I SA/Rz 761/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 5 października 2018 r., w Wydziale I, na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości "A" z/s w T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia (...) lipca 2018 r., nr (...), w przedmiocie długu celnego, w związku ze sprzeciwem skarżącego od postanowienia referendarza sądowego z dnia 12 września 2018 r., sygn. I SA/Rz 761/18, odmawiającego skarżącemu przyznania prawa pomocy - postanawia - utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 12 września 2018 r., sygn. I SA/Rz 761/18, po rozpoznaniu wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, odmówił uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, rozpoznający wniosek doszedł do przekonania, że koszty sądowe jakie wiążą się z rozpoznaniem przedmiotowej sprawy nie są znaczne (wpis od skargi wynosi 440 zł, natomiast ewentualny wpis od skargi kasacyjnej połowę tej kwoty). Wydatki te znajdują pokrycie w zadeklarowanych przez skarżącego środkach masy upadłości, wynoszących 2 800 000 zł. Argumentem przemawiającym za uwzględnieniem wniosku, w ocenie referendarza, nie może być również okoliczność związana z liczbą spraw zawisłych przed tutejszym Sądem (dotychczas zarejestrowano ich 262), gdyż pomimo opłacenia związanych z nimi kosztów, suma środków wchodzących w skład masy upadłości w dalszym ciągu jest znaczna. Referendarz podkreślił, że jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy i jego zdolności płatnicze, te zaś nie uzasadniają twierdzenia, że konieczność poniesienia przez skarżącego kosztów, jakie wiążą się z niniejszą sprawą, wymaga przyznania mu wsparcia, w postaci prawa pomocy. Skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza z 12 września 2018 r., zarzucając rozpoznającemu wniosek błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, w związku z uznaniem, iż konieczność uiszczenia wpisu od skargi nie będzie stanowić istotnego obciążenia masy upadłości. Tymczasem, zdaniem skarżącego, prawidłowa analiza okoliczności sprawy musi prowadzić do przeciwnych wniosków. Oprócz tego skarżący zarzucił naruszenie art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), poprzez jego niezastosowanie, gdyż wykazał, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wniosku podkreślono, że referendarz nie wziął pod uwagę pełnej sytuacji majątkowej skarżącego, mając świadomość konieczność uiszczenia przez niego wpisów w wielu sprawach. W tym przedmiocie zaznaczył również, że majątek upadłego nie rośnie, lecz jest systematycznie uszczuplany, między innymi w związku z prowadzonymi postępowaniami. Podkreślił także, że do tej pory jego wnioski były częściowo uwzględniane, dlatego też niezrozumiałym jest zapadłe w niniejszym przypadku rozstrzygniecie. Niezależnie od powyższego skarżący dodał, że referendarz nie wziął pod uwagę tego, że nieprzyznanie zwolnienia może prowadzić do zaniechania przez niego składania dalszych skarg, co niewątpliwie może oznaczać pozbawienie go prawa do sądu, w efekcie czego uszczerbku doznają także interesy wierzycieli upadłego. Związane jest to z tym, że skarżone decyzje są bardzo niekorzystne dla masy upadłości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym, czego domaga się skarżący, zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., uwarunkowane jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że nie że nie ma on dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Chodzi tu więc o sytuację, w której konieczność poniesienia wspomnianych kosztów mogłaby zagrozić podstawom funkcjonowania wnioskodawcy. W okolicznościach niniejszej sprawy z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie czesiowym wystąpił syndyk masy upadłości, z tego więc względu zasadność wniosku oceniać należy, w kontekście stanu środków wchodzących w skład masy upadłości oraz możliwości kontynuowania likwidacji jej majątku. Rozpoznający wniosek skarżącego prawidłowo ocenił, że mając na względzie ogólną wartości środków zgromadzonych na rachunku bankowym syndyka/upadłej spółki, wynoszącą 2 800 000 zł, brak jest podstaw do przyjęcia niemożności uiszczenia przez niego kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, w której wpis od skargi wynosi 440 zł. Koszty te znajdują bowiem pełne i wielokrotne pokrycie w majątku, którym syndyk dysponuje. Na uwzględnienie nie zasługuje również argument o konieczności ponoszenia kosztów sądowych w wielu innych sprawach, albowiem w ramach rozpoznania przedmiotowego wniosku ocenie podlega nie przyszła, ale aktualna sytuacja skarżącego i jego obecne zdolności płatnicze. Jeżeli zaś bowiem w przyszłości sytuacja ta się pogorszy, to będzie miała ona wpływ na ewentualne rozstrzygnięcia złożonych wtedy wniosków. Obecnie zaś stwierdzić należy, że referendarz prawidłowo ustalił, że skarżący nie spełnia przesłanek przyznania mu prawa pomocy w niniejszej sprawie. Z tego względu Sąd, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.