I SA/Rz 785/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Jacek Boratyn, Sędzia WSA Piotr Popek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi G.B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należnych składek za maj 2020 roku postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 29 września 2020 r. skarżący wniósł skargę na wymienioną w sentencji decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej także ZUS, organ) z dnia [...] sierpnia 2020 r. odmawiającą prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał między innymi, że pismem z dnia 31 sierpnia 2020 r. nadanym dnia 2 września 2020 r. wniósł do ZUS wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. i na dzień 29 września 2020 r. organ nie ustosunkował się do tego wniosku. Skarżący wskazał, że gdyby organ jednak rozpatrzył ponownie sprawę i przyznał prawo do zwolnienia z opłacania składek za maj 2020 r. wówczas jego skargę należy potraktować jako bezprzedmiotową. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Organ podał, że skarżący skorzystał jednocześnie z dwóch trybów zaskarżenia przedmiotowej decyzji, składając najpierw wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy a później skargę. Wobec tego, zdaniem organu skarga złożona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." - skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Natomiast stosownie do brzmienia art. 52 § 3 p.p.s.a. - jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Z kolei w myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn niż wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-5a p.p.s.a. wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Wśród tych "innych przyczyn" wskazuje się w orzecznictwie między innymi przedwczesność skargi, przez co rozumie się zarówno sytuację, gdy strona w ogóle nie wniosła przysługujących jej w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia, jak również, gdy strona składa skargę do sądu administracyjnego po uprzednim wniesieniu środka zaskarżenia, ale przed jego rozpoznaniem przez właściwy organ (por. postanowienie NSA z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt l OSK 811/18, LEX nr 2470785 oraz postanowienie WSA w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt l SA/Kr 336/18, LEX nr 2493742). Ponadto z art. 52 § 3 zdanie 1 p.p.s.a. wynika, że jeżeli od danego rozstrzygnięcia organu l instancji przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wedle swego wyboru złożyć albo wniosek o ponowne rozpatrzenie, albo skargę do sądu administracyjnego. Możliwość złożenia skargi do sądu administracyjnego bezpośrednio na rozstrzygnięcie organu l instancji, z pominięciem kontroli rozstrzygnięcia tego organu w toku instancji, to wyjątek od zasady składania skargi od decyzji (rozstrzygnięć), w stosunku do których wyczerpano środki zaskarżenia (art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Wyjątku tego nie można interpretować rozszerzająco. W szczególności nie oznacza on, że strona może wnieść jednocześnie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i skargę do sądu administracyjnego. Skargę do sądu administracyjnego na zasadzie art. 52 § 3 p.p.s.a. strona wnosi bowiem wtedy, gdy nie korzysta ze złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 208/19, LEX nr 2635495). Innymi słowy, w przypadku skorzystania przez stronę z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy sąd nie może rozpoznać skargi, która dotyczy rozstrzygnięcia organu l instancji. Dopiero akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, otwiera stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 979/15 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 4285/17, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżący - po otrzymaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2020 r., zawierającej właściwe pouczenie o przysługujących środkach odwoławczych - w dniu 2 września 2020 r. złożył do organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej tą decyzją, a następnie pismem z 29 września 2020 r. wniósł skargę na ww. decyzję. W ocenie Sądu, skarżący decydując się na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zrezygnował z przysługującego mu uprawnienia do wniesienia skargi bezpośrednio na decyzję pierwszoinstancyjną. Działanie skarżącego spowodowało, że jego skarga stała się przedwczesna. Należy wskazać, że jeżeli strona skorzysta z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i złoży również skargę, to sąd administracyjny nie może rozpoznać takiej skargi albowiem dotyczy ona rozstrzygnięcia organu pierwszoinstancyjnego. Dopiero akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, otwiera stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 979/15 oraz postanowienie NSA z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 4285/17, publ. CBOSA). W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn niż wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-5a p.p.s.a. wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W tym przypadku zaistniała "inna przyczyna" w postaci przedwczesności skargi, przez co należy rozumieć sytuację, gdy strona w ogóle nie wniosła przysługujących jej w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia, jak również, gdy strona składa skargę do sądu administracyjnego po uprzednim wniesieniu środka zaskarżenia, ale przed jego rozpoznaniem przez właściwy organ (por. postanowienie NSA z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt l OSK 811/18, LEX nr 2470785 ). Wobec powyższego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.