I SA/Rz 774/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2010r., w Wydziale I Finansowym, na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] lipca 2010r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela odnośnie wstrzymania postępowania egzekucyjnego - postanawia - odrzucić skargę M. S., pismami z dnia 28 września 2010r., wniósł skargę na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] lipca 2010r. nr [...] oraz złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Motywując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazał, że w opisanym powyżej postanowieniu Wojewody P. zawarte zostało pouczenie, że na postanowienie to przysługuje zażalenie do Ministra Finansów w terminie 7 dni od daty doręczenia. Jak się okazało było to błędne pouczenie, co potwierdził Minister Finansów w postanowieniu z dnia [...] września 2010r. Minister wskazał, że strona została błędnie pouczona co do jej praw i obowiązków, a z uwagi na art. 112 K.p.a., błędne pouczenie nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do jego treści. W tym stanie rzeczy wniosek o przywrócenie terminu jest zasadny, przy czym przyczyna uchybienia terminu ustała z chwilą dowiedzenia się o tym fakcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny wziął pod uwagę i zważył, co następuje: Z przedstawionych przez Wojewodę P. akt sprawy administracyjnej wynika, że przeciwko skarżącemu M. S. prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] lutego 2008r. nr [...] wystawionego przez Wojewodę P. M. S. zwrócił się, pismem z dnia 16 lutego 2010r., o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. W związku z tym wnioskiem Dyrektor Izby Skarbowej w K., pismem z dnia 18 marca 2010r. Nr [...], przesłał kserokopię wniosku wierzycielowi (Wojewodzie P.) z prośbą o zajęcie stanowiska co do wniosku o wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego. Wojewoda P., postanowieniem z dnia [...] lipca 2010r. Nr [...], uznał wniosek M. S. o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego za nieuzasadniony, a jednocześnie pouczył, że na postanowienie przysługuje zażalenie do Ministra Finansów. M. S. wniósł zażalenie, a Minister Finansów, postanowieniem z dnia [...] września 2010r. nr [...], stwierdził że zażalenie jest niedopuszczalne, natomiast na postanowienie Wojewody P. służy skarga do sądu administracyjnego. Z mocy art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie; kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w punkcie 1-3 akty lub czynności w zakresie administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w punkcie 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w punktach 1-4. Niewątpliwie skarga dotyczy postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym. Oznacza to, że dla skuteczności skargi w sensie uruchomienia postępowania sądowo-administracyjnego niezbędnym jest ustalenie czy na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] lipca 2010r. nr [...] służy zażaleniu (Art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.). Z mocy art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.; powoływanej dalej jako: ustawa egzekucyjna) o ile przepisy ustawy egzekucyjnej nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli ustawa egzekucyjna lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Z kolei z mocy art. 23 §1 ustawy egzekucyjnej nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji. Organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ (art. 23 §6 ustawy egzekucyjnej). Dyrektor Izby Skarbowej może wstrzymać czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne dotyczące innych należności pieniężnych niż pozostającej we właściwości urzędów skarbowych wyłącznie za zgodą wierzyciela (art. 23 § 7 ustawy egzekucyjnej). Na postanowienie w sprawie wstrzymania czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego służy zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym (art. 23 § 8 ustawy egzekucyjnej). Z powyżej przedstawionych unormowań ustawowych wynika, że w przypadku postępowania egzekucyjnego dotyczącego innych należności pieniężnych niż pozostających we właściwości urzędów skarbowych organ sprawujący nadzór nad egzekucją administracyjną może wstrzymać, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ wyłącznie za zgodą wierzyciela, a zajęcie stanowiska przez wierzyciela następuje w formie postanowienia, na które nie służy zażalenie. Zażalenie bowiem służy na postanowienie w sprawie wstrzymania czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego (a więc wstrzymujące lub odmawiające wstrzymania) wydane przez organ nadzorczy w stosunku do organu egzekucyjnego. Natomiast, co należy powtórzyć i podkreślić, postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela podjęte w trybie art. 23 § 7 ustawy egzekucyjnej, nie podlega zaskarżeniu. Podkreślić w tym miejscu należy, że również Kodeks postępowania administracyjnego nie dostarcza przepisu, który stanowiłby podstawę prawną do wniesienia zażalenia na postanowienie wierzyciela. Podkreślić należy, że w ten sposób nie zostało ograniczone prawa procesowe zobowiązanego, gdyż kontroli instancyjnej, a następnie sądowo-administracyjnej podlega postanowienie wydane przez organ nadzoru nad organem egzekucyjnym w sprawie wstrzymania czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego. Należy zauważyć, że w przedłożonych przez organ aktach administracyjnych znajduje się postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] września 2010r. nr [...], odmawiające wstrzymania postępowania egzekucyjnego z pouczeniem, że na postanowienie to służy zażalenie do Ministra Finansów. Skoro więc na postanowienie Wojewody P. (wierzyciela) z dnia [...] lipca 2009r. nr [...], wyrażające stanowisko co do wniosku zobowiązanego o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] lutego 2008r. nr [...], nie służy zażalenie to skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Niezależnie od powyższego należy odnieść się do kwestii procesowych, a to w związku ze złożonym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Sąd doszedł do przekonania, że z uwagi na niedopuszczalność skargi, a więc negatywną bezwzględną przesłankę uniemożliwiającą uruchomienie postępowania sądowo-administracyjnego, iż nie może być ona sanowana (usunięta) poprzez wyeliminowanie względnej negatywnej przesłanki procesowej (uchybienie terminowi do wniesienia skargi) - w istocie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest bezprzedmiotowy w tym sensie, że nie podlega rozpoznaniu przez Sąd. Taka wykładnia przepisów proceduralnych, w ocenie Sądu, nie narusza przepisów p.p.s.a., a także konstytucyjnej zasady prawa do sądu, gdyż postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego może być przedmiotem kontroli drugoinstancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zauważyć należy, że podobny pogląd był już prezentowany w orzecznictwie - np. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 października 2008r. I SA/Sz 548/08 (dostępny w bazie internetowej orzeczeń). Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji postanowienia.