I SA/Rz 75/07

WyrokWSA w Rzeszowie2007-11-15

Skład orzekający: Maria Serafin-Kosowska, Jacek Surmacz, Barbara Stukan-Pytlowany

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, w sytuacji gdy zarzut zobowiązanego dotyczy kwestii, która jest lub była przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego, podatkowego lub sądowego, powinien wydać postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, czy też rozstrzygnąć go merytorycznie?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny, w sytuacji gdy zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym, powinien wydać postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, zgodnie z art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten ma na celu zapobieganie powielaniu środków zaskarżenia i komplikacjom wynikającym z uruchomienia różnych trybów ochrony interesu jednostkowego w tej samej sprawie.
Stan faktyczny
Skarżący M. W. wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku podatkowego z uwagi na zaprzestanie działalności spółki cywilnej "A" w dniu 28 lutego 2001 r. Organ egzekucyjny (Naczelnik Urzędu Skarbowego) oraz organ odwoławczy (Dyrektor Izby Skarbowej) uznali zarzuty za niedopuszczalne, powołując się na fakt, że kwestia istnienia obowiązku była już przedmiotem rozpatrywania w odrębnym postępowaniu sądowym dotyczącym decyzji o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego. Skarżący zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie NSA Jacek Surmacz WSA Barbara Stukan-Pytlowany /spr./ Protokolant sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 15 listopada 2007r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych - oddala skargę - I SA/Rz 75/07 UZASADNIENIE Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia (...) października 2006r. znak (...) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. /2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 17, art. 18 oraz art. 34 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm. powołanej dalej jako u.p.e.a.) - po rozpatrzeniu zażalenia M. W. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) sierpnia 2006r. nr (...) w sprawie niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku wymienionego w tytule wykonawczym SM6/3 805/05 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podniósł, że w toku prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę cywilną "A" z P. powstała zaległość w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2001 r. w wysokości 5.122,00 zł plus należne od tej zaległości odsetki za zwłokę. Ze względu na brak wpłaty zaległości Wierzyciel wszczął w stosunku do Spółki postępowanie egzekucyjne, które okazało się jednak bezskuteczne. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał w dniu (...) października 2005 r. decyzję znak: (...), w której orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej M. W. z pozostałym wspólnikiem D. S. jako osoby trzeciej z tytułu zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2001 r. w wysokości 5.122,00 zł wraz z należnymi za zwłokę odsetkami. Na podstawie powyższej decyzji Naczelnik Urzędu Skarbowego wystawił w dniu 23 listopada 2005 r tytuł wykonawczy SM6/3805/05 i skierował go do Naczelnika Urzędu Skarbowego celem realizacji. W dniu 05 maja 2006r. Zobowiązany wniósł do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawą wniesionego przez Skarżącego zarzutu jest nie istnienie obowiązku. W uzasadnieniu zarzutów Skarżący stwierdza, iż z dniem 28 lutego 2001 r. Spółka "A" w P. została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej, a w związku z tym nie istnieje obowiązek płacenia podatku od towarów i usług. Na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a., ktory nakłada na organ egzekucyjny obowiązek uzyskania wypowiedzi wierzyciela przed rozpatrzeniem zgłoszonych zarzutów Naczelnik Urzędu Skarbowego, zwrócił się do Wierzyciela o uzyskanie wypowiedzi w przedmiocie wniesionych zarzutów. Wierzyciel postanowieniem (...) z dnia (...) maja 2006 r. nie uznał wniesionego przez Skarżącego zarzutu nieistnienia obowiązku. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu odwoławczego wydał w dniu 20 lipca 2006 r. postanowienie nr (...), w którym uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Naczelnik Urzędu Skarbowego po ponownym rozpatrzeniu sprawy w postanowieniem nr (...) z dnia (...) sierpnia 2006r. stwierdził niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem sprawy Zobowiązany złożył zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej. W zażaleniu Skarżący podnosił iż spółka zaprzestała wykonywanie działalności w dniu 28 luty 2001 r. i z tym dniem wszystkie formalności i zobowiązania spółki w obecności wspólników przejął D. S. Ponadto Skarżący podnosił, że sprawa ta była już przedmiotem rozpatrywania przez Dyrektora Izby Skarbowej, który postanowieniem z dnia (...) stycznia 2005 r. uznał nieistnienie obowiązku. Powyższe postanowienie nie zostało zaskarżone, a więc weszło do obrotu prawnego. Zobowiązany wnioskował o oddalenie wobec niego wszystkich roszczeń Urzędu Skarbowego. Rozpatrując powyższą sprawę w postępowaniu odwoławczym, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że zgodnie z art.26 ust.1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. Zobowiązanemu, przeciwko któremu prowadzona jest egzekucja, przysługuje środek zaskarżenia w postaci zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, których podstawą mogą być wyłącznie okoliczności enumeratywnie wymienione w art. 33 tej ustawy. Zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Z treści art. 34 § 1a u.p.e.a. wynika jednak, że jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określona w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Organ II instancji podniósł, że w badanej sprawie zarzut zobowiązanego sprowadzał się do przesłanki wymienionej w pkt 1 art. 33 tj. nieistnienie obowiązku. Tym czasem, złożone w ramach postępowania egzekucyjnego zarzuty zostały już wcześniej podniesione i rozpatrzone w postępowaniu podatkowym tj. w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) października 2005r. znak: (...) orzekającej o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Pana M. W. z pozostałym wspólnikiem D. S. za zobowiązania spółki cywilnej "A" D. S. , M. W., jak również w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) stycznia 2006 r. znak: (...) utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Organ Odwoławczy podkreślił, że chwili orzekania przez ten organ skarga nie została rozpoznana, co w konsekwencji powoduje, że zgodnie z treścią art. 34 §1 a u.p.e.a. wierzyciel winien wydać postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Przepis ten ma na celu zapobieżenie przypadkom powielania środków zaskarżenia i komplikacjom wynikającym z uruchomienia różnych trybów ochrony interesu jednostkowego w tej samej, co do przedmiotu sprawie. Odnośnie natomiast postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) stycznia 2005 r. nr (...) stwierdził, że postanowienie to dotyczyło zarzutów podniesionych w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym tytułem wykonawczym nr SM6/21315/04. Podstawą do wystawienia powyższego tytułu była decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...).01.2004 r. nr (...), w której orzeczono o solidarnej odpowiedzialności podatkowej wspólnika spółki cywilnej "A" Pana M. W. jako osoby trzeciej z tytułu zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2001 r. w wysokości 5.122,00 zl wraz znaleźnymi za zwłokę odsetkami. Dyrektor Izby Skarbowej w powyższym postanowieniu orzekł, że powyższa decyzja na podstawie, której wystawiono tytułu wykonawczy SM6/21315/04 i wszczęto postępowanie egzekucyjne nie weszła do obrotu prawnego, a w związku z tym- uznał zarzut nieistnienia obowiązku za zasadny. Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej dotyczyło więc innej niż obecna sytuacji prawnej, a w związku z tym nie może mieć wpływu na obecne rozstrzygnięcie. Zobowiązany złożył skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie. W skardze zarzucił, Że dnia 28.02.2001 r. zakończył działalność gospodarczą w spółce "A" s.c.i spółka została z tym dniem wykreślona z ewidencji podmiotów gospodarczych, a zobowiązania spółki przyjął drugi wspólnik D. S.. Ponadto podnosił, że D.S. przez kilka następnych lat prowadził działalność zmienionym w składzie osobowym, a zobowiązany oferował swą pomoc w odzyskaniu zaległości. Zdaniem Skarżącego Urząd Skarbowy nie zareagował na te informacje. Ponadto podnosił, że w sprawie obowiązują prawomocne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...).01.2005r. Uważa on zatem, że Naczelnik Urzędu Skarbowego niesłusznie zmienił numer sprawy i ponownie prowadził egzekucje administracyjną. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1270 ) określanej dalej p.p.s.a, kontrola zaskarżonych rozstrzygnięć dokonywana jest pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami i podstawami wskazanymi w skardze. Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie naruszają przepisów prawa materialnego i została wydana po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu zgodnie z przepisami postępowanie. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie w sprawie niedopuszczalności zgłoszenia zarzutów. Skarżący zgłosił w niniejszej sprawie zarzut na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a., a więc jego podstawą miało być nieistnienie obowiązku. Funkcją zarzutu na tej podstawie jest doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym odnoszącym się do obowiązków zobowiązanego. Rozstrzygnięcia tego rodzaju nie mogą być podejmowane przez organ egzekucyjny, który ma na celu doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku. Wniesienie zarzutu prowadzi zatem do konieczności wydania swego rodzaju merytorycznego rozstrzygnięcia tj. zajęcia stanowiska w sprawie zarzutów - przez wierzyciela. W szczególnych sytuacjach, wskazanych w art. 34 § 1a u.p.e.a. wydanie takiego rozstrzygnięcia przez wierzyciela jest niedopuszczalne, skoro kwestie te mają zostać rozstrzygnięte w odrębnym postępowaniu, toczącym się równocześnie z postępowaniem egzekucyjnym. Nie umniejsza to zakresu ochrony zobowiązanego, ponieważ nadal ma on prawne możliwości oddziaływania na treść rozstrzygnięcia odnoszącego się do zakresu obowiązków. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdza, że skarżący złożył zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym toczącym się na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 23.11.2005r. wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na podstawie decyzji z dnia (...).10.2005r. o odpowiedzialności solidarnej skarżącego z pozostałym wspólnikiem jako osoby trzeciej z tytułu zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2001r. w wysokości 5122zł wraz z odsetkami. Skarżący jako podstawę zarzutu podał nieistnienie obowiązku, gdyż w jego ocenie nie był on wspólnikiem spółki cywilnej w grudniu 2001r. więc nie może być zobowiązany do zapłaty zaległości w podatku od towarów i usług. Wierzyciel tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego po zapoznaniu się z zarzutami postanowieniem z dnia (...).05.2006r. nie uznał zarzutu nieistnienia obowiązku wynikającego ww. z tytułu wykonawczego, a wystawionego na podstawie cytowanej wyżej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...).10.2005r. Skarżący zażalił się na to postanowienie do Dyrektora Izby Skarbowej, który uchylił to postanowienie i sprawę przekazał do ponownego rozstrzygnięcia. Z tych przyczyn, iż skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...).01.2006r. – utrzymującą w mocy właśnie decyzję wyżej przytoczoną Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o odpowiedzialności solidarnej skarżącego za zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2001r., (która stanowiła podstawę do wydania spornego tytułu wykonawczego z dnia 23.11.2005r.), z tych samych przyczyn – nie istnienia obowiązku podatkowego po stronie skarżącego. Sprawa ta jest zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie pod sygn. I SA/Rz 244/06. Naczelnik Urzędu Skarbowego po ponownym rozpoznaniu sprawy postanowieniem z dnia (...).08.2006r. – stwierdził niedopuszczalność zarzutów skarżącego złożonych w dniu 5.05.2006r. Reasumując powyższe w ocenie sądu w niniejszej sprawie zaistniała więc szczególna sytuacja z art. 34 § 1a u.p.e.a. gdy wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego przez wierzyciela co do zarzutów jest niedopuszczalne, gdyż toczy się postępowanie sądowe, w którym skarżący podważa legalność decyzji (o jego odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki za grudzień 2001r.), na której podstawie wystawiono tytuł wykonawczy i prowadzona jest egzekucja, którą zarzutami skarżący podważa. Zgodnie z art. 34 § 1a wierzyciel w takiej sytuacji winien jest wydać postanowienie o niedopuszczalności zgłoszenia zarzutu a nie rozstrzygniecie merytoryczne. Dlatego też zasadnie Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia (...).10.2006r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...).08.2006r. w sprawie niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku wymienionego w tytule wykonawczym z dnia 23.11.2005r. Tym samym zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z przepisami prawa materialnego i procesowego. Zarzut skargi, że o nieistnieniu obowiązku podatkowego skarżącego świadczy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...).01.2005r. jest zupełnie nieuzasadniony. Postanowienie to dotyczyło, jak zasadnie stwierdza to organ odwoławczy innego tytułu wykonawczego wydanego na podstawie decyzji, która nie została wprowadzona do obrotu prawnego z uwagi na niedoręczenie jej stronie postępowania. Z powyższych przyczyn Sąd skargę oddalił jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło