I SA/Rz 746/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 30 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym skargi B.K. w przedmiocie informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2018r. nr [...] dotyczącej korekty dokumentów rozliczeniowych - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę. Skarżąca B.K. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na pismo informacyjne Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2018r. nr [...] w przedmiocie dokonanej korekty dokumentów rozliczeniowych, którą to informację zinterpretowała jako decyzję administracyjną tego organu, odmawiającą Skarżącej dokonania korekty wysokości składek na ubezpieczenia społeczne, w okresie po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że przedmiotowa sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W uzasadnieniu podkreślił, że przedmiotowe pismo ma charakter informacyjny i wyjaśniający, nie stanowi natomiast decyzji administracyjnej. Zaznaczył również, że nawet gdyby przyjąć, że pismo to stanowi władcze rozstrzygniecie o prawach i obowiązkach strony - sprawa taka, z uwagi na jej zakres przedmiotowy, nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Właściwym w przedmiotowej sprawie byłby bowiem sąd powszechny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres sądowej kontroli administracji określony został w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.)- dalej P.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej na akt lub czynność objęte zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 i § 3 P.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie, obejmującym m. in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, a także orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, stosując przy tym środki określone w tych przepisach. Ustawą szczególną, dającą sądom administracyjnym prawo kontroli decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w ściśle określonym zakresie przedmiotowym jest ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 963 ze. zm.)- dalej u.s.u.s. Zgodnie z art. 83 ust. 1 i 2 u.s.u.s. Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw, przedmiotowo określonych w treści tego przepisu, od których przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie natomiast z art. 476 § 2 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101 ze zm.); dalej k.p.c. przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących: ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia rodzinnego; emerytur i rent; innych świadczeń w sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych; odszkodowań przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego oraz Centralnym Biurze Antykorupcyjnym. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą zatem – co do zasady - do spraw cywilnych podlegających rozpoznaniu w postępowaniu przed sądem powszechnym według przepisów Kodeks postępowania cywilnego (art. 1 k.p.c.). W tych sprawach, co do zasady, właściwy jest zatem sąd powszechny. Kognicja sądu administracyjnego została natomiast określona w treści art. 83 ust. 4 u.s.u.s., zgodnie z którym od decyzji ZUS: - przyznającej świadczenie w drodze wyjątku, - odmawiającej przyznania takiego świadczenia, - w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, - w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, odwołanie nie przysługuje, natomiast strona ma prawo wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - w trybie i na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra - do którego to wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Do rozpoznania skargi na decyzję wydaną w opisanym trybie i przedmiocie właściwy jest sąd administracyjny. Natomiast sprawa objęta skargą nie mieści się w katalogu spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne określonych w art. 3 § 2 i § 3 P.p.s.a. W związku z powyższym, nie odnosząc się do twierdzenia Skarżącej że skierowana do niej informacja z dnia 12 sierpnia 2018r. stanowi w istocie władcze rozstrzygnięcie organu administracyjnego w formie decyzji, należy podkreślić że sprawa ta stanowi sprawę cywilną i Skarżąca winna poszukiwać ochrony w ramach właściwego postępowania przed sądem powszechnym, nie może natomiast w tej sytuacji dochodzić swoich praw przed sądem administracyjnym. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że sprawa w której wniesiono skargę nie należy do właściwości sądu administracyjnego, i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz art. 58 § 3 P.p.s.a.