I SA/Rz 785/08

WyrokWSA w Rzeszowie2009-03-30

Skład orzekający: Maria Piórkowska, Bożena Wieczorska, Barbara Stukan-Pytlowany

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zasadnie odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, pomimo trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej zobowiązanego, biorąc pod uwagę, że egzekucja z wynagrodzenia nie pokrywa odsetek od zadłużenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne była zasadna, ponieważ nie zaszły przesłanki określone w art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. Mimo trudnej sytuacji materialnej, skarżący osiąga stały dochód, a jego najstarszy syn partycypuje w kosztach utrzymania, co wyklucza uznanie, że niezastosowanie umorzenia spowodowałoby zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Ponadto, skuteczność egzekucji z wynagrodzenia, choć nie pokrywa odsetek, wynika z ochrony minimalnego wynagrodzenia i nie stanowi naruszenia przyzwoitości.
Stan faktyczny
Skarżący J.W. wnioskował o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i inne fundusze za okres od 1999 do 2005 roku, powołując się na trudną sytuację materialną i brak możliwości spłaty zadłużenia. Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezes ZUS odmówili umorzenia, uznając, że nie zachodzą przesłanki z art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Skarżący zaskarżył te decyzje, zarzucając m.in. tendencyjną interpretację przepisów, nieskuteczność egzekucji i naruszenie przyzwoitości. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Piórkowska Sędziowie NSA Bożena Wieczorska WSA Barbara Stukan-Pytlowany /spr./ Protokolant sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 17 marca 2009r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne . - oddala skargę - I SA/Rz 785/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] października 2008r. [...], Nr sprawy [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. – zwanej dalej K.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku J.W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...].09.2008 r. Nr [...] w sprawie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie. J.W. (Zobowiązany) wnioskiem z dnia 14.07.2008 r. (data wpływu) zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. , Inspektorat w M. o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 01/1999-09/2005, uzasadniając go brakiem możliwości spłaty zadłużenia ze względu na trudną sytuację materialną. Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpoznając wniosek stwierdził, że przedmiotem rozstrzygnięcia są należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za okres [...], ubezpieczenie zdrowotne za okres [...] oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres [...] wraz z odsetkami za zwłokę, kosztami upomnienia, opłatą manipulacyjną oraz kosztami egzekucyjnymi w łącznej kwocie – 83.375,16 zł. Decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (zwanego dalej Zakładem) z dnia [...].09.2008r. po zapoznaniu się z dokumentacją w sprawie oraz z sytuacją materialną i rodzinną zobowiązanego odmówiono zobowiązanemu umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie na kwotę 83.375,16zł. J.W. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w dniu 25.09.2008r. (data wpływu) do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. We wniosku podniósł, iż interpretacja zebranego w sprawie materiału dowodowego jest dla niego krzywdząca. Podniósł że prowadzone postępowanie egzekucyjne w drastyczny sposób pogarsza jego sytuację życiową. Zobowiązany utrzymuje się z wynagrodzenia poniżej 900,00 zł miesięcznie i ma na utrzymaniu 19-letniego syna, który studiuje. Podniósł też, iż problemy z regulowaniem należności z tytułu składek na ubezpieczenia wynikły z braku posiadania środków finansowych. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Prezes Zakładu wyżej wymienioną decyzją z dnia [...].10.2008r. utrzymał w mocy decyzję Zakładu odmawiającą umorzenia. Na podstawie znajdujących się w aktach sprawy dokumentów Prezes ZUS dokonał ponownej analizy całości zgromadzonego w sprawie materiału i ustalił, że zobowiązany prowadził działalność gospodarczą na podstawie uprawnienia nr 5024 z dn. [...].03.1994 r. w zakresie handlu artykułami przemysłowymi, marketingu, usług handlowych, którą wyrejestrował z dniem [...].09.2005 r. Zobowiązany zrezygnował z prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na niskie dochody. W dniu [...].03.2003 r. J.W. złożył wniosek o rozłożenie należności na raty. Jednakże umowa nr [...] z dnia [...].05.2003 r. uległa rozwiązaniu w dniu 13.08 2003 r. z powodu nie uregulowania bieżących składek na ubezpieczenia. Wynik prowadzonego przymusowego dochodzenia należności wykazał, iż za zaległości 09/2000-05/2002, 07/2002-05/2005 jest prowadzona i skutecznie realizowana egzekucja własna Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W miesiącu 08/2008 oraz 09/2008 wyegzekwowano kwoty zaległości zgodnie z zawiadomieniami o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności. J.W. jest żonaty, ma troje dzieci w wieku 19, 31, 35 lat. Z żoną L. P. – W., która przebywa za granicą nie utrzymuje żadnego kontaktu. Na utrzymaniu zobowiązanego pozostaje 19-letni syn studiujący w trybie dziennym na UR. Zobowiązany od zakończenia prowadzenia działalności nigdzie nie pracował. Od 14.09.2005 r. do 05.09.2007r. był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w M. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. J.W. jest zatrudniony w Firmie TESCO Spółka z o.o. na stanowisku pracownik magazynu. Stosunek pracy trwa od 5.09.2007r. na czas nieokreślony. Z tego tytułu pobiera wynagrodzenie w wysokości 1.169,00zł brutto miesięcznie. Wynagrodzenie brutto za 07/2008 wyniosło 1.311,45 zł, a za 08/2008 wyniosło 1.335,29 zł. Zobowiązany dołączył do akt faktury: za czynsz za mieszkanie z dnia 16.06.2008 r, na kwotę 364,36 zł, za telefon na kwotę 166,11 zł, za gaz na kwotę 247,15 zł z dnia 19.05.2008 r., na kwotę 159,21 zł z dnia 15.07.2008 r., na kwotę 172,42 zł, z dnia 11.09.2008 r., za energię za 03/2008 r. na kwotę 123,16 zł, za studia syna na kwotę 270,00 zł i za kaucję w wysokości 100,00zł. Decyzją nr [...] z dnia 21.05.2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył zobowiązanemu zaległość podatkową wraz z odsetkami w podatku od towarów i usług za miesiące 02, 03, 05, 06, 08/2001 r. w łącznej kwocie 3.192,90 zł. Na podstawie PIT-40 za 2007 rok organ ustalił, że dochód zobowiązanego z tytułu zatrudnienia, wyniósł 2.999,67zł. Ustalił też na podstawie informacji Starostwa Powiatowego w M. z dnia 22.07.2008r., że J.W. nie figuruje w ewidencji gruntów i budynków powiatu mieleckiego, nie posiada też samochodu. Odpowiadając na zarzut zobowiązanego co do wszczęcia egzekucji organ podał, iż artykuł 24 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych statuuje prawo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do dochodzenia należności z tytułu składek na drodze przymusowego postępowania egzekucyjnego a każdy przedsiębiorca podejmujący działalność gospodarczą bierze na siebie ryzyko związane z jej opłacalnością. Jeżeli pomimo trudności finansowych decyduje się na dalsze jej prowadzenie, to musi się liczyć, że w konsekwencji powstałe z tego tytułu zadłużenia będą narastały i będą przymusowo dochodzone. Według obowiązującego stanu prawnego instytucja umorzenia określona w przepisach dotyczących ubezpieczeń społecznych może mieć zastosowanie na podstawie ściśle określonych przez ustawodawcę warunków. Zgodnie z art. 28 ust. 3 a ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007r., Nr 11, poz. 74 dalej jako u.s.u.s.) oraz Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w przypadku ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć zaległości pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, o którym mowa Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Na podstawie załączonych do akt sprawy oraz dostarczonych przez J. W. dokumentów, Prezes ZUS działając w oparciu o przywołane przepisy prawa ocenił cały zebrany materiał dowodowy stwierdzając, że utrzymanie zaskarżonej decyzji Zakładu z dnia [...].09.2008 r. w mocy, jest podyktowane faktem iż w przedmiotowej sytuacji nie zachodzą przewidziane ustawą przesłanki umorzenia należności. Zdaniem Prezesa ZUS brak jest możliwości udzielenia