I SA/Rz 760/07
PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-04-02
Skład orzekający: Grzegorz Panek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący, mimo wezwania, nie uzupełnił wniosku o niezbędne dane dotyczące swojej sytuacji finansowej i majątkowej. Ciężar udowodnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o nie, a nieuzupełnienie wniosku uniemożliwiło sądowi dokonanie oceny możliwości płatniczych skarżącego.Stan faktyczny
Skarżący T. H. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości w postępowaniu dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych. Wskazał na trudną sytuację finansową z powodu strat w działalności gospodarczej i konieczność utrzymania dwójki dzieci. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku o szczegółowe dane dotyczące dochodów, wydatków, środków transportu, kredytów oraz zeznań podatkowych i wyciągów bankowych. Skarżący nie uzupełnił wniosku w wyznaczonym terminie.Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2007r. [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001r. - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy
W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W złożonym na urzędowym formularzu wniosku z dnia 10 stycznia 2008r. podał, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej ponieważ prowadzona przez niego działalność gospodarcza przynosi straty. Wskazał, iż mieszka wraz z rodzicami i łoży na utrzymanie dwójki dzieci z których jedno jest niepełnosprawne.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący jako swój majątek i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym wskazał mieszkanie o powierzchni 60m2 oraz dwie nieruchomości o łącznej powierzchni 1,3ha. Wskazane składniki majątku są obciążone hipotekami. Skarżący nie podał wysokości uzyskiwanych dochodów.
Pismem z dnia 23 stycznia 2008r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: wysokości uzyskiwanych dochodów oraz wszystkich innych źródeł pokrycia wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, posiadanych środków transportowych (rok produkcji, marka i model), wysokości wydatków związanych z kosztami codziennego utrzymania (energia elektryczna, gaz, telefony, wyżywienie itp.) oraz wydatków ponoszonych na utrzymanie dzieci oraz informacji o ewentualnych dodatkach, zapomogach, pomocy w utrzymaniu od osób trzecich itp. i przedłożenia dokumentów wskazujących na trudną sytuację materialną jeśli takowe są w posiadaniu skarżącego, wysokości zaciągniętych kredytów oraz wysokości spłacanych rat, wysokości dochodów uzyskiwanych przez rodziców skarżącego jeżeli prowadzi on z nimi wspólne gospodarstwo domowe oraz do złożenia: odpisu zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r. oraz 2007r. (jeżeli zostało złożone), wyciągów lub wykazów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych za okres trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 13 lutego 2008r. i pomimo upływu zakreślonego terminu wniosek nie został uzupełniony o powyższe dane.
Zwolnienie z kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. - obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym - zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. - może być przyznane, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywoływanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Z powyższego przepisu bezsprzecznie wynika, że ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Co za tym idzie, Sąd jest władny wniosek strony uwzględnić jedynie wówczas, gdy ta samodzielnie udowodni, że spełnia przesłanki z przytoczonego przepisu. W każdym odmiennym wypadku, tj. w sytuacji, gdy z oświadczenia strony wynika, że jest w stanie ponieść koszty, ale także, gdy z niego nie wynika, że nie jest w stanie, Sąd musi wniosek oddalić. Druga z przytoczonych sytuacji może mieć miejsce na przykład wtedy, gdy oświadczenie zawiera sprzeczne informacje, nielogiczne wnioski, bądź też gdy mimo wezwania Sądu strona wniosku nie uzupełniła.
Złożone przez skarżącego oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 p.p.s.a., nie zawiera, zdaniem Sądu, dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych oraz sytuacji majątkowej jego rodziny. W złożonym wniosku skarżący skoncentrował się jedynie na przedstawieniu takich danych, które mogą świadczyć o jego złym stanie majątkowym.
Skarżący był wzywany do uzupełnienia wniosku i pomimo wezwania Sądu, nie uzupełnił złożonego wniosku o wskazane w wezwaniu z dnia 23 stycznia 2008r. dane, nie przedłożył także żądanych dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej.
Nie uzupełnienie wniosku pozbawiło w znacznej mierze Sąd, możliwości oceny sytuacji majątkowej skarżącego.
Mając na uwadze te okoliczności, Sąd doszedł do przekonania, że skarżący nie wykazał dostatecznie zasadności swego wniosku o przyznanie mu prawa pomocy.
Z przedstawionych powodów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło