I SA/Rz 75/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku K. Z. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) listopada 2015 r., nr (...), w przedmiocie odmowy umorzenia skarżącemu zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, za lata 2000-2012, - postanawia – 1. umorzyć postepowanie w przedmiocie prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych, 2. odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy, poprzez ustanowienie adwokata. Skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie dla niego adwokata. W związku z tym złożył oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, w którym podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, a źródłem utrzymania małżonków, jest pobierana przez żonę emerytura, w wysokości 1 254 zł miesięcznie. Zgodnie z oświadczeniem, małżonkowie nie posiadają żadnych nieruchomości ani wartościowego majątku. Przedkładając listę ponoszonych wydatków skarżący wymienił następujące pozycje: koszty zakupu leków – 600 zł miesięcznie, koszty utrzymania i mediów 200 zł miesięcznie, opłaty komornicze 400 zł miesięcznie. Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) nie mają obowiązków uiszczenia kosztów sądowych strony skarżące działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Tak więc skarżący w przedmiotowej sprawie, dotyczącej odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, jest zwolniony, z mocy samego prawa, z obowiązku uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych. W tej sytuacji jego wniosek o zwolnienie od tych kosztów jest bezprzedmiotowy. W związku z tym, na podstawie art. 249 a P.p.s.a., w myśl którego jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się, umorzono postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w tej sytuacji rozpoznaniu podlega jedynie wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (o co wnosi skarżący) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przez wykazanie, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie, należy zaś rozumieć uprawdopodobnienie spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek przyznania prawa pomocy, poprzez złożenie pełnego, jasnego i wiarygodnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, że spełnia warunki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż twierdzenia zawarte w jego oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym, w zestawieniu z informacjami zalegającymi w aktach sprawy, są niewiarygodne. I tak, skarżący w oświadczeniu podkreślił, że wraz z żoną żyje za nieco ponad 1 200 zł miesięcznie, z czego na leki wydaje 600 zł, na opłaty komornicze 400 zł, a na pozostałe wydatki, tj., media, zakup żywności, leków, odzieży, środków czystości itd. jedynie 200 zł. Mając jednakże na uwadze poziom cen towarów i usług stwierdzić należy, że koszty utrzymania dwóch osób, w ujęciu miesięcznym, obejmujące także koszty korzystania z mediów, znacząco przekraczają tę kwotę. Dodatkowo wątpliwości w tym zakresie budzi fakt, że skarżący wnioskuje w przedmiotowej sprawie do ZUS o rozłożenie jego zaległości na raty w związku z czym zobowiązuje się do comiesięcznych spłat tych zaległości w wysokości 200, bądź nawet 500 zł miesięcznie, jak ma to miejsce w oświadczeniu zalegającym w aktach administracyjnych sprawy, z dnia 20 października 2015 r. W tej więc sytuacji nie sposób jest stwierdzić, jakie są w istocie dochody skarżącego i jego żony, skoro wydatki , te obecne i planowane, przekraczają deklarowane kwoty. We wspomnianym wyżej oświadczeniu z 20 października 2015 r., skarżący powołuje się także na dodatkowe dochody z prac dorywczych oraz konkretne możliwości zarobkowe, związane z możliwością podjęcia współpracy ze wskazanymi kontrahentami, co prowadzi do wniosku, że w oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu nie ujawnił on wszystkich swoich źródeł dochodu, a ponadto, że dysponuje możliwościami zarobkowymi. Z tego więc względu brak jest podstaw do przyznania mu prawa pomocy, chociażby w zakresie częściowym, gdyż nie sposób jest stwierdzić że konieczność sfinansowania kosztów skorzystania z usług zawodowego pełnomocnika, pozbawi go, a także jego małżonkę, środków koniecznego utrzymania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., odmówiono skarżącemu ustanowienia dla niego adwokata.