I SA/Rz 76/13
PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-03-07
Skład orzekający: Sędzia SO (del.) Jarosław Szaro
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która osiąga niskie dochody, ale korzysta z pomocy finansowej ze strony syna, może zostać całkowicie zwolniona od kosztów postępowania sądowego i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika?Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od wszelkich kosztów postępowania i ustanowienie pełnomocnika, jest zarezerwowane dla sytuacji wyjątkowych, gdy strona nie jest w stanie ponieść nawet minimalnych kosztów bez uszczerbku dla środków koniecznego utrzymania. W przypadku, gdy strona otrzymuje pomoc finansową od osób trzecich, a jej rzeczywiste wydatki są niższe niż deklarowane, nie można uznać, że nie jest w stanie partycypować w kosztach postępowania, choć pełne ich pokrycie może przekraczać jej możliwości.Stan faktyczny
Skarżący J. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W oświadczeniu o stanie majątkowym wykazał niskie dochody z renty, ale także posiadanie domu i samochodu. W trakcie postępowania okazało się, że skarżący korzysta z pomocy finansowej syna, który pokrywa koszty utrzymania samochodu i przekazał środki na zakup opału. Skarżący sprzeciwił się postanowieniu referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy w części dotyczącej ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w całości. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienia adwokata).Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia SO (del.) Jarosław Szaro po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2013 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) listopada 2012 r., nr (...), w przedmiocie pozostawienia podania bez rozpatrzenia, w związku z wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata - postanawia - 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
J. M. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy, w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata. Ze złożonego przez niego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe, a źródło jego dochodu stanowi renta w wysokości 843 zł brutto miesięcznie. Skarżący podał także, że na jego majątek składa się dom o pow. 190 m2, który nie jest jeszcze całkowicie wykończony, a także samochód Opel Agila, rok prod. 2002.
Jeżeli chodzi o ponoszone wydatki to skarżący podał, że za gaz płaci miesięcznie po ok 100 zł, za energię elektryczną 80 zł, za telefon 40 zł, za wodę i wywóz śmiecie 40 zł, ogrzewanie kosztuje go miesięcznie ok 150 zł, a na zakup żywności i odzieży wydaje ok 330 zł miesięcznie.
Składając dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym skarżący przedłożył także wyciąg z rachunku bankowego, z którego wynika, że ze zgromadzonych na nim środków co miesiąc wydatkowana jest kwota w wysokości po 109,25 zł, która, jak wynika z tego oświadczenia, stanowi kolejne raty za zakup laptopa dla syna. Środki te, zgodnie z wyżej wymienionym oświadczeniem, są zwracane skarżącemu. W listopadzie 2012 r. na konto skarżącego wpłynęła bowiem kwota 1 500 zł, co do której w tytule wskazano, że są to środki na zakup węgla.
W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego skarżący zaznaczył, że współwłaścicielem samochodu o którym mowa powyżej jest także jego syn, który ponosi koszty utrzymania pojazdu, i to on wyłożył pieniądze na zakup laptopa, tj. przed każdą ratą wykładał z góry niezbędne na to środki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Językowa wykładnia powołanego wyżej przepisu prowadzi do wniosku, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, zostało zarezerwowane dla sytuacji wyjątkowych, obejmujących przypadki, w których strona wnioskująca o przyznanie takiej pomocy, w związku ze swą sytuacją materialną, nie jest w stanie w jakimkolwiek stopniu partycypować w kosztach postępowania, gdyż konieczność taka wiązałaby się z pozbawieniem jej środków koniecznego utrzymania.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że skarżący osiąga wprawdzie niskie dochody, jednakże korzysta on z pomocy finansowej ze strony syna, który między innymi przekazał mu kwotę 1 500 zł na zakup opału oraz pokrywa koszty utrzymania samochodu. W efekcie suma środków finansowych pozostająca w dyspozycji skarżącego jest wyższa niż deklarowana w oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu, a wysokość wydatków w rzeczywistości stanowi dla niego mniejsze obciążenie, niż to deklaruje. W tej więc sytuacji nie sposób jest przyjąć, że skarżący nie jest w stanie wyłożyć nawet niewielkiej części kosztów związanych z toczącym się postępowaniem. Zgodzić się jednak należy, że poniesienie tych kosztów w pełnej wysokości przekracza zakres jego możliwości finansowych, z tego też względu, kierując się art. 245 § 3 P.p.s.a., zwolniono go od kosztów sądowych w całości, uznając że zakres tego zwolnienia odpowiadać będzie jego możliwościom finansowym.
W związku z powyższym, na podstawie art. art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło