I SA/Rz 784/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska NSA Maria Piórkowska /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Beata Janczewska po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 14 lutego 2008 r. sprawy ze skargi J.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowej 1) uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienia Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2007r. znak: [...], 2) określa, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza z Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz adwokata T.L. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. I SA/Rz 784/07 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2007r. Znak; [...] w przedmiocie zaliczenia z urzędu nadpłaty na poczet zaległości podatkowej w kwocie 2.292,70 zł. Jako podstawę materialnoprawną decyzji organ powołał art. 76, art. 76 A § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /tekst jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz.60 ze zm./. W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do treści art. 76 § 1 ustawy ordynacja podatkowa nadpłaty wraz z oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba, że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Obowiązujące unormowanie wskazuje zatem na przyjęcie zasady tzw. zwrotu pośredniego nadpłaty, który ma pierwszeństwo przed zwrotem bezpośrednim nadpłaty uprawnionemu podmiotowi. W art. 76a ustawy ordynacja podatkowa zobowiązano organ do zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych w formie postanowienia na które służy zażalenie. W rozpoznawanej sprawie, organ I instancji decyzją z dnia [...] lipca 2007r., działając na podstawie art. 245 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej uchylił decyzję własną z dnia [...] marca 2002r. w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na 2002r. w kwocie 2.292,70 zł i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy ustalając nowy wymiar podatku od nieruchomości w kwocie 6.081 zł. Ze względu na to, że kwota zobowiązania jest większa od dotychczasowej to w stosunku między podatnikiem a organem podatkowym występuje zobowiązanie zapłaty tego podatku na rzecz organu przez podatnika, prawidłowym jest zadysponowania tą nadpłatą w sposób wskazany w art. 76 i 76a ustawy Ordynacja podatkowa. Na postanowienie to J.M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając organom fałszowanie faktów i niszczenie dowodów w sprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło ojej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne i postanowienia w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlega uwzględnieniu jednak z innych przyczyn niż w niej podniesione. Z treści art. 72 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /tekst jedn. Dz.U. z 2005 Nr 8, poz.60 ze zm./, którego konsekwencją są powołane przez organy jako podstawa prawna rozstrzygnięcia art. 76 i art. 76a ustawy, wynika, że za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Takie sformułowanie przepisu oznacza, że nadpłatą jest kwota nadpłaconego podatku jak również nienależnie zapłaconego podatku. Tak więc za nadpłatę uznać należy kwotę nadwyżki dokonanej przez podatnika wpłaty nad wynikającą z ustawy /decyzji/ kwotą podatku, co oznacza, że podatek nadpłacony to podatek zapłacony w kwocie wyższej niż należna. Podatek zapłacony nienależnie to kwota uiszczona przez podatnika w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia, obowiązek ten nie istniał, albo wygasł /L.Etel, R.Dowgier, C.Kosikowski, P.Pietrasz, S.Presnarowicz Ordynacja podatkowa Komentarz, Dom Wydawniczy ABC 2006/. W rozpoznawanej sprawie, kwota 2.292,70 zł, uiszczona przez skarżącego na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2002r. Nr [...] nie stanowi nadpłaty podatku w rozumieniu omówionego wyżej przepisu art. 72 ustawy Ordynacja podatkowa. W chwili bowiem uiszczenia kwoty wynikającej z wyżej powołanej decyzji była ona podatkiem należnym i nie zmienia tego późniejsze uchylenie decyzji wymiarowej w wyniku postępowania wznowieniowego zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2007r. ustalającej podatek od nieruchomości w innej, wyższej kwocie – 6.081 zł. W tym stanie rzeczy, uiszczona przez skarżącego kwota 2.292,70 zł na podstawie decyzji ostatecznej ustalającej podatek od nieruchomości w tej właśnie wysokości nie stanowiła nadpłaconego podatku zważywszy, że zmieniająca ją decyzja w wydana w wyniku wznowieniowego postępowania określała ten podatek w kwocie wyższej. Uiszczona przez skarżącego kwota nie stanowiła też nienależnie zapłaconego podatku albowiem w takiej wysokości decyzja organu I instancji z dnia [...] marca 2002r. podatek ten ustalała. Zauważyć należy, że ustalenie czy dokonana wpłata jest nadpłatą w rozumieniu przepisu art. 72 ustawy Ordynacja podatkowa ma istotne znaczenie albowiem przesądza między innymi o trybie dokonywania ich zwrotu /B.Adamiak, J.Borkowski, R.Mastalski J.Zubrzycki Ordynacja podatkowa Komentarz Oficyna Wydawnicza UNIMEX str.346, wyrok SN z dnia 22.10.1998r. III RN 69/98 OSNAP 1999 Nr 13, poz. 412/. Nadpłaty, o których mowa w art. 72 ustawy Ordynacja podatkowa powinne być określane i zwracane w trybie w/w ustawy, w tym między innymi w oparciu o treść powołanego przez organ jako podstawa prawna rozstrzygnięcia art. 76 i art. 76a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Wskazać również należy, że zaliczenie przez organ uiszczonej przez podatnika kwoty na rzecz kwoty ustalonej decyzją wymiarową jest czynnością materialnotechniczną. Z przyczyn wyżej wywiedzionych Sąd działając w oparciu o treść art. 145 § 1 lit. a, art. 152, art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.