I SA/Rz 767/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 6 października 2014 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku R. S. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 lipca 2014 r., nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2011 r., - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych, związanych z przedmiotową sprawą. W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym jedynie ze swym jedenastoletnim synem, nie posiada żadnego majątku ani też stałego źródła dochodu. Uzasadniając wniosek skarżący podkreślił, że utrzymuje siebie i syna z wykonywanych przez siebie prac dorywczych, przeznaczając na ten cel cały uzyskany w ten sposób dochód. W obecnej więc sytuacji kwota kosztów sądowych, związanych z przedmiotowa sprawą, jak również innymi sprawami zawisłymi przed tut. Sądem, przekracza zakres jego możliwości płatniczych. Nie jest on więc w stanie pokryć całości kosztów, należnych z tytułu wpisu od skargi. W związku z tym, że informacje zamieszczone w oświadczeniu skarżącego zawierały jedynie fragmentaryczne i wybiórcze informacje dotyczące sytuacji jego materialnej, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.), zarządzeniem z dnia 24 września 2014 r., został on wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia oraz wskazanych dokumentów źródłowych. I tak, wezwano go do wskazania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, określenia stanu cywilnego, wysokości miesięcznych wydatków na utrzymanie, podania wysokości dochodów, wyjaśnienia czy korzysta ze wsparcia z pomocy społecznej, a także przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych oraz wyjaśnienia czy jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie skarżący stwierdził, że nie posiada stałego miejsca zamieszkania, gdyż przebywa w różnych miejscach. Nie ponosi także żadnych wydatków związanych z utrzymaniem domu,a jedynie wydatki na zakup odzieży, leków, środków czystości oraz produktów spożywczych, których wysokość określił na 200 zł miesięcznie. Skarżący nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, nie posiada rachunków bankowych, nie korzysta z pomocy społecznej, ani nie otrzymuje wsparcia od osób trzecich. Swoje miesięczne dochody oszacował zaś na 300-400 zł. Z dodatkowego oświadczenie skarżącego wynika także, że skarżący jest osoba żonatą, nie podał jednak jakichkolwiek informacji dotyczących swojej małżonki. Wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi 1035 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze treść wyżej przytoczonego przepisu stwierdzić należy, że przyznanie ulgi w postaci prawa pomocy zostało zarezerwowane jedynie dla osób znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, przy czym to one winny wykazać, że spełniają ustawowe kryteria przyznania tego prawa. Owo wykazanie winno zaś nastąpić przede wszystkim poprzez złożenie pełnego, jasnego i wiarygodnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a także, na wezwanie sądu, dodatkowego oświadczenia, wyjaśniającego wszelki wątpliwości oraz uzupełniającego braki w zakresie informacji dotyczących okoliczności istotnych z punktu widzenia regulacji związanych z przyznawaniem prawa pomocy. W niniejszym przypadku nie sposób jest stwierdzić, że skarżący wykazał, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy, gdyż złożone przez niego oświadczenia są wybiórcze, zdawkowe, a przy tym wewnętrznie niespójne oraz niewiarygodne. Przede wszystkim bowiem skarżący podał, że pozostając we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnim synem nie posiada prawa do żadnego lokalu mieszkalnego, w związku z czym przebywa w różnych miejscach. Rodzi to uzasadnione pytanie o faktyczną możliwość realizowania obowiązków rodzicielskich, zwłaszcza, że koszty utrzymania siebie i dziecka oszacował on jedynie na 200 zł, co przy poziomie obecnych cen towarów i usług wydaje się mało prawdopodobne. Deklarując tak niskie dochody z prac dorywczych skarżący stwierdził jednocześnie, że nie korzysta z pomocy społecznej ani też wsparcia osób trzecich (nie wspomniał o pobieraniu zasiłku rodzinnego na syna, który w tych warunkach by mu przysługiwał). W świetle tych wyjaśnień, zmierzających jedynie do przedstawienia w jak niekorzystniejszy sposób swojego położenia, nie sposób jest ustalić jakie są w rzeczywistości dochody i wydatki skarżącego, a złożone oświadczenia nie dają na nie wiarygodnej odpowiedzi. W tym miejscu zwrócić należy uwagę również na fakt, że deklarując minimalne dochody, na poziomie nie gwarantującym zaspokojenie chociażby minimalnych potrzeb jednoosobowego gospodarstwa domowego, skarżący korzystał w postępowaniu administracyjnym z usług profesjonalnego pełnomocnika, który reprezentuje go również w postępowaniu przed Sądem. W związku z tym faktem, zawarte w oświadczeniu informacje o dochodach muszą rodzić uzasadnione wątpliwości, co do ich wiarygodności. Rozpatrując wniosek skarżącego nie sposób pominąć także tego, że skarżący jest żonaty, w związku z tym faktem, z uwagi na ustawowy obowiązek wspierania się małżonków, pełna ocena jego sytuacji majątkowej wymaga również odniesienie się do sytuacji jego małżonki, które to informacje skarżący przemilczał. Rozpatrując wniosek o skarżącego, w związku licznymi wątpliwościami, rodzącymi się na tle zawartych w oświadczeniach informacji, zwrócono się do niego o uzupełnienie braków i ustosunkowanie się do poszczególnych kwestii, istotnych dla załatwienia jego wniosku. Umożliwiono mu tym samym wykazanie, że spełnia on przesłanki o których mowa w art. 246 P.p.s.a. Ustosunkowując się do przedmiotowego wezwania skarżący jednak udzielił wymijających odpowiedzi na poszczególne pytania, uniemożliwiając faktycznie merytoryczne odniesienie się do jego wniosku. Z uwagi więc na jego postawę nie można stwierdzić, że wykazał on, że spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., dlatego też jego wniosek nie może zostać uwzględniony. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.