku możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków, w tym środków na pokrycie kosztów związanych z niniejszą sprawą, nie znajdują potwierdzenia w rzeczywistości. Niezależnie od powyższego dodać także należy, że nawet gdyby przyjąć, że skarżąca rzeczywiście nie dysponuje majątkiem, umożliwiającym jej sfinansowanie kosztów sądowych, związanych z zainicjowanymi przez nią postępowaniami, to i tak brak jest podstaw do przyznania jej prawa pomocy. Wynika to głównie z tego, że skarżąca jest przedsiębiorcą, którego celem, jest pomnażanie zysków jej wspólników, a więc brak jest podstaw do uznania, że pełni ona szczególnie istotną funkcję społeczną, która przemawiałaby za przyznaniem jej ulgi, w postaci prawa pomocy. W związku z tym brak jest argumentów przemawiających za udzieleniem jej wsparcia ze środków publicznych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło