I SA/Rz 786/17
PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-03-28
Skład orzekający: Referendarz sądowy Andrzej Tokarz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada znaczny majątek i dochody, może zostać uznana za osobę uprawnioną do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w celu pokrycia kosztów postępowania sądowego, jeśli twierdzi, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów ze względu na inne zobowiązania?Ratio decidendi
Osoba fizyczna nie może zostać uznana za uprawnioną do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli pomimo twierdzeń o braku możliwości poniesienia kosztów postępowania, posiada znaczny majątek (nieruchomości, pojazdy) oraz oszczędności, które obiektywnie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Posiadanie takich zasobów wyklucza możliwość uznania wnioskodawcy za osobę ubogą, której należałoby zapewnić dostęp do sądu ze środków publicznych.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Rzeszowie oddalającego jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą odpowiedzialności podatkowej płatnika. Do skargi kasacyjnej dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie 250 zł. Wnioskodawca podał, że utrzymuje się z żoną z wynagrodzeń, posiada znaczny majątek (nieruchomości, samochody) i oszczędności, ale ze względu na zobowiązania związane z działalnością gospodarczą i liczbą postępowań, nie będzie w stanie ponieść kosztów. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że wnioskodawca nie wykazał braku możliwości poniesienia kosztów.Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku WB o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi WB na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w z dnia [.] września 2017 r. nr [.] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej płatnika z tytułu niepobranego podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące od lutego do grudnia 2012 r. - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy.
Wyrokiem z 18 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę WB na opisaną w sentencji decyzję, a na żądanie jego pełnomocnika sporządził uzasadnienie tego orzeczenia. W dniu 20 marca 2018 r. wpłynęła do Sądu skarga kasacyjna WB wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wpis od skargi kasacyjnej wynosić będzie 250 zł.
W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu wnioskodawca podał, że utrzymuje się z żoną z wynagrodzeń za pracę w kwotach 2150 zł i 1800 zł. Są współwłaścicielami domu jednorodzinnego o pow. 170 m2 i szacunkowej wartości 500 000 zł, działki rolnej o pow. 10 ar i szacunkowej wartości 30 000 zł, lokali handlowo-usługowych o pow. 270 m2 oraz 550 m2 i szacunkowej wartości wynoszącej odpowiednio 500 000 zł i 1 000 000 zł, dwóch samochodów: Nissan Murano z 2003 r. o wartości 20 000 zł i Audi Q5 z 2011 r. o wartości 50 000 zł. Na rachunku bankowym posiadają 15 000 zł oszczędności. W ocenie wnioskodawcy, ze względu na zobowiązania związane z prowadzoną działalnością oraz liczbą postępowań dotyczących podatku od towarów i usług za 2012 r. i brak dochodu nie będzie w stanie ponieść kosztów opłaty, a łączny wydatek na ten cel we wszystkich sprawach szacuje na 5 000 zł. Wśród zobowiązań wymienił: kredyt (15 000 zł), zobowiązania podatkowe (150 000 zł), pozostałe zobowiązania związane z działalnością gospodarczą (50 000 zł).
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) zwanej dalej: "Ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ocenie referendarza sądowego przesłanek tych nie wykazano.
Wnioskodawca z żoną mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiadają stałe źródła dochodu. Łącznie zadeklarowano kwotę 3 950 zł. Posiadają oszczędności (15 000 zł) i znaczny majątek, warty według szacunków wnioskodawcy 2 100 000 zł. Wysokość zadeklarowanego dochodu oraz zgromadzonych oszczędności będzie wystarczający do tego, aby wnioskodawca mógł ponieść koszty postępowania sądowego, czyniąc zadość dyspozycji art. 199 Ppsa, bez uszczerbku dla swojego podstawowego utrzymania. Posiadany majątek, w tym dwa samochody o sporej wartości, nie służą wyłącznie zaspokajaniu podstawowych potrzeb bytowych mających na celu zapewnienie im minimum egzystencjalnego. Jego posiadanie świadczy raczej o zamożności małżonków. Z danych CEiIDG wynika ponadto, że prowadzi działalność gospodarczą (z którą sprawa ma związek), wcześniej wraz z żoną na podstawie umowy spółki cywilnej, która stanowi dla niego, poza stosunkiem pracy, dodatkowe źródło dochodu (potwierdza to także, znany referendarzowi sądowemu z urzędu, materiał z akt spraw I SA/Rz 22-31/18, w których rozpatrywano wnioski o prawo pomocy - zestawienie dochodów wnioskodawcy za lata 2014-2016). Z akt tych wynika również, że w latach 2005-2016 skarżący był stroną wielu odnotowanych przez organy podatkowe czynności majątkowych o znacznej wartości, w tym darowizn. W razie więc niedostatku może, powołując się na art. 897 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 459), domagać się od obdarowanego, w granicach posiadanego wzbogacenia, dostarczenia środków utrzymania odpowiadającego usprawiedliwionym potrzebom albo wypełnienia ustawowego obowiązku alimentacyjnego. Biorąc jednak pod uwagę stan posiadanych zasobów pieniężnych, nie powinno to być konieczne.
Mając na względzie powyższe uznałem, że wnioskodawca nie wykazał, że nie będzie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w tym że uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł może odbyć się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego jego i żony. Wprawdzie w formularzu PPF nie wskazano żadnych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, ale w świetle art. 255 Ppsa zbędne było wzywanie go o takie dane, ponieważ zadeklarowane dochody i zasoby okazały się wystarczające do oceny wniosku. Informacje te wyłączały możliwość uznania wnioskodawcy za osobę ubogą, której należałoby przyznać wsparcie ze środków publicznych, aby zapewnić mu dostęp do sądu. Ma bowiem obiektywną możliwość zapewnienia sobie tego dostępu przy wykorzystaniu swoich możliwości i środków. Wobec tego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa, postanowiłem odmówić przyznania prawa pomocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło