I SA/Rz 750/09

PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-03-19

Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy syndyk masy upadłości osoby prawnej może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli nie wykaże w sposób jednoznaczny braku środków na ich uiszczenie, pomimo posiadania aktywów, których sprzedaż mogłaby pokryć te koszty?
Ratio decidendi
Syndyk masy upadłości osoby prawnej nie może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli nie wykaże w sposób jednoznaczny, że uiszczenie tych kosztów przekracza jego możliwości finansowe. Posiadanie aktywów, których sprzedaż mogłaby pokryć koszty sądowe, a także brak wykazania wysokości nieuregulowanych zobowiązań cywilnych i publicznoprawnych, stanowi podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wnosząc skargę kasacyjną od wyroku WSA. Syndyk argumentował trudną sytuacją finansową spółki, likwidacją majątku ruchomego i nieskutecznym przetargiem na sprzedaż nieruchomości. Sąd rozpoznał wniosek, analizując przedłożone dokumenty finansowe i oświadczenia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Syndyka Masy Upadłości "A" Spółka z o.o. w K. w upadłości likwidacyjnej o zwolnienie od koszów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2002 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 grudnia 2009 r. Syndyk Masy Upadłości "A" sp. z o.o. w K. w upadłości /dalej; Syndyk/ wniósł na formularzu PPPr o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podano, że podmiot nie prowadzi działalności gospodarczej od czasu ogłoszenia upadłości /postanowienie sądu powszechnego z dnia 28 listopada 2008 r., k. 40/, masa upadłości w postaci ruchomości uległa likwidacji, a kwoty uzyskane z jej sprzedaży przeznaczone zostały na koszty upadłości (wynagrodzenia i ich pochodne, koszty obsługi prawnej, ogłoszenia). Jedynym majątkiem pozostała nieruchomość, której sprzedaż w drodze przetargu na dzień złożenia wniosku nie doszła do skutku (wpłacone wadium w kwocie 10.800 zł miało zostać zwrócone), zaś fundusz masy upadłości na dzień złożenia wniosku zamyka się kwotą 219,05 zł. Z oświadczenia o majątku i dochodach, z rubryki nr 6: "Wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych" wynika, że wysokość tego kapitału jest wartością ujemną, tj. -301.050,54 zł, wartość środków trwałych wynosi 92.472,00 zł, wysokość straty wynosi 15.112,73 zł, przy czym wartości te odzwierciedlają stan według bilansu za 2008 rok, który został również dołączony do wniosku. Natomiast według wyciągu z rachunku bankowego (operacje za okres od 1 do 31 grudnia 2009 r.) na koncie Spółki znajdowała się kwota 13.580,05 zł, zaś z zestawienia operacji do dnia złożenia wniosku o prawo pomocy (okres od 1.01 do 19.10.2010 r.) -11.019,05 zł, przy czym zaznaczono, że kwota 10.800 zł zostanie zwrócona uczestnikowi nierozstrzygniętego przetargu na sprzedaż nieruchomości upadłej Spółki. W ramach dodatkowego postępowania o ustalenie rzeczywistych możliwości płatniczych, prowadzonego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- dalej zwana P.p.s.a., do Syndyka skierowano wezwanie o przedłożenie rachunku przepływów pieniężnych dokonywanych po złożeniu ww. wyciągów do dnia wykonania wezwania wyłącznie, do podania terminu kolejnego przetargu oraz podania wysokości nieuregulowanych zobowiązań cywilnych i publicznoprawnych. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Skarżąca ubiega się o zastosowanie w jej sprawie instytucji prawa pomocy, uregulowanej w powołanej powyżej ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r., której celem jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom fizycznym i także osobom prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej, gdy ich sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Rozpoznawany wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym. Może być ono przyznane, gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 §2 pkt 2 P.p.s.a.). Z treści powołanych przepisów wynika, że przyznanie takiej pomocy jest możliwe, po uprzednim wykazaniu niemożności poniesienia ciężaru tego postępowania (w całości lub w części), jeżeli wedle rozpoznającego wniosek referendarza sądowego (sądu) pomoc taka jest konieczna. Zaznaczyć należy, że na obecnym etapie postępowania do kosztów sądowych w sprawie zaliczyć należy jedynie wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 1.403 zł W oparciu o przedłożone dane (dodatkowych nie nadesłano) należy stwierdzić, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku. Zdaniem rozpoznającego ten wniosek, nie wykazano, że uiszczenie ww. kwoty wykracza poza możliwości finansowe upadłej Spółki. Niewątpliwie na dzień wniesienia skargi Spółka dysponowała środkami pieniężnymi i to znacznie przewyższającymi należną do wpłaty kwotę opłaty sądowej od skargi kasacyjnej. Nie wykazano natomiast, że wadium zostało zwrócone ani, że kolejny przetarg nie doszedł do skutku. Biorąc pod uwagę, że aktywa ruchome zostały w postępowaniu likwidacyjnym spieniężone i zaspokojono z ich sprzedaży koszty związane z likwidacją, to z bilansu (stan na 31.12.2008 r.) wynika, że wartość budynków będących środkami trwałymi to 68.126,09 zł, a grunty to kwota 14.144 zł. Przyjmując niższą kwotę ceny wywoławczej w przetargu na sprzedaż nieruchomości upadłej spółki niż wartość bilansowa, to i tak w przypadku sprzedaży, znacznie będzie ona przewyższać kwotę należnego wpisu. Ponadto dla zobrazowania sytuacji upadłej spółki nie podano wysokości nieuregulowanych zobowiązań, zarówno cywilnych jak i publicznoprawnych, na które się powoływano. Bezsprzecznie, wszystkie wątpliwości powinny zostać wyjaśnione, ponieważ to po stronie wnioskodawcy istnieje powinność dowiedzenia, że nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych; w tym przypadku - kosztów opłaty sądowej od skargi kasacyjnej. Realizacja przez osobę prawną jakiegokolwiek celu, nie może mieć pierwszeństwa przed uiszczeniem należności związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, a z wyciągu bankowego wynika, że już po wyroku sądu pierwszej instancji, a tuż przed wniesieniem skargi kasacyjnej i wniosku o prawo pomocy, Syndyk dał pierwszeństwo innym obowiązkom, w tym wynagrodzeniu obsługi prawnej. Należy podkreślić także, iż prowadzenie postępowania upadłościowego z likwidacją majątku upadłego, nie przesądza o zwolnieniu od opłat sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Gdyby tak było, ustawodawca dałby temu wyraz w treści przepisów odnoszących się do zwolnień od tego obowiązku. Reasumując, treść wniosku o prawo pomocy, a także dołączone do niego dokumenty, zdaniem rozpoznającego wniosek referendarza sądowego, nie wskazują na brak możliwości poniesienia opłaty od skargi kasacyjnej. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2, art. 245 § 3 oraz 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło