I SA/Rz 788/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Jarosław Szaro / spr./ Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 grudnia 2014r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2014r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 rok 1) oddala skargę, 2) zasądza od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz adwokata M. W. kwotę 295,20 złotych (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100), w tym podatek od towarów i usług 55,20 złotych (słownie: pięćdziesiąt pięć 20/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej ARiMR), po rozpatrzeniu odwołania T. S., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...]w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 rok. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 15 maja 2013r.T. S. złożyła wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (do działek o pow. 7,52 ha), płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych (0,90 ha) oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (pow. 3,51 ha). Na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej stwierdzono, że powierzchnie ewidencyjno-gospodarcze dla poszczególnych działek zostały zawyżone. W związku z powyższym organ I instancji wykluczył z jednolitej płatności obszarowej grunty o łącznej powierzchni 0,49 ha w tym: z działki rolnej D (nr ewid. 1327) - 0,01 ha, z działki rolnej H (nr ewid. 1357) - 0,07 ha, z działki rolnej J (nr ewid. 1358) - 0,05 ha, z działki rolnej P (nr ewid.1494) - 0,07 ha, z działki rolnej K (nr ewid. 1495/1) - 0,05 ha. Działkę rolną O (nr ewid. 1493) opow. 0,24 ha wykluczono w całości z płatności. W uzupełniającej płatności podstawowej powierzchnia kwalifikująca się do dopłat była równa powierzchni deklarowanej (0,90 ha) natomiast powierzchnię uzupełniającą płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych pomniejszono o 0,17 ha w stosunku do powierzchni zadeklarowanej. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 roku nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał wnioskodawczyni płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości 5 946,80 zł, w tym: z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości 5 023,32 zł, z tytułu płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 125,45 zł oraz z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 798,03 zł. Jednolita płatność obszarowa została pomniejszona o kwotę 813,69 zł ze względu na zawyżenie deklaracji powierzchni działek rolnych o 0,49 ha. Wnioskodawczyni złożyła odwołanie od ww. decyzji, gdyż nie zgadzała się z ustaloną powierzchnią działek, na podstawie których przyznano płatność. W związku z powyższym wniosła o ponowne rozpatrzenie jej wniosku. Zdaniem wnioskodawczyni działki powinny być mierzone przez uprawnionego geodetę dlatego też zwracała się w tym przedmiocie ze stosownymi wnioskami do Urzędu Gminy i Starostwa. Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. Organ odwoławczy stwierdził, że powierzchnie ewidencyjno – gospodarcze działek zostały wyznaczone w sposób prawidłowy, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami i przy zachowaniu należytej staranności. Powierzchnie ustalone zostały w oparciu o system informacji geograficznej, zgodnie z art. 15 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30/16 z 31 stycznia 2009 r.). Organ odwoławczy podkreślił, że weryfikacja powierzchni uprawnionych do przyznania płatności nastąpiła w oparciu o bazę danych systemu identyfikacji działek rolnych, który ustanawiany jest na podstawie map i dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych oraz korzysta z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych GIS. Narzędzia te są zgodne z art. 17 ww. rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Organ odwoławczy następnie wyjaśnił, że Agencja weryfikuje poprawność deklarowanej przez rolnika powierzchni użytkowanej rolniczo w oparciu o między innymi zdjęcia lotnicze obrazujące deklarowane przez producentów rolnych działki ewidencyjne oraz sposób ich użytkowania. Celem tego jest sprawdzenie, czy dana działka ewidencyjna (zadeklarowana do płatności) istnieje, czy położona jest na terenach uprawnionych do dopłat i czy powierzchnia lub suma powierzchni działek rolnych położonych na danej działce ewidencyjnej (lub działkach ewidencyjnych) nie przekracza powierzchni uprawnionej do dopłat (PEG), czyli powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej. Z tego też względu organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutu zawartego w odwołaniu, że działki powinny być zmierzone przez uprawnionego geodetę. Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.), rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu powierzchni gruntów rolnych, wchodzących w skład jego gospodarstwa rolnego, jeżeli wszystkie one są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Minimalne wymogi w zakresie dobrej kultury rolnej państwa członkowskie określają na poziomie krajowym na podstawie art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. W prawie krajowym wymogi te zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2010 r. Nr 39 poz. 211 ze zm.). Zasadą jest, że zgodnie z § 4 ww. rozporządzenia grunty rolne nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami z wyjątkami określonymi w pkt 1-2. Mając na względzie przedstawione wyżej unormowania organ odwoławczy stwierdził, że z kontroli administracyjnej działek ewidencyjnych nr 1327, 1357, 1358, 1494, 1495/1, 1493, przeprowadzonej w oparciu zdjęcia z 30 kwietnia 2012 roku wynika jednoznacznie, że na wykluczonych przez organ I instancji powierzchniach znajdują się zadrzewienia i zakrzaczenia, które uniemożliwiają prowadzenie działalności rolniczej. Zatem obszary wyłączone na zadeklarowanych powierzchniach nie spełniają wymogów a jednocześnie nie kwalifikują do wyjątków, o których mowa w § 4 pkt. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm. Organ odwoławczy wyjaśnił dodatkowo, że działka rolna O została w całości wykluczona z płatności (0,24 ha), gdyż zgodnie z art. 2 pkt 1ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, za działkę rolną można uznać jedynie zwarty obszar gruntu rolnego, o powierzchni nie mniejszej niż 0,10 ha. Natomiast powierzchnia uprawniona do płatności na części działki ewidencyjnej 1493 tj. 0,04 ha nie spełnia definicji działki rolnej. Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym wyniosła 0,49 ha co stanowi 6,9701%. W takiej sytuacji sankcję za zawyżenie obszaru zadeklarowanego określa art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009z dnia 30 listopada 2009r.ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 str. 65 ze zm.), zgodnie z którym, jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57 ww. rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Wobec powyższego Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że organ I instancji przyznał wnioskodawczyni płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w prawidłowej wysokości. W ocenie organu odwoławczego obniżki zostały zastosowane prawidłowo, zgodnie ze stosownymi przepisy prawa krajowego i unijnego. T. S. zaskarżyła powyższą decyzję do sądu administracyjnego. W skardze podtrzymała zawarte już w odwołaniu twierdzenie, że działki powinny być mierzone przez geodetę uprawnionego, gdyż w wielu przypadkach pomniejszenie powierzchni obszarów następuje bez winy stron. Mimo wielokrotnych interwencji w różnych urzędach, sprawy w pożądanym przez Skarżącą kierunku nie załatwiono. Skarżąca wskazała, że z uwagi na trudną sytuację materialną nie jest w stanie wynająć geodety. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, miał na uwadze co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydając zaskarżoną decyzje nie naruszył prawa procesowego w stopniu, w którym miałoby to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, jak także w nie naruszył prawa materialnego. W pierwszej kolejności należy rozważyć zarzut naruszenia prawa procesowego, gdyż dopiero przeprowadzenie postępowania w zgodnie z wymogami proceduralnymi umożliwia organowi wydanie decyzji zgodnej z prawem materialnym. W tym zakresie należy stwierdzić, że nie doszło do takiego naruszenia prawa procesowego, które miałoby istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia. Złożenie przez panią T. S. wniosku o przyznanie płatności zobowiązywało organ do przeprowadzenia co najmniej kontroli administracyjnej złożonego w myśl w myśl art 20 w rozporządzenia Rady w ( WE ) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 roku ustanawiającej wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników zwane dalej rozporządzeniem rady. Przepis ten stanowi, że państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc w celu weryfikacji warunków kwalifikowalności pomocy. Każde państwo członkowskie wyznacza organ odpowiedzialny za koordynowanie kontroli. Szczegółowe zasady przeprowadzania kontroli, jak również przedmiot tejże kontroli został określony w Rozporządzeniu Komisji z dnia 30 listopada 2009 roku nr 1122/2010 w sprawie szczegółowych zasad wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/ 2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu z oraz wdrażania rozporządzenia rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności z w ramach systemów wsparcia ustanowionego dla sektora wina dalej zwane rozporządzeniem komisji. Przepis art. 26 tego rozporządzenia przewiduje przeprowadzanie kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Przepis art 28 stanowi, że kontrole administracyjne o których mowa w art. 20 rozporządzenia rady pozwalają na wykrywanie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrywanie za pomocą narzędzi informatycznych. W ramach tego typu kontroli przeprowadza się w sprawdzenie uprawnień do płatności i kwalifikowalności do pomocy oraz zgodność między zadeklarowanymi w pojedynczym przypadku działkami rolnymi a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych w celu sprawdzenia kwalifikowalności obszarów jako takich do pomocy. Wykazanie nieprawidłowości w trakcie kontroli krzyżowych powoduje wszczęcie odpowiedniej procedury administracyjnej i w stosownym przypadku przeprowadzenie kontroli na miejscu. Wykrycie nieprawidłowości w ramach takiej kontroli powoduje skutki w postaci przyznania świadczeń w pomniejszonej wysokości bądź też świadczeń z sankcjami wieloletnimi. Może również prowadzić do odmowy przyznania świadczeń . Celem prowadzenia kontroli administracyjnych, art. 14 oraz art. 15 rozporządzenia Rady, jak także art. 17 tegoż rozporządzenia przewidują stworzenie zintegrowanego systemu administrowania i kontroli w ramach którego stworzona zostanie skomputeryzowana baza danych, system identyfikacji działek rolnych, system identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności, wnioski o pomoc oraz zintegrowany system kontroli, jak także jednolite systemy rejestrowania tożsamości każdego rolnika, który składa wniosek o pomocy. System identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych , w tym obrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1: 10000. Tak stworzone narzędzia informatyczne w postaci bazy zawierającej ortofotomapy stały się podstawą przeprowadzenia w niniejszej sprawie kontroli administracyjnej. Narzędzie takie jest w pełni dopuszczalne przez wskazane przepisy rozporządzeń wspólnotowych i wynikające z niego dane mogą w pełni stanowić podstawę wydania przez organ decyzji o przyznaniu świadczeń. Rolą systemu identyfikacji działek rolnych jest stwierdzenie, czy dana działka ewidencyjna zadeklarowana do płatności istnieje, czy położona jest na terenach uprawnionych do dopłat a powierzchnia lub suma powierzchni działek rolnych położonych na danej działce ewidencyjnej nie przekracza powierzchni uprawnionej do opłat (PEG), czyli powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki w referencyjnej. Wszystkie prace, które służą potrzebom systemu identyfikacji działek rolnych są zatwierdzane przez osoby posiadające stosowne uprawnienia geodezyjne, zaś same ortofotomapy cyfrowe pozyskane w trybie art. 12 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne po wykonaniu prac podlegają przekazaniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i są gromadzone w centralnym ośrodku dokumentacji geodezyjnej z i kartograficznej . W tych okolicznościach przeprowadzenie kontroli w administracyjnej w oparciu o ortofotomapy cyfrowe i dane zawarte w bazie identyfikacyjnej działek rolnych w pełni odpowiada wymogom art. 20 rozporządzenia rady oraz artykułów 26,28 rozporządzenia komisji. Organy nie były zobligowane do w podejmowania dalszych czynności dowodowych, a w szczególności w do dopuszczenia dowodu z opinii biegłego geodety, tak jak tego domagała się skarżąca. Przeprowadziły one wszystkie czynności dowodowe, których przeprowadzenie w niniejszej sprawie było niezbędne, a zarazem wystarczające w dla wydania decyzji administracyjnej o przyznaniu dopłat, w tym konkretnym przypadku w pomniejszonej wysokości. Jak też wynika z zawartego w aktach sprawy dowodu, a to informacji na temat wartości PEG dla działek wskazanych w odwołaniu, sporządzonej przez Wydział ds. GIS Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa powierzchnie referencyjnej działek posiadają takie właśnie wartości, jak ujęte zostało to w decyzji pierwszej instancji, a następnie w decyzji organu drugiej instancji. Dowód ten został sporządzony na podstawie elektronicznej bazy danych i został przedstawiony przez kompetentnego pracownika. Dowodowi temu w trakcie postępowania przed organami nie przedstawiono żadnego innego dowodu, który mógłby wskazywać na to, że w jest on nieprawdziwy. Należy przy tym wskazać że w postępowaniu w przedmiocie przyznania w płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w myśl art 3 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego to strona oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu obowiązane są przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne . Skoro więc strona kwestionowała wielkości działek wykazane w przedmiotowym dowodzie, które to wielkości stały się następnie podstawą wydanych decyzji administracyjnych w przedmiocie płatności rolnych, to na niej ciążył obowiązek wykazania, że wielkości te są nieprawidłowe i mogła w tym zakresie korzystać ze wszystkich możliwych środków dowodowych. Z możliwości tej nie skorzystała, domagając się jedynie podjęcia dalszych czynności przez kontrolerów agencji, do których to czynności przedstawiciele agencji nie byli zobowiązani. Mając to na uwadze sąd uznał, że nie może być kwestionowane ustalenie Agencji w zakresie powierzchni referencyjnej działek. Nie mogą stanowić podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji zarzuty podniesione na rozprawie przez pełnomocnika skarżącej, a dotyczące uchybień formalnych w wydanej decyzji. Pomimo faktu, że rzeczywiście częstych uchybień zaistniało, to nie stanowią one takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które miałoby istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Trzeba bowiem wziąć pod uwagę, że powodem uchylenia decyzji mogą być tylko takie naruszenia prawa procesowego, które miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia . Uzasadnienie jest tą częścią decyzji która sporządzana jest już zasadniczo po wydaniu rozstrzygnięcia, a więc raczej rzadko kiedy będzie miała na takie rozstrzygnięcie wpływ. W jedynie w takich przypadkach, kiedy uzasadnienie w ogóle nie pozwala na ustalenie dlaczego została wydana taka ani inna decyzja jakość tegoż uzasadnienia może stanowić podstawę do uchylenia tejże decyzji. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Spośród wykazanych uchybień należy wskazać że nie występuje sprzeczność w zakresie ustaleń faktycznych co do działek 1357 i 1495/1, gdyż każdorazowo organy dla tej pierwszej przyjmują powierzchnie 0,56 ha, a dla tej drugiej 0,29 ha. Nie jest uzasadniony zarzut wadliwości wskazanej podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, gdyż wskazane w tejże decyzji przepisy stanowią wystarczającą jej podstawę. W rzeczywistości zaistniało naruszenie przepisów postępowania polegające na tym, że przy szczegółowym omawianiu przyczyn eliminacji pewnej części powierzchni działek zgłoszonych przez skarżącą do opłat jako nieuprawnionych do dopłat nie omówiono jednej z tych działek, a mianowicie działki nr.1358. Jest to jednak uchybienia, które nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia bowiem organ prawidłowo przyjął powierzchnie tych wszystkich działek uprawnionych do dopłat przy zastosowaniu prawidłowego współczynnika zmniejszeń poszczególnych płatności w związku z czym, jakkolwiek powinien dokonać szczegółowego omówienia również tej działki, to jednak wydana decyzja pomimo tego uchybienia jest prawidłowa. Dane wynikające z omówionego powyżej dokumentu nie mogą budzić wątpliwości i powyższy brak stanowiska takiego zmienić nie może. Mając powyższe na uwadze Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - w prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 roku w pozycja 270 ze zm.).