I SA/Rz 76/13

PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-02-26

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której sytuacja materialna jest trudna, ale nie wykazuje całkowitej niezdolności do ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, jest zarezerwowane dla sytuacji wyjątkowych, w których wnioskodawca wykaże całkowitą niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku trudnej sytuacji materialnej, ale z możliwością ponoszenia częściowych kosztów, zasadne jest przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, np. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości, ale odmowę ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
J. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawca utrzymuje się z renty w wysokości 843 zł brutto miesięcznie, posiada niewykończony dom i samochód. Deklaruje miesięczne wydatki na utrzymanie, w tym spłatę rat za laptopa dla syna, które są mu zwracane. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w całości. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2013 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku J. M. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) listopada 2012 r., nr (...), w przedmiocie pozostawienia podania bez rozpatrzenia - postanawia – 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. J. M. zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymując się z renty w wysokości 843 zł brutto miesięcznie. Jeżeli chodzi o zgromadzony majątek, to skarżący zadeklarował jedynie niewykończony całkowicie dom o pow. 190 m2, zaznaczając jednocześnie, że do zamieszkania nadaje się tylko jego część, o pow. 50 m2. Z dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym wynika ponadto, że skarżący jest właścicielem samochodu marki Opel Agila, rok prod. 2002. Odnośnie ponoszonych wydatków skarżący podał, że za gaz miesięcznie płaci ok 100 zł, za prąd 80 zł, za telefon 40 zł, za wodę i wywóz śmieci 40 zł, ogrzewanie ok 150 zł, a ok 330 zł przeznacza na zakup żywności i odzieży. Wraz z dodatkowym oświadczeniem skarżący przedłożył kserokopie dokumentów potwierdzających podane wyżej wysokości wydatków, w tym między innymi wyciąg z rachunku bankowego. Z tego rachunku wynika między innymi, że skarżący spłaca miesięcznie raty w wysokości 109,25 zł, za zakup dla syna laptopa, które to kwoty, zgodnie z oświadczeniem, są mu przez syna zwracane. Konto skarżącego zostało bowiem w listopadzie 2012 r. uznane kwotą 1 500 zł, odnośnie której, w tytule przelewu podano, że są to środki otrzymane od syna na zakup węgla. Wyjaśniając okoliczności tego przelewu skarżący podał, że w tej formie syn zwrócił mu pieniądze wykładane przez niego na spłatę laptopa. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z brzmienia tego przypisu wynika, że tę formę ulgi ustawodawca zarezerwował dla sytuacji wyjątkowych, tj. takich, w których konieczność partycypowania w kosztach postępowania nawet w najmniejszym stopniu, przekraczałaby możliwości finansowe wnioskodawcy. Mając na uwadze powyższe oraz okoliczności wynikające ze złożonego przez skarżącego oświadczenia należy stwierdzić, że jego sytuacja materialna jest trudna, jednakże nie sposób z tego wywieść, że nie jest on w stanie w jakimkolwiek stopniu sfinansować kosztów zainicjowanego przez siebie postępowania. Uzyskując co prawda niskie dochody jest on jednak w stanie ponosić koszty utrzymania samochodu (koszty paliwa, napraw, przeglądów i ubezpieczenia, które nie zostały zamieszczone w wykazie wydatków), podobnie był on w stanie udzielić synowi pożyczki na zakup laptopa, co może świadczyć, że przynajmniej w pewnym stopniu jest on w stanie ponieść również koszty niniejszego postępowania. Niezależnie jednak od powyższego należy stwierdzić, że uiszczenie pełnych kosztów postępowania, byłoby dla skarżącego obciążeniem, mogącym wiązać się z pozbawieniem środków koniecznego dla niego utrzymania, dlatego też zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło