I SA/Rz 748/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Barbara Stukan-Pytlowany Sędziowie NSA Jacek Surmacz /spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 18 grudnia 2007r. sprawy ze skarg J.G. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2007r. nr nr: [...], [...], w przedmiocie określenia kwot wynikających z długu celnego - oddala skargi - Decyzjami z dnia (...) lipca 2007 r., nr (...)i nr (...) Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu odwołań J.G. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia (..) marca 2007 r., nr (..)stwierdzającej, iż kwota wynikająca z długu celnego, zaksięgowana według zgłoszenia celnego (...) z dnia (...) grudnia 2006 r. w wysokości 284 zł jest niższa od kwoty prawnie należnej, wynoszącej 657 zł i dokonującej retrospektywnego zaksięgowania kwoty 373 zł., stanowiącej różnicę pomiędzy kwota wynikającą z długu celnego prawnie należną, a kwotą zaksięgowaną według zgłoszenia celnego oraz od decyzji z tej samej daty nr (...)stwierdzającej, iż kwota wynikająca z długu celnego, zaksięgowana według zgłoszenia celnego (...)z dnia (...) grudnia 2006 r. w wysokości 257 zł, jest niższa od kwoty prawnie należnej wynoszącej 414 zł. i dokonującej retrospektywnego zaksięgowania kwoty 157 zł., stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą wynikającą z długu celnego prawnie należną, a kwota zaksięgowaną według zgłoszenia celnego – utrzymał w mocy obie decyzje organu I instancji. W uzasadnieniach swoich decyzji organ odwoławczy podniósł, iż w dniu 27 grudnia 2006 r. J. G. złożył zgłoszenia celne, zaewidencjonowane przez Oddział Celny pod poz. (...), wnioskując o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu sprowadzonych ze Stanów Zjednoczonych Ameryki towarów w postaci: używanego pojazdu terenowego quad marki Kawasaki, rok produkcj 2004, nr VIN (..) oraz używanego motocykla marki Suzuki, rok produkcji 2006, nr VIN (..). Organ celny przyjął powyższe zgłoszenia celne jako odpowiadające wymogom formalnym, określonym w art. 62 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (Dz. Urz. WEL 302 z 19.X.1992 r. ze zm. – powoływanego dalej jako: W.K.C), obliczył należne cło w wysokości 8% (w przypadku motocykla Suzuki) i 10 % (w stosunku do quada Kawasaki), a następnie przystąpił do ich weryfikacji w trybie art. 68 W.K.C. Po przyjęciu zabezpieczenia towary których dotyczyły zgłoszenia celne na mocy art. 74 W.K.C i art. 248 Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego W.K.C (Dz. U. L. 2532 z 11 października 1993 r.), powoływanego dalej jako: Rozporządzenie Wykonawcze, zostały zwolnione . W wyniku weryfikacji zgłoszeń celnych oraz załączonych dokumentów dokonanej na podstawie art. 68 W.K.C stwierdzono, że wartość transakcyjna zgłaszanych towarów- 750 USD w przypadku quada Kawasaki i 850 USD w przypadku motocykla Suzuki - znacząco odbiega od cen towarów podobnych na rynku kraju eksportera - odpowiednio na stronie internetowej www.eBay.com cena, na aukcji online, motocykla nieuszkodzonego, podobnego do motocykla zakupionego przez J.G., z opcją "Kup teraz", wynosi 3.195 USD i 3 750 USD, a na stronie internatowej http://billings.montanawheelsforyou 5 300 USD, zaś w przypadku quada Kawasaki, ceny na ogólnodostępnych stronie internetowej (WWW.eBay. com i http:/rvhunter.com) quadów podobnych do przedmiotowego pojazdu kształtowały się odpowiednio w wysokości: 3.600 USD i 4.599 USD. W konsekwencji powyższych ustaleń wydane zostały przez Naczelnika Urzędu Celnego wyżej opisane decyzje z dnia (..) marca 2007 r. W odwołaniach od tych decyzji skarżący zarzucił, iż w trakcie postępowania przedstawił szereg dowodów dla wykazania nabycia pojazdów za kwoty określone w fakturach, ponadto pojazdy te były uszkodzone i wymagały napraw, co potwierdził rzeczoznawca w swoich opiniach. Organ celny uznał za właściwe ceny podane na różnych stronach internatowych odmawiając wiary wydrukom z aukcji internatowych przedłożonych przez odwołującego, co doprowadziło do wydania decyzji z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów oraz przepisów W.K.C. Dyrektor Izby Celnej wyżej przedstawionymi decyzjami z dnia (..) lipca 2007 r., utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Organ odwoławczy powołał się na definicję wartości celnej zawartą w art. 29 W.K.C, zgodnie z którą wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 32 i 33 W.K.C. W niniejszej sprawie należało zastosować art. 181 a Rozporządzenia Wykonawczego, zgodnie z którym wartość transakcyjna nie musi być przyjęta za wartość celną w wypadku gdy organ celny ma uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę określoną w art. 29 W.K.C. Wiarygodność dokumentów służących za podstawę określenia wartości celnej towaru obejmuje nie tylko ich autentyczność, ale także wiarygodność podanej w nich ceny transakcyjnej. W przedmiotowych sprawach uzasadnione były wątpliwości organu celnego co do rzetelności cen transakcyjnej pojazdów, określonych w dokumentach handlowych, gdyż ceny te pozostawały w wyraźnej dysproporcji w stosunku do zwyczajowych cen rynkowych pojazdów podobnych określonych na wyżej opisanych stronach internatowych. Uwzględniając treść dokumentów przedstawionych przez stronę stwierdzono, iż jedynym dokumentem odnoszącym się do płatności za sprowadzony towar są egzemplarze faktur, które same w sobie nie mogą stanowić podstawy do przyjęcia, że cena w nich określona jest wartością transakcyjną towaru i że spełnione zostały przesłanki z art. 29 W.K.C.. Opinie biegłych z dnia 22 grudnia 2006 r. przedstawione przez stronę, określające wartość rynkową pojazdów z uwzględnieniem ich stanu faktycznego, stopnia przebiegu i wyposażenia, również wskazują że wartość ta jest znacznie wyższa od wartości zadeklarowanej w zgłoszeniach celnych. Wobec powyższych okoliczności istniały podstawy do zakwestionowania wiarygodności złożonych dokumentów służących do określenia wartości celnej w zakresie ceny transakcyjnej. Dla ustalenia wartości celnej nieprzydatne były metody określone w art. 30 ust. 2 pkt. a i b W.K.C, gdyż pojazdy używane stanowią szczególny rodzaj towarów i zastosowanie tych metod w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych bądź podobnych jest problematyczne. Niemożliwe jest znalezienie pojazdów o identycznym lub podobnym stopniu zużycia. Z kolei metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych, określona w art. 30 ust. 2 pkt. c W.K.C., może znaleźć zastosowanie wyłącznie w przypadku importu dla celów handlowych towarów masowych. Przeciwko ustaleniu wartości celnej w oparciu o metodę wartości kalkulowanej określoną w art. 30 ust. 2 pkt. c W.K.C przemawia fakt, iż pojazdy używane nie są produkowane jako takie. Kwestionując cenę transakcyjną podaną w rachunkach ustalono wartość celną towarów, z wykorzystaniem metody przewidzianej w art. 31 W.K.C ,tj. metodą ostatniej szansy. Według treści tego przepisu jeżeli wartość celna nie może być ustalana na podstawie przepisów art. 29 lub art. 30 jest ustalana na podstawie dostępnych danych we Wspólnocie z zastosowaniem środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: 1) artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., 2) Porozumienia w Sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. (Dz.U. UE L z dnia 23 grudnia 1994). Zgodnie z przepisami powyższego Porozumienia, w sytuacji gdy wartość celna przywożonych używanych pojazdów, ustalana jest w oparciu o art. 31 W.K.C istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism, zawierających średnie ceny rynkowe na obszarze Wspólnoty. Biegły ustalił wartość rynkową pojazdów z uwzględnieniem cen rynkowych " Pojazdy Samochodowe- Wartość Rynkowa XII 2006r.", mając na względzie również stan techniczny pojazdów. W efekcie tego organ celny prawidłowo przyjął za podstawę ustalenia wartości celnej motocykla marki Suzuki wartość określoną przez rzeczoznawcę w opiniach z dnia 22.XII.2006r. w wysokości 7.500 zł, a w przypadku quada Kawasaki wartość określoną w opinii z tej samej daty w wysokości 9.700zł, przy czym od każdej z tych kwot odliczono należności występujące w związku z importem tj. 10% zwyczajowo przyjętej marży, 22% podatku od towarów i usług oraz 8% i 10 % cła. Organ odwoławczy podniósł, iż organ I instancji należycie ocenił zebrany materiał dowodowy, wykazał powody zakwestionowania wartości transakcyjnej i nie doszło do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów. Ocenie organu podlegały wszystkie dokumenty przedstawione przez stronę. Sam fakt potwierdzenia faktur, przez amerykańskiego notariusza, nie prowadzi do nadania takiemu dokumentowi rangi wyższego dowodu, ani do uznania go za dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 622 ze zm. – powoływanej dalej jako: Ordynacja podatkowa). Organ I instancji miał prawo korzystać ze wszelkich dostępnych materiałów i informacji, w tym zawartych na stronach internetowych. Strona naprowadziła na dodatkowe koszty związane z zakupem towarów (koszty osuszania i wymiany oleju), które zgodnie z przepisami W.K.C. powinny podlegać doliczeniu do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej, jednakże w oparciu o przedstawiony przez nią materiał dowodowy nie można było ustalić jak zmienił się stan towaru od daty zakupu do daty dokonania zgłoszenia celnego. Na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia (..) lipca 2007 r. J. G. wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, w których wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji i umorzenie postępowania w sprawie ewentualnie o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających ich decyzji organu I instancji i przekazanie spraw organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W skargach zarzucono naruszenie: - art. 29 W.K.C. poprzez uznanie, iż wartość towaru za jaką nabył go skarżący nie może być wartością transakcyjną, - art. 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, - art. 178 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez odebranie stronie czynnego udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu skarg podniesiono, iż pojazdy były używane i uszkodzone w sposób wymagający napraw, co potwierdził rzeczoznawca w opiniach jak i funkcjonariusze służb celnych. Pojazdy były nabyte w tym stanie za cenę określoną w fakturach. Organ uznał ceny podawane na różnych stronach internetowych za wiążące, gdy dotyczyły one innych modeli i to w stanie nieuszkodzonym, a odmówił wiary i mocy dowodowej cenom z aukcji internetowych przedstawionych przez skarżącego. Organ I instancji nie wyjaśnił jakie znaczenie dla ceny transakcyjnej miała okoliczność braku kosztów składowania pojazdów. Z tych względów organ kierował się dowolnością i przekroczył ramy swobodnej oceny dowodów. Ponadto organ I instancji ograniczył skarżącemu prawo do brania czynnego udziału w postępowaniu i obrony swego stanowiska, bowiem w piśmie z dnia 5 lipca 2007 r. poinformował go o przedłużeniu załatwienia sprawy do 17 sierpnia 2007r., a już w dniu 26 lipca 2007r. wydał zaskarżone decyzje. W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenie i podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skargi są bezzasadne. Kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie zasadności zastosowania przez organy celne art. 181 a Rozporządzenia Wykonawczego. Przepis ten stanowi, iż wartość transakcyjna nie musi być przyjęta za wartość celną w przypadku gdy organ celny ma uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę określoną w art. 29 W.K.C.. W niniejszej sprawie w dniu 27 grudnia 2006 r. J. G. złożył zgłoszenia celne zaewidencjonowane przez Oddział Celny pod poz. (...), wnioskując o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu sprowadzone ze Stanów Zjednoczonych Ameryki towarów w postaci: używanego motocykla Suzuki i używanego quada Kawasaki. Organ celny przyjął powyższe zgłoszenia celne jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 62 W.K.C., obliczył należne cło w wysokości 8% i 10 %, a następnie przystąpił do ich weryfikacji w trybie art. 68 W.K.C.. Po przyjęciu zabezpieczenia towary których dotyczyły zgłoszenia celne na mocy art. 74 W.K.C. i art. 248 Rozporządzenia Wykonawczego, zostały zwolnione . W wyniku weryfikacji zgłoszeń celnych oraz załączonych dokumentów dokonanej na podstawie art. 68 W.K.C. stwierdzono, że wartość transakcyjna zgłaszanych towarów- 750 USD w przypadku Quada Kawasaki i 850 USD w przypadku motocykla Suzuki - znacząco odbiega od cen towarów podobnych na rynku kraju eksportera - odpowiednio cena na stronie internetowej www.eBay.com, na aukcji online, motocykla nieuszkodzonego, podobnego do motocykla zakupionego przez J.G., z opcją "Kup teraz" wynosi 3.195 USD i 3 750 USD, a na stronie internatowej http://billings.montanawheelsforyou 5 300 USD, zaś w przypadku quada Kawasaki, ceny na ogólnodostępnej stronie internetowej (WWW.eBay. com i http:/rvhunter.com) quadów podobnych do przedmiotowego pojazdu kształtowały się odpowiednio w wysokości: 3.600 USD i 4.599 USD. Organy celne zobowiązane są do czuwania aby wartość celna przywożonych towarów była określona w prawidłowej wysokości. Wartość celna towaru jest niezależna od tego, czy importer otrzymał za "darmo" towar wprowadzony na obszar celny, czy też kupił go po wyjątkowo "okazyjnej", z różnych względów, cenie. Wątpliwości czy zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę określoną w art. 29 W.K.C., organy celne mogą powziąć na podstawie wszelkich danych. Wiarygodność faktury–rachunku obejmuje nie tylko jego autentyczność, ale także wiarygodność podanej ceny transakcyjnej. Dokument taki nie jest wiarygodny, gdy podana w nim cena budzi oczywiste wątpliwości tj. gdy w sposób oczywisty nie odzwierciedla ona rzeczywistej wartości towaru lub jej wysokość budzi poważne wątpliwości co do tego czy nie została zaniżona. W ocenie Sądu organy celne powzięły uzasadnione wątpliwości, iż cena transakcyjna która została zadeklarowana jako wartość celna była zaniżona, gdyż była ona kilkakrotnie niższa od cen zamieszczonych na wyżej opisanych stronach internetowych. Kwestionując cenę transakcyjną podaną w rachunkach ustalono wartość celną towarów z wykorzystaniem metody przewidzianej w art. 31 W.K.C., tj. metodą ostatniej szansy. Według treści tego przepisu jeżeli wartość celna nie może być ustalana na podstawie przepisów art. 29 lub art. 30 jest ustalana na podstawie dostępnych danych we Wspólnocie z zastosowaniem środków zgodnych zasadami i ogólnymi przepisami: 1) artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., 2) Porozumienia w Sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. (Dz.U. UE L z dnia 23 grudnia 1994). Zgodnie z art. 7 powyższego Porozumienia jeżeli wartość celna importowanych towarów nie może być ustalana zgodnie z postanowieniami artykułów od 1-6, wartość taka będzie ustalana w inny rozsądny sposób zgodny z zasadami i ogólnymi postanowieniami niniejszego Porozumienia i artykułu VII GATT 1994r. i na podstawie danych dostępnych w kraju przywozu. Przepis powyższy dawał podstawę do określenia wartości celnej w oparciu o opinię biegłego. Przedstawione opinie nie budziły zastrzeżeń zarówno skarżącego jak i organu celnego. W efekcie tego organy celne prawidłowo przyjęły za podstawę ustalenia wartości celnej motocykla marki Suzuki wartość określoną przez rzeczoznawcę w opinii z dnia 22.XII.2006r. w wysokości 7.500 zł, a w przypadku quada Kawasaki wartość określona w opinii z tej samej daty w wysokości 9.700 zł, przy czym od każdej z tych kwot odliczono należności występujące w związku z importem tj. 10% zwyczajowo przyjętej marży, 22% podatku od towarów i usług oraz cła w wysokości 8 i 10 %. W obu opiniach rzeczoznawcy opisali występujące w pojazdach uszkodzenia i uwzględnili wpływ tychże uszkodzeń na wartość pojazdów. Organy celne podjęły należyte działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego dopuszczając dowody zarówno z urzędu jak i wszystkie dowody przedstawione przez stronę w postaci dokumentów i w sposób wyczerpujący oceniły cały zebrany materiał dowodowy, nie przekraczając ram swobodnej jego oceny. Z uwagi na powyższe bezzasadne są zarzuty zawarte w skargach odnośnie naruszenia przez organy celne art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 29 W.K.C. W skardze podniesiony został również zarzut naruszenia art. 178 § 1 Ordynacji podatkowej na skutek ograniczenia skarżącemu czynnego udziały w postępowaniu i obrony swego stanowiska, jako, że w piśmie w dnia 5 lipca 2007 r. organ II instancji przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia 17 sierpnia 2007 r., a już w dniu (..) lipca 2007 r. wydał zaskarżone decyzje. W ocenie Sądu powyższy zarzut również jest bezzasadny. W piśmie z dnia 29 maja 2007 r. organ odwoławczy poinformował pełnomocnika skarżącego o przysługującym mu z mocy art. 123 § 1 i art. 178 § 1 Ordynacji podatkowej prawie do czynnego udziału w postępowaniu z możliwością składania wyjaśnień, przedstawiania dowodów i zapoznania się z aktami sprawy. W piśmie z dnia 15 czerwca 2007 r. poinformowano stronę o zakończeniu postępowania i zgodnie z art. 200 Ordynacji podatkowej o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Pismo to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 22 czerwca 2007 r. Mimo upływu wyznaczonego terminu w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej skarżący nie wniósł żadnych zastrzeżeń, wniosków, ani nie zapoznał się z aktami sprawy; nie wnioskował również o przedłużenie tego terminu. W tej sytuacji zarzut zawarty w skardze, przy uwzględnieniu, że skarżący nie wskazał w jaki sposób konkretnie ograniczono jego uprawnienia procesowe, jest bezzasadny. Z uwagi iż organy celne nie naruszyły prawa materialnego jak i procesowego skargi jako bezzasadne podlegały oddaleniu w oparciu o art. 151 p.p.s.a.