ulgi w postaci umorzenia z art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Bowiem analiza całości dokumentacji zebranej w sprawie wskazuje, że zobowiązany nie znajduje się w sytuacji, w której niezastosowanie instytucji umorzenia należności spowoduje drastyczne pogorszenie się sytuacji materialnej zobowiązanego oraz jego rodziny. Organ ten stwierdził, że świadczy o tym fakt że zobowiązany w chwili obecnej jest zatrudniony w firmie TESCO POLSKA Sp. z o,o. na stanowisku pracownik magazynu. Stosunek pracy trwa od 05.09.2007 r. na czas nieokreślony Z tego tytułu zobowiązany pobiera wynagrodzenie stałe miesięcznie. Za 2007 rok osiągnął dochód z tytułu zatrudnienia w wysokości 2.999,67 zł. Wprawdzie w 2003r. J.W. złożył wniosek o rozłożenie należności na raty, jednak umowa w tym zakresie uległa rozwiązaniu w dniu [...].08.2003. r. z powodu nie uregulowania przez zobowiązanego bieżących składek na ubezpieczenie. Prezes ZUS wziął też pod uwagę, dokonując oceny wniosku, iż przyznanie świadczenia emerytalnego zobowiązanemu będzie zależało od zaewidencjonowanych składek na indywidualnym koncie ubezpieczonego. Nieuregulowanie składek na ubezpieczenia, jak również ich umorzenie traktowane jest jako okres, który nie wchodzi w zakres obliczenia podstawy wymiaru świadczenia emerytalnego. Skargę na powyższą decyzję jak i decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...].09.2008r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł J. W. Zaskarżonym decyzjom zarzucił, iż odrzucając jego wnioski o umorzenie zaległych składek z lat 1999-2005 ZUS tendencyjnie interpretował postanowienia art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie uwzględniając m.in. faktu, iż wraz z synem utrzymujemy się poniżej minimum socjalnego a zajmowanie przez ZUS co miesiąc z jego wynagrodzenia kwoty 143 zł samo w sobie jest rażącym naruszeniem przyzwoitości. Podniósł też, że pobieżna choćby analiza matematyczna wpływu kwoty miesięcznego zajęcia ok. 140 zł na całokształt zobowiązania (ponad 60 tysięcy zł plus odsetki) wskazuje, że dług będzie stale wzrastał a kwota zajęcia nie pokrywa nawet 1/4 odsetek. Stąd twierdzenie ZUS, że dokonał skutecznego zajęcia mija się z prawdą. Skuteczne zajęcie to takie, które zmniejsza dług a nie zwiększa. W jego ocenie całość uzasadnienia obydwu decyzji ZUS zawiera szereg nieścisłości, pomieszania faktów, z góry przyjętych decyzji. Jego zdaniem jest wysokie prawdopodobieństwo, że treść tych decyzji i ich uzasadnienia jest autorstwa tej samej osoby. Ponadto uważa, że obydwie decyzje zostały doręczone mu po upływie terminów określonych w ordynacji podatkowej i k.p.a. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie skarżący poparł skargę i przedłożył do akt kopię decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. z dnia [...]08.2008r. nr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej - p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że zgodnie z treścią przepisu art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Przez należności z tytułu składek należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.). Zgodnie z art. 28 powołanej ustawy Zakład tylko w przypadku całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tegoż artykułu może umorzyć w całości lub w części należności z tytułu składek. Powyższe wyliczenie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek i dopiero wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że " (...) Przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone.". Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności wobec strony skarżącej. Jednakże w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003r., nr 141, poz. 1365; dalej rozporządzenie). Zgodnie z powołanym wyżej §3 rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego j jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności, 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Podkreślenia jednak wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z § 3 rozporządzenia także mamy do czynienia z tzw. "uznaniem administracyjnym". Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje organowi. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje organu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu. Wskazać w tym miejscu też należy, iż sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, iż sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Innymi słowy, o tym, czy składki powinny być umorzone czy też nie, rozstrzyga nie sąd, lecz ZUS, który może – ale nie musi – je umorzyć. Kontrola ta obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej celowości czy słuszności. Oceniając sprawę pod kątem zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie zaistnienia w/w przesłanek z § 3 rozporządzenia, Sąd zauważa, że organ odwoławczy miał podstawy aby stwierdzić, iż żadna z wymienionych przesłanek nie zachodzi. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że od 05.09.2007r. skarżący osiąga stały dochód miesięczny z tytułu zatrudnienia, aktualnie w kwocie około 1300 zł brutto. Z trójki dorosłych już dzieci, na utrzymaniu skarżącego pozostaje jedynie jeden syn, 19-letni. Skarżący zamieszkuje wraz z nim i najstarszym synem w mieszkaniu spółdzielczym. Skarżący podkreślał we wniosku, brak możliwości spłaty zadłużenia, trudną sytuację materialną a na dowód ponoszonych wydatków, przedłożył kopie faktur dotyczących opłat związanych z korzystaniem z mieszkania i kopie dwóch wpłat za studia syna. Jednak ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika też, że wydatki związane z korzystaniem z mieszkania ponosi nie tylko skarżący ale i jego najstarszy syn, który pracuje na stanowisku dyrektora (kwestionariusz możliwości płatniczych ubiegającego się o ulgę k- 36a). Wprawdzie skarżący posiada na utrzymaniu młodszego syna, ale nie bez znaczenia dla oceny jego sytuacji materialnej i rodzinnej ma okoliczność, że wspólnie z nim zamieszkujący najstarszy syn, wspomaga ojca. W świetle powyższego w ocenie Sądu, Prezesa ZUS trafnie orzekł w oparciu o posiadany materiał dowodowy, że przytoczone przez skarżącego okoliczności nie dają podstaw do uznania, że zobowiązany spełnia przesłani do umorzenia. Należy podkreślić, że umorzenie zaległych składek jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie drastycznych gdy ze względu na wiek , stan zdrowia i inne względy społeczne jest realnie niemożliwe wywiązanie się z zobowiązań wobec ZUS a w ocenie zasadności umorzenia, jak słusznie podnosi organ odwoławczy, należy brać pod uwagę okres 10 letniego terminu przedawnienia dochodzenia należności. Za trafnością stanowiska organu odwoławczego przemawia też okoliczność, iż egzekucja własna ZUS dotycząca zaległości skarżącego za okres od września 2000r. do maja 2002r. oraz za okres od lipca 2002r. do maja 2005r. jest prowadzona i skutecznie realizowana z wynagrodzenia za pracę skarżącego. Wprawdzie skarżący podważał skuteczność tego zajęcia wywodząc, że skuteczne zajęcie zmniejsza dług a analiza wpływu kwoty zajętego mu wynagrodzenia na całość długu wskazuje, że dług będzie wzrastał. Jednak w ocenie Sądu twierdzenie to stanowi tylko dowolną polemikę z prawidłowo poczynionymi przez organ, w oparciu o zgromadzone dowody, ustaleniami faktycznymi. Bowiem fakt, iż z uwagi na niewysoką kwotę pobieranego przez skarżącego wynagrodzenia, jego zajęcie może dotyczyć jedynie kwoty około 140 zł, nie świadczy o nieskuteczności egzekucji a wynika z tego że ochrona wynagrodzenia za pracę związana jest z wysokością minimalnego wynagrodzenia. Ustawodawca przewidział swoisty próg, który ma zapewniać minimum egzystencji. Należy więc przyjąć, że ewentualne przeznaczanie "nadwyżki" wynagrodzenia na spłatę zadłużenia z tytułu składek nie może stać w kolizji z przepisem § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Natomiast wysokość należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie, jak i wzrost zadłużenia z tego tytułu, wynika tylko i wyłącznie z faktu, iż skarżący przez parę lat nie wywiązywał się z ciążącego na nim, obowiązku zapłaty należnych składek. Niewątpliwie jako prowadzący działalność gospodarczą był świadomy, że obowiązek taki na nim spoczywa. Przez cały okres dochodzenia należności miał też możliwość dobrowolnego regulowania zadłużenia w dowolnych kwotach i terminach. Dlatego zdaniem Sądu obciążenie skarżącego comiesięczną spłatą zadłużenia wobec ZUS w niewielkich kwotach, z uwagi na jego niewysokie dochody, nie stanowi wbrew twierdzeniom skarżącego, rażącego naruszenia przyzwoitości, lecz jest konsekwencją jego wcześniejszych zobowiązań z okresu gdy prowadził działalność gospodarczą, do których wykonywania winien się poczuwać. Sąd podkreśla, że dokonując ustaleń stanu faktycznego organy orzekające mają obowiązek działać według zasad wynikających z art. 7, 10, 77, 80, 81 K.p.a. i ocenić wyniki postępowania wyjaśniającego w granicach swobodnej oceny dowodów, wysnuwając ze zgromadzonego materiału dowodowego wnioski logicznie uzasadnione. Ustalenia dotyczące spełnienia czy też nie przesłanek umorzenia odnosić się przy tym powinny do okoliczności istniejących w czasie podejmowania decyzji. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zachowuje te standardy a wnioski dotyczące nie spełnienia przez skarżącego przesłanek umorzenia nie są dowolne i granice uznania administracyjnego nie zostały przekroczone. Nie zmienia tej oceny fakt, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2008r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych umorzył skarżącemu należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres 07/1998-12/1998 w łącznej kwocie 3774,76 zł. Bowiem z uzasadnienia tej decyzji wynika, że organ (nie dokonując zresztą oceny zgromadzonych w sprawie dowodów dotyczących sytuacji majątkowej i rodzinnej zobowiązanego) w ramach przysługującego mu uznania administracyjnego, przyznał skarżącemu ulgę za okres do 31.12.1998r. tylko z uwagi na fakt, iż skarżący posiada wysokie zadłużenie z tytułu składek za okres po 1.01.1999r. Reasumując powyższe w ocenie Sądu zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ja decyzja organu I instancji odpowiada prawu a postępowanie prowadzące do ich wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd stwierdza, iż są one także bezzasadne. Nieuzasadniony jest zarzutu skargi, że obydwie decyzje ZUS są autorstwa tej samej osoby, bowiem zgodnie z upoważnieniem Prezesa ZUS decyzja organu I instancji została podpisana przez Zastępcę Dyrektora ZUS Oddział w R. Inspektorat w M. a decyzja organu odwoławczego z upoważnienia Prezesa ZUS przez Dyrektora Oddziału ZUS w R. Także fakt, iż Prezes ZUS ponownie rozpoznając sprawę, podzielił stanowisko organu I instancji, nie stanowi zasadności o tego zarzutu. Należy w tym miejscu zauważyć, że organ odwoławczy w swojej decyzji odniósł się do wszystkich zarzutów, twierdzeń zobowiązanego zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy jak i dopuścił dowody zawnioskowane przez zobowiązanego, które poddał ocenie, czemu dał wyraz w uzasadnieniu. Odnosząc się do ostatniego zarzutu skargi, Sąd jeszcze raz zauważa że do postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 35 §1 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki. Jeżeli jednak załatwienie sprawy wymaga postępowania wyjaśniającego, co miało miejsce w niniejszej sprawie, załatwienie powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35§3 k.p.a.). W rozumieniu art. 104 §4 k.p.a. "załatwienie sprawy" oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba, że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Sąd nie dopatrzył się naruszenia powyższych przepisów przy wydaniu decyzji w niniejszej sprawie, bowiem wniosek skarżącego wszczynający postępowanie wpłynął do organu I instancji 14.07.2008r. a decyzja została wydana przez ten organ po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego przed upływem dwóch miesięcy tj. w dniu 8.09.2008r.Decyzja organu II instancji została wydana przed upływem miesiąca od otrzymania odwołania, bowiem wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wpłynął w dniu 25.09.2008r. a decyzja tego organu została wydana w dniu 17.10.2008r. Jednocześnie należy podkreślić, że terminy z art. 35 k.p.a. mają charakter procesowy, ich upływ nie powoduje wadliwości wydanej w takim postępowaniu decyzji. Decyzja wydana po upływie terminu jest ważna ( por. wyrok NSA z dnia 7.05.1998r, I SA/Ka 1215/96 niepubl.) Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja ZUS jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło