I SA/Rz 78/25

WyrokWSA w Rzeszowie2025-04-24

Skład orzekający: Jarosław Szaro, Małgorzata Niedobylska, Piotr Popek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor ARiMR prawidłowo utrzymał w mocy decyzje Kierownika Biura Powiatowego ARiMR odmawiające przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej i ekologicznej na 2021 rok oraz nałożył sankcje, uznając, że beneficjentka nie przeprowadziła wymaganych zabiegów agrotechnicznych w terminie?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły, iż beneficjentka nie wywiązała się z obowiązków utrzymania gruntów w stanie nadającym się do uprawy lub wypasu w terminach wynikających z przepisów, co potwierdzają analizy zdjęć satelitarnych i dokumentacja fotograficzna z kontroli terenowych. Brak zgłoszenia przez beneficjentkę siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwił uwzględnienie tych argumentów.
Stan faktyczny
Beneficjentka złożyła wnioski o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej i ekologicznej na 2021 rok. Kontrole terenowe wykazały rozbieżności między zadeklarowaną a faktyczną powierzchnią uprawnioną do płatności oraz brak wykonania wymaganych zabiegów agrotechnicznych. Organy ARiMR odmówiły przyznania płatności i nałożyły sankcje. Po uchyleniach decyzji i ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy decyzje Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, uznając materiał dowodowy, w tym zdjęcia satelitarne, za wystarczający do stwierdzenia nieprawidłowości.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant sekr. sąd. Karolina Gołąbek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2025 r. spraw ze skarg E. T. na decyzje Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 19 listopada 2024 r. - nr 9009-2024-001156 w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na 2021 rok - nr 9009-2024-001157 w przedmiocie przyznania płatności ekologicznej na 2021 rok oddala skargi. I SA/Rz 78/25 UZASADNIENIE Przedmiotem skarg E.T. (dalej: beneficjentka/skarżąca) są decyzje Dyrektora {...} Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w {...} (dalej: Dyrektor ARiMR) z 19 listopada 2024 r. nr: 9009-2024-001156 i 9009-2024-001157, utrzymujące w mocy decyzje Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Kierownik ARiMR) z 8 maja 2024 r. nr 0183-2024-007640 i 0183-2024-007641, w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na 2021 r. oraz płatności ekologicznej na 2021 rok. W stanie faktycznym sprawy 10 czerwca 2021 r. beneficjentka złożyła wniosek o przyznanie jednolitej płatności ekologicznej i płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (dalej: płatność RŚK) na 2021 rok. W gospodarstwie beneficjentki 18 września 2021 r. została przeprowadzona wizytacja terenowa w ramach kontroli FOTO, w wyniku której stwierdzono rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi we wniosku, a stanem faktycznym w gospodarstwie. W wyniku tej kontroli sporządzono raport nr{...}, co do którego strona wniosła zastrzeżenia. W związku z tym 7 lutego 2022 r. została przeprowadzona ponowna kontrola, w wyniku której również stwierdzono rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi we wniosku, a stanem faktycznym w gospodarstwie beneficjentki. W wyniku tej kontroli sporządzono raport nr{...}. W oparciu o wyniki przeprowadzonych kontroli Kierownik ARiMR stwierdził, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż powierzchnia zadeklarowana we wniosku na 2021 rok i decyzjami z 1 lipca 2022 r. odmówił płatności RŚK i płatności ekologicznej. Po rozpatrzeniu odwołań beneficjentki, Dyrektor ARiMR decyzjami z 5 października 2022 r. uchylił ww. decyzje Kierownika ARiMR i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy zlecił podjęcie działań w celu precyzyjnego ustalenia powierzchni uprawnionej do płatności i wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy raportami z dwóch kontroli terenowych. Decyzjami z 16 stycznia 2023 r. Kierownik ARiMR ponownie orzekł w przedmiocie płatności RŚK i płatności ekologicznej na 2021 r. Organ I instancji uznał za decydujące wyniki kontroli z 18 września 2021 r. i stwierdził, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż powierzchnia zadeklarowana we wniosku na 2021 r. Organ ustalił, że dla działki rolnej {...}z deklarowanej powierzchni {...}ha stwierdzona została w raporcie z kontroli na miejscu powierzchnia {...}ha i przy działce zastosowany został m.in. kod nieprawidłowości DR13+, czyli zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej, dlatego też wykluczył z działki rolnej {...} powierzchnię {...}ha. Natomiast dla działki rolnej{...} , zgłoszonej do płatności ekologicznej pakiet {...} - Trwałe użytki zielone po okresie konwersji - powierzchnia deklarowana wyniosła {...} ha, natomiast powierzchnia stwierdzona wyniosła {...}ha. Z kolei dla działki rolnej {...} zgłoszonej do płatności ekologicznej pakiet {...} - Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji, z deklarowanej powierzchni {...}ha stwierdzono powierzchnię 0,00 ha - przy działce zastosowany został kod nieprawidłowości{...} , który oznacza, że na działce stwierdzono brak przeprowadzenia w bieżącym sezonie wegetacyjnym zabiegów agrotechnicznych przeciwdziałających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. Ponadto organ ustalił, że dla działki rolnej {...} zgłoszonej do płatności ekologicznej pakiet {...} - Uprawy rolnicze po okresie konwersji z deklarowanej powierzchni {...}ha powierzchnia stwierdzona wyniosła 0,00 ha, ponieważ przy działce zastosowano również ww. kod nieprawidłowości{...}. Zdaniem organu I instancji, podstawą rozstrzygnięć stał się raport z czynności kontrolnych z 18 kwietnia 2021 r., który w sposób obiektywny pozwala określić zakres i sposób użytkowania działek rolnych zadeklarowanych przez producenta rolnego do płatności w 2021 r., a dołączone do niego fotografie obrazują w sposób jednoznaczny stan na działce w czasie ich kontroli. Organ odmówił natomiast wiarygodności raportowi kontroli z 7 kwietnia 2022 r. W związku z powyższym organ I instancji odmówił beneficjentce przyznania płatności i nałożył sankcje. W wyniku rozpatrzenia odwołań beneficjentki ww. decyzje zostały uchylone przez Dyrektora ARiMR decyzjami z 24 kwietnia 2023 r., a sprawy przekazane do ponownego rozpatrzenia. Od decyzji z 24 kwietnia 2023 r. beneficjentka złożyła sprzeciwy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z 24 sierpnia 2023 r. sygn. akt I SA/Rz 323/23, uchylił rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy wykazał jedynie pierwszą z przesłanek warunkujących wydanie decyzji kasacyjnej, tj. wydanie decyzji przez organ I instancji z naruszeniem zwłaszcza przepisów art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j Dz. U. z 2024 r., poz. 572) dalej: k.p.a. (uzasadnienie decyzji niespójne i mało czytelne w kwestii ustaleń faktycznych) i nie wykazał drugiej przesłanki, tj. że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Według Sądu, uzasadnienie decyzji pozbawione jest analizy co do braków postępowania wyjaśniającego odnoszących się do okoliczności istotnych dla sprawy i ich wpływu na jej rozstrzygnięcie. Sąd podkreślił, że w ramach art. 138 § 2 k.p.a. nie można zobowiązać organu I instancji tylko do ponownej oceny już zgromadzonego i dostępnego w aktach sprawy materiału dowodowego, jeżeli zobowiązanie to nie obejmuje konieczności wyjaśnienia pewnych istotnych okoliczności sprawy. Takiej oceny powinien dokonać organ odwoławczy przy rozpatrywaniu odwołania. Organ odwoławczy powinien wyjaśnić, dlaczego nie może zakończyć sprawy merytorycznie, także w razie konieczności wydania decyzji reformatoryjnej, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., przy uwzględnieniu dyspozycji art. 139 k.p.a. Sąd zaznaczył także, że rozpoznając sprzeciw, nie jest władny odnosić się do meritum sprawy i przesądzić sposobu jej rozstrzygnięcia, w tym wypowiedzieć się odnośnie do materialnych praw i obowiązków strony wnoszącej sprzeciw, a podniesione w sprzeciwach kwestie będą musiały zostać poddane pod rozwagę przez organy. Ponownie rozpoznając sprawy Dyrektor ARiMR decyzjami z 19 lutego 2024 r. uchylił decyzje Kierownika ARiMR z 16 stycznia 2023 r. i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia, stwierdzając, że nie została prawidłowo określona powierzchnia kwalifikująca się do płatności ekologicznej w 2021 r. w pakiecie {...} oraz powierzchnia kwalifikująca do płatności RŚK. Po ponownej weryfikacji z uwzględnieniem wskazań zawartych w ww. decyzjach organu odwoławczego, decyzjami z 8 maja 2024 r. Kierownik ARiMR: - odmówił przyznania płatności ekologicznej na 2021 r. i nałożył sankcje w wysokościach: wariant{...}. – {...}zł, wariant {...} – {...}zł, wariant {...}. – {...}zł, - odmówił przyznania płatności RŚK na 2021 r. i nałożył sankcję w wysokości {...}zł. Organ I instancji ustalił beneficjentce obszar gruntów objęty: - zobowiązaniem RŚK - Wariant: {...} Półnaturalne łąki świeże - na powierzchnię {...} ha, - zobowiązaniem ekologicznym: do gruntów ornych - na powierzchnię {...} ha; do trwałych użytków zielonych - na powierzchnię {...}ha. Nie zgadzając się z powyższymi ustaleniami beneficjentka wniosła odwołania do Dyrektora ARiMR, po rozpatrzeniu których, opisanymi na wstępie decyzjami z 19 listopada 2024 r. organ II instancji utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Organ odwoławczy uznał za prawidłowe stanowisko organu I instancji, że materiał dowodowy w postaci raportu z kontroli na miejscu nr{...}, na podstawie którego Kierownik ARiMR dokonał rozstrzygnięć w sprawach, najbardziej obiektywnie pokazuje stan działek na rok wnioskowania tj. rok 2021. Kontrola ta wykazała nieprawidłowości odnośnie do poszczególnych działek położonych na działce ew.{...}, tj. działek rolnych:{...}, {...},{...} deklarowanych do płatności ekologicznej na 2021 r. oraz działek rolnych:{...}. Dyrektor ARiMR wskazał, że wykonane w toku kontroli zdjęcia obrazują stan na działkach w dniu 18 września 2021 r. i wskazują, iż wykluczony teren nie jest użytkowany rolniczo - znajdują się na nim zeschnięte i zielone chwasty, przerośnięta trawa, kępy samosiejek brzózek i kwitnąca nawłoć, a poza tym, że nie zostało na niej przeprowadzone koszenie. Jest to teren zaniedbany, porośnięty chwastami w różnym stanie wegetacji - od zaschniętych po będące w stanie rozkwitu, zakrzaczenia i kilkuletnie samosiejki drzew. Odnosząc się do raportu z kontroli na miejscu nr {...}z 7 kwietnia 2022 r., organ II instancji stwierdził, że zdjęcia wykonane podczas ww. kontroli zostały porównane ze zdjęciami z kontroli z 18 września 2021 r. co wykazało, iż stan na niektórych obszarach działki nr {...} uległ zmianie. Zdjęcia obrazują , oprócz terenu, który nie był użytkowany rolniczo, obszar niskiej skoszonej trawy, co wskazuje na to, że beneficjentka dokonała na tym obszarze zabiegu koszenia. Nie ma to jednak wpływu na rozstrzygnięcie dotyczące 2021 r. Organ II instancji podkreślił, że z uwagi na to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 12 grudnia 2023 r. (sygn. akt I SA/Rz 373/23) poddał w wątpliwość przedstawione jako dowód w sprawie "zobrazowania satelitarne" działki{...}, mające kwestionować wykonanie zabiegów agrotechnicznych, ze względu na ich nieczytelność, brak opisu, legendy i skali, w jakiej zostały wykonane, ponownie analizując sprawę dołożył wszelkich starań, aby zakwestionowany przez Sąd materiał dowodowy spełniał wskazane kryteria. Do akt sprawy załączono kolorowe zrzuty z ekranu będące zobrazowaniami satelitarnymi (Załącznik od 2 do 7), oraz ortofotomapę działki nr {...} z 1 października 2021 r. (Załącznik 1). Według tego organu, zestawienie zobrazowania satelitarnego z analizą porównawczą obszarów działki z obu kontroli na podstawie wykonanych zdjęć prowadzi do wniosku, że działka nr {...} na wykluczonym terenie tylko częściowo była uporządkowana po wszelkich terminach jakie przewidziane są w deklarowanych przez stronę płatnościach. Podkreślono, że termin wykonania zabiegów agrotechnicznych w przypadku działek rolnych deklarowanych do płatności rolno-środowiskowo klimatycznej ustalony został na dzień 31 października 2021 r. Zdaniem organu odwoławczego beneficjentka nie dokonała zabiegu koszenia w części południowo-zachodniej działki rolnej {...}do 31 października 2021 r., co potwierdzają zobrazowania satelitarne i zdjęcia obszarów działki z kontroli w dniu 7 kwietnia 2022 r, nie wywiązując się ze złożonej we wniosku deklaracji oraz z obowiązujących przepisów prawa dla deklarowanych we wniosku płatności. Organ II instancji zaznaczył, że kara administracyjna została zastosowana w płatności RŚK oraz w płatności ekologicznej z powodu zmniejszenia powierzchni działki kwalifikującej się do płatności, gdzie zmniejszenie powierzchni wyniosło {...}ha, w przypadku pakietu {...} Trwałe użytki zielone po okresie konwersji wyniosło {...}ha, a odnośnie pakietu{...}7 Uprawy rolnicze po okresie konwersji wyniosło {...}ha. Wyjaśniono, że podstawą do zastosowania kar jest art. 19 ust. 2 rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) nr {...}z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr {...}w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE L 181 z dnia 20.06.2014 r., str. 48 z późn. zm.), dalej: rozporządzenie nr{...}, zgodnie z którym jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50%, rolnikowi nie przyznaje się żadnej pomocy. Ponadto rolnik podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym, a stwierdzonym. W związku z powyższym przepisem przedeklarowanie w ramach ww. płatności przekroczyło powierzchnię stwierdzoną, dlatego zastosowano odmowę do płatności RŚK i płatności ekologicznej oraz nałożono sankcje. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że to strona ponosi odpowiedzialność za treść składanego wniosku i ją obciążają skutki działań i zaniedbań. Przed złożeniem wniosku strona powinna sprawdzić czy jego treść odzwierciedla stan faktyczny zgodny z rzeczywistością, a także upewnić się czy zadeklarowana powierzchnia spełnia warunki do przyznania płatności. Dyrektor ARiMR podkreślił również, że beneficjentka nie wykazała, aby powiadomiła organy Agencji o przypadkach wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, na które wskazuje (podpalenie, zniszczenie części upraw na skutek złej pogody), do czego zobowiązuje art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014, wobec czego nawet faktyczne wystąpienie takich sytuacji nie mogło zostać uwzględnione. W skargach do tut. Sądu na powyższe decyzje organu odwoławczego beneficjentka zarzuciła naruszenie: 1. art 59, art. 58, i art. 74 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 17 grudnia 2013 r., albowiem poczynione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustalenia nie polegają na prawdzie. Wskazała, że w szczególności nie zgadza się z ustaleniami polegającymi na tym że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Oddział Regionalny w Rzeszowie odmówiła wiarygodności raportowi z kontroli nr{...} , 2. art. 64 ust. 4 rozporządzenia nr {...}wobec uznania, że zachodzą przesłanki dla wymierzenia kary administracyjnej w zakresie nie przestrzegania kryteriów kwalifikowalności gruntów, pomimo że wnioskodawczyni zgłosiła w Straży Pożarnej informacje o podpaleniu działki nr {...}oraz takiego zgłoszenia dokonano w ARiMR w U., jednakże uzyskała informację, że Biuro nie prowadzi rejestracji takich zgłoszeń, 3. art. 27 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego, przez odmówienie takiego wsparcia finansowego na działkę nr {...}położoną na działce ew. nr {...}, albowiem stan działki był niezależny od postępowania wnioskodawczyni i był wynikiem czynników niezależnych od beneficjenta, 4. art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr {...}oraz art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr {...}wobec uznania, że nie zachodzą nadzwyczajne okoliczności powodujące uznanie wniosku o dopłatę za uzasadnioną. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonych decyzji i poprzedzających je decyzji organu I instancji. W uzasadnieniach skarg skarżąca podniosła, że zaskarżone rozstrzygnięcia nie uwzględniają wyników kontroli z 7 kwietnia 2022 r., są tendencyjne tj. zawierają jedynie informacje dotyczące wypalenia i tylko te zdjęcia zostały przedstawione z ww. kontroli. Wydane decyzje są także niespójne - według skarżącej niezrozumiałym jest z jednej strony odrzucanie treści raportu z ww. kontroli, przy jednoczesnym powołaniu się na jego wyniki. Uznano, że żadne prace polowe nie zostały przeprowadzone w 2021 r. i jednocześnie stwierdzono wypalenie resztek pożniwnych z 2021 r. Kontrola miała miejsce przed okresem wegetacji, był to stan po wykoszeniu owsa, a nie po sianokosach. W ocenie skarżącej zdjęcia są niemiarodajne, a kontrola na miejscu w dniu 7 kwietnia 2022r. potwierdziła ten stan. Skarżąca zarzuciła również, że Kierownik ARiMR nie odniósł się do zgłoszenia przez nią faktu podpalenia do straży pożarnej. Jej zdaniem w odniesieniu do wypalonej działki o pow. {...}ha wystąpiła siła wyższa, tj. pożar, co znosi odpowiedzialność beneficjentki za skutki nim spowodowane. Skarżąca podkreśliła, że zgłosiła telefonicznie fakt podpalenia do ARiMR, uzyskując zapewnienie, że wystarczające jest zgłoszenie tego faktu straży pożarnej. Ponadto skarżąca podniosła, że zdjęcia satelitarne są nieczytelne i nie pozwalają na przyjęcie, że trawy są niekoszone, uschły i mają żółty kolor. Według niej jest to nadinterpretacja, ponieważ trawa skoszona bez odpowiedniej ilości opadów też będzie żółta, bo uschnie. Kierownik ARiMR bezpodstawnie zarzuca nieprzestrzeganie terminów działań agrotechnicznych, gdyż wszelkie zabiegi zostały terminowo przeprowadzone, co dokumentuje rejestr zabiegów przedłożony organowi I instancji. W odpowiedziach na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej: p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonych decyzji wykazało, że skargi nie zasługują na uwzględnienie. Materialnoprawne przesłanki przyznania płatności ekologicznej na rok 2021 wynikają z przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 1784 ze zm.), dalej: rozporządzenie ekologiczne. Natomiast zasady przyznawania płatności RŚK wynikają z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415, z późn. zm.), dalej: rozporządzenie RŚK. Przypomnieć należy, że w ocenie orzekających organów, beneficjentka nie przeprowadziła na uprawianych gruntach niezbędnych zabiegów agrotechnicznych w terminach wynikających z obowiązujących przepisów i to stało się powodem wykluczenia części gruntów z płatności. Uzasadniając zajęte stanowisko organ odwoławczy wskazał, że przepis § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego (Dz. U. z 2015 r. poz. 351 - dalej: rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności) w związku z art. 3 ustawy z dnia 13 stycznia 2022 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2022 r. poz. 219), stanowi, że grunty uznaje się za pozostające w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, jeżeli został na nich przeprowadzony przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności, w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, a w przypadku gruntów ugorowanych, o których mowa w § 3 oraz w § 9a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie obszarów uznawanych za obszary proekologiczne oraz warunków wspólnej realizacji praktyki utrzymania tych obszarów (Dz. U. poz. 354, z 2017 r. poz. 1943, z 2018 r. poz. 1635 i 1880 oraz z 2019 r. poz. 100 i 1866), które zostały zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich jako obszary proekologiczne - w terminie do dnia 31 października roku, w którym został złożony ten wniosek, na których znajdują się cenne siedliska przyrodnicze, siedliska lęgowe ptaków lub trwałe użytki zielone, zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach pakietów określonych w § 4 ust. 1 pkt 4, 5 lub 8 rozporządzenia RŚK oraz § 4 ust. 1 pkt 7, 11 i 12 rozporządzenia ekologicznego – w terminach i zakresach określonych w tych rozporządzeniach. W wydanych rozstrzygnięciach organy wykluczyły z płatności powierzchnię: - w decyzji dotyczącej płatności ekologicznej – {...}ha, uznając, że powierzchnia deklarowana ({...}ha) przekracza powierzchnię stwierdzoną ({...}ha) podczas kontroli terenowej przeprowadzonej 18 września 2021 r., - w decyzji dotyczącej płatności RŚK – {...}ha, uznając, że powierzchnia deklarowana ({...}ha) przekracza powierzchnię stwierdzoną ({...}ha) w wyniku kontroli terenowej przeprowadzonej 18 września 2021 r. Ustalenia kontrolne zostały ujęte w raporcie i udokumentowane szkicami oraz dokumentacją fotograficzną. W ocenie Sądu stwierdzić trzeba, że analiza materiału fotograficznego niezbicie dowodzi, że stan wykluczonych działek w dniu kontroli tj. 18 września 2022 r. nie wskazywał, aby zostało na nich przeprowadzone koszenie. Niesporne jest, że podczas przeprowadzonej na miejscu kontroli w dniu 7 kwietnia 2022 r. grunty zgłoszone do płatności były wykoszone i nie stwierdzono w tym zakresie nieprawidłowości. Jednakże ustalenia te nie mogą być miarodajne dla potrzeb ustalenia uprawnień do płatności za 2021 r., a co najwyżej mogą być potraktowane pomocniczo, jako materiał porównawczy. Na aprobatę zasługuje również stanowisko organów, że same ustalenia kontroli z 18 września 2021 r. nie mogłyby być podstawą pozbawienia skarżącej płatności, skoro organ jednoznacznie określił, że termin adekwatny dla oceny spełnienia przez beneficjentkę obowiązków w zakresie należytego utrzymania gruntów to 31 października 2021 r. Jednakże, jak wskazał organ II instancji, działka {...} została poddana obserwacji satelitarnej przez uprawnionego pracownika ds. GIS, który dysponuje odpowiednim sprzętem i wiedzą potrzebną do analizowania zmian użytkowania na działkach ewidencyjnych. Do akt sprawy zostały załączone kolorowe zrzuty z ekranu będące zobrazowaniami satelitarnymi i opisane zostały jako Załącznik od 2 do 7, natomiast Załącznik 1 stanowi ortofotomapa działki {...} z 1 października 2021 r. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ II instancji zobrazował satelitarnie deklarowaną działkę ew. nr{...}, prześledził historię działki i zabiegi na niej wykonane co dało mu podstawę do stwierdzenia, że kontrola z 18 września 2021r. wykazała nieprawidłowości opisane w decyzjach. Jak trafnie zauważył organ odwoławczy, niezmieniony stan na działce wskazało zobrazowane satelitarnie zdjęcie działki w dniu 25 września 2021 r.; dla porównania zdjęcie wykonane 6 listopada 2021r. obrazuje dalej niezmieniony stan na działce, taki sam stan na działce istniał w dalszym ciągu 9 marca 2022 r. Różnica między zdjęciami z 25 września 2021 r. i 6 listopada 2021 r. jest jedynie taka, że w związku ze zmianą pory roku trawa zmieniła kolor i z zielonej zrobiła się jasnobrązowa (przysychająca). Natomiast zdjęcie zobrazowane satelitarnie z 14 marca 2022 r. przedstawia teren częściowo zachowany jak na powyższych zdjęciach z taką różnicą, że cały teren północny działki został wypalony. W związku z tym na akceptację zasługuje stanowisko organu II instancji, że skarżąca nie dokonała zabiegu koszenia na działce rolnej{...}, na części południowo-zachodniej działki rolnej {...}i w części wschodniej (działka rolna{...}). Powyższe ustalenia organu wskazują jednoznacznie, że w roku 2021 beneficjentka nie dokonała na wykluczonym terenie (zgodnie z kontrolą z dnia 18 września 2021 r.) żadnych zabiegów mających na celu zapobieganie rozprzestrzenianiu się chwastów, nie dokonała zasiewu owsa na działce rolnej{...}, a tym samym nie wywiązała się ze złożonych we wnioskach deklaracji oraz z obowiązujących przepisów prawa dla deklarowanych we wnioskach o płatności. Wbrew skardze, załączone zdjęcia i zobrazowania satelitarne są czytelne, a dla specjalisty GIS stanowią – wraz z dokumentacją z kontroli na miejscu - wystarczającą podstawę do ustaleń takich, jak przyjęte w zaskarżonych decyzjach. Jednocześnie podkreślić należy, że skarżąca poza kwestionowaniem prawidłowości ustaleń organów nie przedstawiła żadnych dowodów dających podstawę do podważenia trafności tych ustaleń. Rejestr zabiegów, o którym skarżąca wspomina w skardze (nie zawierają go akta administracyjne sprawy) w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie mógł stanowić przesądzającego dowodu na to, że zabiegi zostały przeprowadzone terminowo. Zaznaczyć należy, że kary administracyjne w sprawach w roku 2021 zostały zastosowane w płatności RŚK oraz płatności ekologicznej z powodu zmniejszenia powierzchni działki kwalifikującej się do płatności. Natomiast kwestia ewentualnych kar za powierzchnię wypaloną w kampanii 2021 nie była rozważana ponieważ konsekwencje z tego tytułu stosowane są w roku stwierdzonej nieprawidłowości, tj. w roku 2022. Dlatego zarzuty skarg w tym zakresie są nietrafne. Odnośnie zaś do zarzutów co do braku możliwości wykonania zabiegów agrotechnicznych z powodu siły wyższej tj. pożaru oraz złych warunków pogodowych, które uniemożliwiły wykonanie wymaganych zabiegów, należy wskazać, że zgodnie z art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 wszelkie przypadki wystąpienia tzw. siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności rolnik ma obowiązek zgłosić w terminie 15 dni roboczych od chwili, gdy zgłoszenie to jest możliwe. Zgłoszenia takiego należy dokonać na piśmie i przedstawić dowody potwierdzające te okoliczności. W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, aby powiadomiła organy ARiMR o takich sytuacjach, dlatego nawet faktyczne wystąpienie siły wyżej nie zwalniało jej z przestrzegania wymagań warunkujących uzyskanie płatności, co słusznie zauważył organ odwoławczy. To na beneficjentce spoczywa ciężar wykazania tego rodzaju okoliczności, zatem nie jest wystarczające wskazanie jedynie na fakt telefonicznego powiadomienia – bez uzyskania potwierdzenia tego faktu - organu ARiMR. Z przedstawionych względów zarzuty odnośnie ww. kwestii należy uznać za niezasadne. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżone decyzje odpowiadają prawu i na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargi jako niezasadne.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło