I SA/Rz 757/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-02-12

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która poniosła stratę w poprzednim roku obrotowym i nie posiada środków na rachunku bankowym, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie została zwolniona od kosztów sądowych, ponieważ nie wykazała w sposób wystarczający swojej trudnej sytuacji finansowej. Posiadanie majątku w postaci środków trwałych oraz strata bilansowa nie są wystarczające do przyznania prawa pomocy, zwłaszcza gdy spółka jest aktywnym uczestnikiem obrotu gospodarczego i reprezentowana jest przez pełnomocnika z wyboru. Koszt opłaty od skargi kasacyjnej był stosunkowo niski (250 zł), a spółka nie wykazała zmiany swojej sytuacji finansowej uniemożliwiającej jej uiszczenie.
Stan faktyczny
Spółka "A" sp. z o.o. w likwidacji złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w VAT. Spółka podała, że nie dysponuje środkami, ponieważ musi je przekazywać organowi zabezpieczającemu, poniosła stratę w 2014 r. i na 30.11.2015 r., a na rachunku bankowym nie ma środków. Spółka posiadała środki trwałe o wartości ponad 116 tys. zł.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w C.D. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca spółka, po wyroku oddalającym jej skargę z dnia 8 października 2015 r., sygn. I SA/Rz 757/15 wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu podała, że w związku z postępowaniem zabezpieczającym nie dysponuje środkami finansowymi na rachunkach i w kasie spółki, ponieważ jest zobowiązana przekazywać je do organu zabezpieczającego, co w znaczący sposób utrudnia funkcjonowanie spółki w obrocie gospodarczym. Odnośnie danych ekonomicznych spółka podała, że za rok 2014 wygenerowała stratę w wysokości 5.278,60 zł, na 30.11.2015 r. strata ta wynosi 1.602,63 zł, wartość jej środków trwałych spółki wynosi 116.370,54 zł, na wskazanym rachunku bankowym spółka nie posiada żadnych środków pieniężnych; jego saldo wynosi według oświadczenia 0 zł, kapitał zakładowy spółki wynosi zaś 35.318,77 zł . Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzono co następuje : Przepis na podstawie którego zawarto przesłanki jakie musi spełnić osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej), tj. art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm.- dalej w skrócie: P.p.s.a.) oparty jest na konstrukcji ograniczonego uznania, co oznacza, że ostatecznie spełnienie przesłanek ekonomicznych (w zakresie częściowym, o jaki ubiega się skarżąca – jest to brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania), uprawnia jedynie do udzielenia takiej pomocy. Warunek wykazania przez osobę prawną podstaw, na których opiera swój wniosek o przyznanie prawa pomocy, nakłada na nią obowiązek przedstawienia odpowiednich dowodów potwierdzających niemożność pokrycia tych kosztów postępowania. W ocenie rozpoznającego wniosek spółka nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Spółka kierując do sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy nie podjęła działań w celu wykazania przesłanek przyznania tej pomocy, tj. nie przedłożyła jakiejkolwiek dokumentacji np. rachunkowej (bilans, deklaracje dla podatku od towarów i usług, deklaracja CIT-8 itp.), z której wynikałaby owa trudna sytuacja finansowa spółki. Spółka posiada majątek w postaci środków trwałych w wysokości 116.370, 54 zł. Strata natomiast (a taką spółka deklaruje) nie koniecznie musi oznaczać faktycznie złej sytuacji finansowej; strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, skutkując brakiem dochodu do opodatkowania, tj. brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego i w żadnym wypadku nie stanowi automatycznie o braku środków. Dodać w sprawie należy, że na obecnym etapie sprawy jedynymi należnymi kosztami jest opłata od skargi kasacyjnej , która wynosi połowę wpisu od skargi, tj. w tej konkretnej sprawie 250 zł. Spółka uiszczała należne w sprawie koszty sądowe, reprezentuje ją pełnomocnik z wyboru, dlatego zwrócenie się o przyznanie prawa pomocy przez spółkę powinno być wnikliwie uzasadnione zmianą dotychczasowej sytuacji w taki sposób, że nie jest spółka w stanie uiścić należnej opłaty, a tego w sprawie nie wykazała zgłaszając przedmiotowy wniosek. Reasumując, poddając ocenie wniosek o przyznanie prawa pomocy należy uznać, że nie zasługuje on na wyjątkowe traktowanie o jakim mowa w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Działalność osób prawnych opiera się na samodzielności i w oparciu o własny majątek. Skarżąca jest pełnoprawnym uczestnikiem obrotu gospodarczego, ze wszystkimi wynikającymi z tego faktu uprawnieniami i obowiązkami. Funkcjonowanie spółki prawa handlowego nie może polegać na dotowaniu jej przez Skarb Państwa w postaci zwolnienia od kosztów sądowych zawsze w sytuacji gdy prowadzi spór sądowy. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło