I SA/Rz 78/13
PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-05-29
Skład orzekający: Sędzia WSA Grzegorz Panek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która odnotowuje stratę podatkową, ale posiada znaczące aktywa trwałe, należności i środki pieniężne na rachunkach bankowych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy, uznając, że spółka posiada wystarczające środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Pomimo straty podatkowej, spółka wykazała się dobrą sytuacją majątkową, wysoką wartością aktywów, należnościami oraz znacznymi środkami pieniężnymi na rachunkach bankowych, co nie uzasadniało przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie określenia kwoty cła antydumpingowego. Spółka uzasadniała wniosek zadłużeniem, brakiem zdolności kredytowej i stratą bilansową. Sąd wezwał spółkę do przedłożenia dodatkowych dokumentów finansowych, które częściowo zostały dostarczone. Sąd rozważał wniosek w kontekście wszystkich spraw spółki zawisłych przed sądem.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Sp. z o.o. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty cła antydumpingowego - postanawia – oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Sygn. I SA/Rz 78/13
U Z A S A D N I E N I E
"A" Spółka z o.o. w K. (dalej zwana spółką) wezwana do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada nr [...] w przedmiocie określenia kwoty cła antydumpingowego wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata, powołując się na zadłużenie spółki (2 pożyczki na kwotę 250.900,00 zł zaciągnięte u osoby fizycznej), brak zdolności kredytowej, ujemny wynik bilansowy (strata 318.574,10 zł za 2012 r.), co związane jest z działaniami organów celnych, a to z kolei może spowodować żądanie natychmiastowego zwrotu pożyczki, i tym samym zagrożenie związane z ewentualnym postawieniem spółki w stan likwidacji. Według informacji zawartych w treści formularza, wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 50.000,00 zł, wartość środków trwałych to 1.065.372,82 zł, stan kont bankowych: 23.517,11EUR i 45.973,66 zł. Jedyną zatrudnioną osobą w spółce w wymiarze ¼ etatu za wynagrodzenie 400 zł brutto miesięcznie jest prezes zarządu.
Na wezwanie Sądu spółka przedłożyła deklaracje dla podatku od towarów i usług za styczeń, luty i marzec 2013 r., CIT-8, bilans i rachunek zysków i strat za 2011 i 2012 r. Zaniechano natomiast przedstawienia, informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego i wyciągów bankowych z rachunków bankowych spółki z uwagi, jak uzasadniono, na ich dużą ilość.
Sąd zważył, co następuje:
Na wstępie koniecznym podkreślenia jest, że żądanie spółki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata rozważono w odniesieniu do wszystkich spraw ze skarg spółki zawisłych przed tutejszym Sądem (sygn. akt: I SA/Rz 78/13, I SA/Rz 79/13, I SA/Rz 80/13, I SA/Rz 81/13) w kontekście przesłanek z art. 246 § 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwana P.p.s.a.) w konfrontacji ze zgromadzonymi dowodami o sytuacji finansowej skarżącej. Łączna wysokość wpisów sądowych, których uiszczenie jest konieczne do nadania biegu skargom wynosi 3.088 zł (503 zł, 512 zł, 1027 zł, 1046 zł), a inne koszty sądowe, o ile wystąpią, będą niższe, co wynika z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193).
Spółka prowadzi działalność w zakresie importu stali i jej dystrybucji w kraju. Dostarczony bilans jednostki wskazuje na dobrą sytuację majątkową wnioskodawcy - wartość jej aktywów jest wysoka – 1.375.858,96 zł, w tym wartość środków trwałych na koniec 2012 r. wynosiła 1.065.372,84 zł, jak również sytuacja finansowa (bilans po stronie zobowiązań i kapitału własnego) nie uprawnia do wniosków o złej sytuacji podmiotu. Spółka odnotowuje stratę podatkową przy jednoczesnych wysokich przychodach - wg CIT-8 za 2011 r. przychody spółki wynosiły 2.900.664,22 zł, a za 2012 r. – 1.420.254,26 zł, zaś strata odpowiednio 64.208,99 zł i 279.057,17 zł, przy czym należy mieć jednak na uwadze, że wystąpienie straty nie koniecznie oznacza fiasko prowadzonej działalności gospodarczej. Jest ona wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami; strata może być spowodowana wielkością odpisów amortyzacyjnych będących kosztami uzyskania przychodu (według rachunku zysków i strat, kwota amortyzacji ujęta w kosztach wyniosła 58.422,24 zł za 2012 r.), może być wykorzystana do obniżenia dochodu z tego źródła i nie oznacza braku środków finansowych, a co za tym idzie, ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci przyznania prawa pomocy.
Co także istotne w kontekście wniosku o prawo pomocy, według bilansu spółka posiada należności w kwocie 127.052,85 zł, w tym 125.925,85 zł z tytułu dostaw i usługa, a także co równie ważne - jako aktywa finansowe - środki pieniężne w kasie i na rachunkach w wysokości 174.340,19 zł. Spółka nie podnosi, że posiada zaległe zobowiązania wobec kontrahentów, jedynie hipotetycznie nadmienia, że z uwagi na niepewną sytuację finansową pożyczkodawca spółki może zażądać natychmiastowego zwrotu pożyczki, co może skutkować likwidacją spółki. Działalność gospodarcza jest wykonywana na bieżąco, o czym świadczą również przedłożone deklaracje dla podatku od towarów i usług za I, II, III 2013 r. Spółka ponosi minimalne, w stosunku do rozmiarów działalności, koszty związane z pracą (płace), tj. 400 zł brutto (wynagrodzenie prezesa zarządu). Z informacji dot. spółki nie wynika, żeby prowadzone było postępowanie egzekucyjne w stosunku do spółki lub np. zgłoszono wniosek o upadłość.
Odnośnie zaś środków trwałych, to spółka podała, że należący do niej środek trwały o wartości 1.065.372,82 zł to nieruchomość (z ewidencji środków trwałych wynika, że jest to "Jurata budynek mieszkalny"), której sprzedaż jest skomplikowana, a banki nie chcą udzielić pod nią kredytu. Jednak majątek ten może być wykorzystywany, np. choćby poprzez wynajem. Z pewnością mniej skomplikowana w rzeczywiście trudnej sytuacji byłaby sprzedaż samochodów osobowych należących do spółki, chociaż i to nie wydaje się konieczne w sytuacji, gdy spółka posiada środki pieniężne na rachunkach. Wydatki związane z postępowaniem sądowym są w przypadku spółki wydatkami ściśle związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą i nie sposób ich kwalifikować jako nadzwyczajne, i takie, których konieczność poniesienia rodziłaby obowiązek udzielenia prawa pomocy.
Miarodajne dla Sądu odnośnie wysokości środków pieniężnych na rachunkach bankowych, jest oświadczenie spółki zawarte na formularzu druku PPPr (23.517,11 EUR i 45.973,66 zł), a nie saldo rachunku według wyciągu załączonego do pisma spółki z dnia 16 kwietnia 2013 r. (k.36). Natomiast uzależnienie dostarczenia wzywanych dokumentów od podania przez Sąd adresu poczty elektronicznej potraktować należy jako niewykonanie wezwania. Elektroniczna skrzynka podawcza umożliwia składanie pism w formie dokumentu elektronicznego jedynie w sprawach, w których stosuje się ustawę z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000 r, poz.565 ze zm.) na przykład w sprawie skarg i wniosków, wydawania zaświadczeń oraz w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej na mocy ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198). W postępowaniu przed sądem administracyjnym, nie można składać pism w formie dokumentu elektronicznego, a więc także za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej, a jedynie w formie tradycyjnej (papierowej) bezpośrednio do sądu lub drogą pocztową. Natomiast korespondencja elektroniczna w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczy doręczania pism przez sąd, a nie wnoszenia pism do sądu (art. 65 § 3 P.p.s.a.).
W niniejszej sprawie należy mieć na względzie także to, że podmiotem zwracającym się o udzielenie preferencji w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika jest spółka prawa handlowego – spółka kapitałowa. Kodeks spółek handlowych przewiduje rozwiązania, za pomocą których podmiot ten, jeśli nie jest w stanie uzyskać z zewnątrz niezbędnych do działalności środków finansowych, może skorzystać z pewnych instytucji; mianowicie dopłat wspólników na rzecz spółki czy też podwyższenia kapitału zakładowego. Kroków takich spółka nie wykazała.
Konkludując, ocena sytuacji w powiązaniu z przedłożoną dokumentacją daje uprawnienie do oceny, że spółka posiada środki pieniężne na uiszczenie należnych kosztów sądowych, a także na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Nie można w takiej sytuacji przerzucać obowiązku opłacenia postępowania sądowoadministracyjnego prowadzonego przez podmiot gospodarczy w dobrej sytuacji finansowej na ogół obywateli.
Mając powyższe na uwadze należało, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a., orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło