I SA/Rz 763/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie - Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi "A." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2008r. Nr [...] w przedmiocie zgłoszenia celnego - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy Skarżąca Spółka w złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku podano między innymi, iż Spółka nie ma możliwości uiszczenia wpisu od skargi z uwagi na to, iż prowadzona przez nią działalność gospodarcza przynosi straty. Strata ta wyniosła około 120.000zł. Kapitał zakładowy spółki wynosi 318.900zł, wartość środków trwałych opiewa na kwotę 32.000zł. Spółka posiada zobowiązania wobec innych podmiotów w łącznej wysokości 159.860,40zł. Stan rachunku bankowego prowadzonego dla Spółki w Banku Gospodarki Żywnościowej w Ł. był ujemny i wynosił 85.000zl. Natomiast na rachunku bankowym prowadzonym w PKO BP w Ł. nie było żadnych środków finansowych. Referendarz sądowy, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - powoływanej dalej w skrócie jako p.p.s.a.), wezwał do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie wszystkich posiadanych nieruchomości oraz środków trwałych i środków transportowych, wysokości zaciągniętych kredytów oraz wysokości spłacanych rat, ilości zatrudnianych pracowników oraz do złożenia bilansu za dwa ostatnie lata kalendarzowe i wykazów lub wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za okres trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku. W odpowiedzi na to wezwanie Spółka podała, iż wartość jej środków trwałych wynosi 14.309zł. Nie posiada ona nieruchomości ani środków transportowych. W Spółce zatrudniony jest jeden pracownik. Nie zostały przedłożone wykazy bądź wyciągi z posiadanych rachunków bankowych. W tym zakresie wskazano jedynie, iż Spółka na posiadanych rachunkach bankowych nie przeprowadza żadnych operacji finansowych. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Sformułowanie "gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów" należy rozumieć jako obowiązek wykazania trwałej niemożności uzyskania środków na uiszczenie kosztów sądowych. W sytuacji gdy osoba prawna, bądź inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej nie wykaże braku dostatecznych środków na uiszczenie kosztów sądowych należy wniosek o prawo pomocy oddalić. Równoznaczne z niewykazaniem braku dostatecznych środków na uiszczenie kosztów jest fragmentaryczne oświadczenie, nieobrazujące sytuacji majątkowej strony. W rozpoznawanej sprawie treść wniosku o prawo pomocy eksponuje takie dane, które mają wskazywać wyłącznie na złą sytuację skarżącej spółki. Ponadto wskazane dane są stosunkowo ogólne. We wniosku ograniczono się jedynie do stwierdzenia, iż prowadzona działalność gospodarcza przynosi straty. Należy w tym miejscu podkreślić, że zła sytuacja majątkowa osoby prawnej, która prowadzi bieżącą działalność gospodarczą, sama przez się nie uzasadnia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Koszty sądowe należą bowiem do normalnych kosztów działalności gospodarczej, dochodzenie zaś swoich praw przed sądem jest elementem tej działalności i wymaga na równi z koniecznością zapewnienia środków na bieżącą działalność, także zapewnienia środków na ich dochodzenie. Wydatki na koszty sądowe powinny być traktowane jako wydatki niezbędne do prowadzenia bieżącej działalności gospodarczej. W działalności tej występują różnego rodzaju zobowiązania, które wiążą się z koniecznością ponoszenia wydatków finansowych. Do kosztów tych zaliczają się również wydatki sądowe konieczne do dochodzenie swoich praw w postępowaniu przed sądem. Wydatki te należy traktować na równi z innymi kosztami prowadzenia działalności gospodarczej. Inne potraktowanie kosztów sądowych oznaczałoby nieuzasadnione preferowanie jednych wydatków przed innymi. Zwolnienie w takiej sytuacji od kosztów sądowych prowadziłoby do kredytowania na uprzywilejowanych warunkach każdego, kto uzna, że wydatki związane stricte z bieżącą działalnością są bardziej istotne niż te, które służą ochronie interesów w postępowaniu przed sądem. Przede wszystkim jednak trzeba w tym miejscu podkreślić, iż Spółka była wzywana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy między innymi poprzez złożenie wyciągów lub wykazów z posiadanych rachunków bankowych za okres trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku. W odpowiedzi na to wezwanie Spółka podała jedynie, iż na posiadanych rachunkach bankowych nie są przeprowadzane żadne operacje finansowe. Wskazanego oświadczenia nie można uznać za równoznaczne z uzupełnieniem wniosku o wyciągi lub wykazy z posiadanych rachunków bankowych za okres trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku. Taki stan rzeczy w znacznej mierze uniemożliwił referendarzowi sądowemu, możliwość oceny sytuacji majątkowej Spółki. Mając na uwadze przedstawione okoliczności, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Spółka nie wykazała dostatecznie zasadności swego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z przedstawionych powodów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.