I SA/Rz 78/13

PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-05-29

Skład orzekający: Sędzia WSA Grzegorz Panek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która odnotowuje stratę podatkową, ale posiada znaczące aktywa trwałe, należności i środki pieniężne na rachunkach bankowych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy, uznając, że spółka posiada wystarczające środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Pomimo straty podatkowej, spółka wykazała się dobrą sytuacją majątkową, wysoką wartością aktywów, należnościami oraz znacznymi środkami pieniężnymi na rachunkach bankowych, co nie uzasadniało przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie określenia kwoty cła antydumpingowego. Spółka uzasadniała wniosek zadłużeniem, brakiem zdolności kredytowej i stratą bilansową. Sąd wezwał spółkę do przedłożenia dodatkowych dokumentów finansowych, które częściowo zostały dostarczone. Sąd rozważał wniosek w kontekście wszystkich spraw spółki zawisłych przed sądem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Sp. z o.o. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty cła antydumpingowego - postanawia – oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Sygn. I SA/Rz 78/13 U Z A S A D N I E N I E "A" Spółka z o.o. w K. (dalej zwana spółką) wezwana do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada nr [...] w przedmiocie określenia kwoty cła antydumpingowego wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata, powołując się na zadłużenie spółki (2 pożyczki na kwotę 250.900,00 zł zaciągnięte u osoby fizycznej), brak zdolności kredytowej, ujemny wynik bilansowy (strata 318.574,10 zł za 2012 r.), co związane jest z działaniami organów celnych, a to z kolei może spowodować żądanie natychmiastowego zwrotu pożyczki, i tym samym zagrożenie związane z ewentualnym postawieniem spółki w stan likwidacji. Według informacji zawartych w treści formularza, wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 50.000,00 zł, wartość środków trwałych to 1.065.372,82 zł, stan kont bankowych: 23.517,11EUR i 45.973,66 zł. Jedyną zatrudnioną osobą w spółce w wymiarze ¼ etatu za wynagrodzenie 400 zł brutto miesięcznie jest prezes zarządu. Na wezwanie Sądu spółka przedłożyła deklaracje dla podatku od towarów i usług za styczeń, luty i marzec 2013 r., CIT-8, bilans i rachunek zysków i strat za 2011 i 2012 r. Zaniechano natomiast przedstawienia, informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego i wyciągów bankowych z rachunków bankowych spółki z uwagi, jak uzasadniono, na ich dużą ilość. Sąd zważył, co następuje: Na wstępie koniecznym podkreślenia jest, że żądanie spółki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata rozważono w odniesieniu do wszystkich spraw ze skarg spółki zawisłych przed tutejszym Sądem (sygn. akt: I SA/Rz 78/13, I SA/Rz 79/13, I SA/Rz 80/13, I SA/Rz 81/13) w kontekście przesłanek z art. 246 § 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwana P.p.s.a.) w konfrontacji ze zgromadzonymi dowodami o sytuacji finansowej skarżącej. Łączna wysokość wpisów sądowych, których uiszczenie jest konieczne do nadania biegu skargom wynosi 3.088 zł (503 zł, 512 zł, 1027 zł, 1046 zł), a inne koszty sądowe, o ile wystąpią, będą niższe, co wynika z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Spółka prowadzi działalność w zakresie importu stali i jej dystrybucji w kraju. Dostarczony bilans jednostki wskazuje na dobrą sytuację majątkową wnioskodawcy - wartość jej aktywów jest wysoka – 1.375.858,96 zł, w tym wartość środków trwałych na koniec 2012 r. wynosiła 1.065.372,84 zł, jak również sytuacja finansowa (bilans po stronie zobowiązań i kapitału własnego) nie uprawnia do wniosków o złej sytuacji podmiotu. Spółka odnotowuje stratę podatkową przy jednoczesnych wysokich przychodach - wg CIT-8 za 2011 r. przychody spółki wynosiły 2.900.664,22 zł, a za 2012 r. – 1.420.254,26 zł, zaś strata odpowiednio 64.208,99 zł i 279.057,17 zł, przy czym należy mieć jednak na uwadze, że wystąpienie straty nie koniecznie oznacza fiasko prowadzonej działalności gospodarczej. Jest ona wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami; strata może być spowodowana wielkością odpisów amortyzacyjnych będących kosztami uzyskania przychodu (według rachunku zysków i strat, kwota amortyzacji ujęta w kosztach wyniosła 58.422,24 zł za 2012 r.), może być wykorzystana do obniżenia dochodu z tego źródła i nie oznacza braku środków finansowych, a co za tym idzie, ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci przyznania prawa pomocy. Co także istotne w kontekście wniosku o prawo pomocy, według bilansu spółka posiada należności w kwocie 127.052,85 zł, w tym 125.925,85 zł z tytułu dostaw i usługa, a także co równie ważne - jako aktywa finansowe - środki pieniężne w kasie i na rachunkach w wysokości 174.340,19 zł. Spółka nie podnosi, że posiada zaległe zobowiązania wobec kontrahentów, jedynie hipotetycznie nadmienia, że z uwagi na niepewną sytuację finansową pożyczkodawca spółki może zażądać natychmiastowego zwrotu pożyczki, co może skutkować likwidacją spółki. Działalność gospodarcza jest wykonywana na bieżąco, o czym świadczą również przedłożone deklaracje dla podatku od towarów i usług za I, II, III 2013 r. Spółka ponosi minimalne, w stosunku do rozmiarów działalności, koszty związane z pracą (płace), tj. 400 zł brutto (wynagrodzenie prezesa zarządu). Z informacji dot. spółki nie wynika, żeby prowadzone było postępowanie egzekucyjne w stosunku do spółki lub np. zgłoszono wniosek o upadłość. Odnośnie zaś środków trwałych, to spółka podała, że należący do niej środek trwały o wartości 1.065.372,82 zł to nieruchomość (z ewidencji środków trwałych wynika, że jest to "Jurata budynek mieszkalny"), której sprzedaż jest skomplikowana, a banki nie chcą udzielić pod nią kredytu. Jednak majątek ten może być wykorzystywany, np. choćby poprzez wynajem. Z pewnością mniej skomplikowana w rzeczywiście trudnej sytuacji byłaby sprzedaż samochodów osobowych należących do spółki, chociaż i to nie wydaje się konieczne w sytuacji, gdy spółka posiada środki pieniężne na rachunkach. Wydatki związane z postępowaniem sądowym są w przypadku spółki wydatkami ściśle związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą i nie sposób ich kwalifikować jako nadzwyczajne, i takie, których konieczność poniesienia rodziłaby obowiązek udzielenia prawa pomocy. Miarodajne dla Sądu odnośnie wysokości środków pieniężnych na rachunkach bankowych, jest oświadczenie spółki zawarte na formularzu druku PPPr (23.517,11 EUR i 45.973,66 zł), a nie saldo rachunku według wyciągu załączonego do pisma spółki z dnia 16 kwietnia 2013 r. (k.36). Natomiast uzależnienie dostarczenia wzywanych dokumentów od podania przez Sąd adresu poczty elektronicznej potraktować należy jako niewykonanie wezwania. Elektroniczna skrzynka podawcza umożliwia składanie pism w formie dokumentu elektronicznego jedynie w sprawach, w których stosuje się ustawę z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000 r, poz.565 ze zm.) na przykład w sprawie skarg i wniosków, wydawania zaświadczeń oraz w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej na mocy ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198). W postępowaniu przed sądem administracyjnym, nie można składać pism w formie dokumentu elektronicznego, a więc także za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej, a jedynie w formie tradycyjnej (papierowej) bezpośrednio do sądu lub drogą pocztową. Natomiast korespondencja elektroniczna w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczy doręczania pism przez sąd, a nie wnoszenia pism do sądu (art. 65 § 3 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie należy mieć na względzie także to, że podmiotem zwracającym się o udzielenie preferencji w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika jest spółka prawa handlowego – spółka kapitałowa. Kodeks spółek handlowych przewiduje rozwiązania, za pomocą których podmiot ten, jeśli nie jest w stanie uzyskać z zewnątrz niezbędnych do działalności środków finansowych, może skorzystać z pewnych instytucji; mianowicie dopłat wspólników na rzecz spółki czy też podwyższenia kapitału zakładowego. Kroków takich spółka nie wykazała. Konkludując, ocena sytuacji w powiązaniu z przedłożoną dokumentacją daje uprawnienie do oceny, że spółka posiada środki pieniężne na uiszczenie należnych kosztów sądowych, a także na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Nie można w takiej sytuacji przerzucać obowiązku opłacenia postępowania sądowoadministracyjnego prowadzonego przez podmiot gospodarczy w dobrej sytuacji finansowej na ogół obywateli. Mając powyższe na uwadze należało, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a., orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło