I SA/Rz 763/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi "A." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2008r. Nr [...] w przedmiocie zgłoszenia celnego - p o s t a n a w i a - 1. przyznać skarżącej spółce prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z połowy kosztów sądowych, 2. w pozostałym zakresie wniosek o prawo pomocy oddalić Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością "A.", w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2008r. Nr [...] w przedmiocie zgłoszenia celnego, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W sprawie tej wpis od skargi wynosi 45.726zł. W złożonym na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu o majątku i dochodach spółka wskazała, iż ostatni rok obrotowy zakończyła stratą bilansową w wysokości 120.000zł, nie posiada żadnych środków finansowych, zaś wartość jej środków trwałych wynosi około 32.000zł. Na posiadanym koncie bankowym w BGŻ SA oddział w Ł. skarżąca posiada ujemne saldo w wysokości 85.000zł. Wartość kapitału zakładowego spółki wynosi 318.900zł. Na wezwanie referendarza sądowego do wniosku skarżąca dołączyła bilans spółki za rok 2007 oraz dodatkowe oświadczenie, z którego wynika, iż spółka nie posiada żadnych nieruchomości oraz środków transportowych. Nie obciążają jej żadne kredyty. Spółka zatrudnia jednego pracownika. Na posiadanych rachunkach bankowych nie są dokonywane żadne operacje. Rachunek bankowy w PKO BP oddział w Ł. został zlikwidowany w związku z zajęciem komorniczym. W wyniku rozpoznania powyższego wniosku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Rz 763/08, odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżąca spółka kwestionując zasadność wydanego postanowienia wniosła sprzeciw, w którym podtrzymała podnoszone wcześniej argumenty, przemawiające według autora sprzeciwu za zwolnieniem od kosztów sądowych w całości. W sprzeciwie tym podkreślono, iż zdolności płatnicze spółki zostały w znacznym stopniu ograniczone na skutek światowego kryzysu finansowego, a ubieganie się o zwolnienie od kosztów sądowych jest spowodowane okolicznościami niezawinionymi przez spółkę. Sprzeciw został złożony w terminie, co zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - określanej dalej jako p.p.s.a. - wywołuje skutek w postaci utraty mocy postanowienia, przeciwko któremu został on wniesiony, a będąca przedmiotem sprzeciwu sprawa podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Podkreślić jednak należy, że rozstrzygnięcie sądu w zakresie prawa pomocy, zgodnie z treścią omawianego przepisu ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, sąd nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli wedle jego uznania będzie to konieczne dla zapewnienia jednostce dostępu do sądu. Ponadto należy wskazać, że instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przy tym ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy leży na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, której kapitał zakładowy wynosi 318.900 zł. Spółka nie wykazuje wolnych środków finansowych, zatrudnia jednego pracownika, ostatni rok obrotowy zakończyła stratą w wysokości 120.000zł. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie i dlatego w celu zachowania prawa strony do rozpatrzenia jej sprawy przez sąd zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z połowy kosztów sądowych. W ocenie Sądu skarżąca spółka nie wykazała, że zasługuje na dofinansowanie jej z budżetu państwa (a prawo pomocy jest w istocie taką formą dotowania) w zakresie całkowitym. Jak bowiem wynika z akt sprawy spółka nadal funkcjonuje, a zatem utrzymuje pewien poziom płynności finansowej. Dodatkowo wskazać należy, iż sam stan majątkowy deklarowany we wniosku nie pokrywa się z potencjalną możliwością uzyskania dodatkowych środków, np. zaciągnięcia kredytu bądź podwyższenia kapitału zakładowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.